Dalak lobülasyonu ve splenik yarıklar

Özet

Dalak konturundaki doğal yarıklar ve lobülasyonlar normal şekil varyantlarıdır; travma BT’sinde laserasyonla karıştırılabilir. Dalak konturundaki doğal yarıklar ve lobülasyonlar normal şekil varyantlarıdır ve travma görüntülerinde patolojik bulgularla karışabilir. Yarıkların embriyolojik kökenine ilişkin açıklamalar kesinleşmiş değildir. Kontrastlı BT, dalak kontur yarıklarını göstermede yararlıdır; yarığın laserasyondan ayrımı ve perisplenik sıvı gibi eşlik eden travmatik bulgular aynı BT incelemesinde birlikte değerlendirilir. Yarığı laserasyon saymak gereksiz travma sınıflaması ve izlem doğurabilir; gerçek yaralanmayı gözden kaçırmak ise kanama riskini olduğundan az gösterebilir.

Faz ve pencere

Kontrastsız

Yarık konturda düşük derinlikli ya da parankime uzanan düzgün bir girinti olarak izlenebilir; eşlik eden akut kanama şüphesinde perisplenik ve intraperitoneal yüksek atenüasyonlu kan aranır.

Portal tanısal

Dalak konturundaki doğal yarık, travmatik laserasyonla karıştırılabilir ve bu ayrım CT derecelendirmesinde sıklıkla sorun oluşturur. Ayırım için parankim hattının düzensizliğine, eşlik eden hematom veya serbest sıvıya ve gecikmiş serideki görünüme bakılır; aktif kanama şüphesinde kontrast madde ekstravazasyonu aranır.

Önerilen pencereler: Batın (G 400 / M 50), Yumuşak doku (G 400 / M 40).

BT bulguları

• Dalak yarığı dalak konturundan parankime doğru düzgün kenarlı girinti şeklinde izlenebilir.
• Yarıklar dalak yüzeyinden içe doğru uzanan normal yapısal girintilerdir; bunların derinliği ne olursa olsun tek başına travmatik yaralanma olarak kabul edilmez.
• Yarık kenarları keskin olsa bile düzenli ve doğal konturla uyumlu olabilir; laserasyon için düzensiz parankim hattı ve eşlik eden travmatik bulgular aranır.
• Dalak parankimi hızlı ve yavaş kontrastlanan bölgeler nedeniyle heterojen görünebilir; yarığın kenarlarındaki kontrastlanma seyri laserasyon ayırımında dikkate alınmalıdır.
• Komşu subkapsüler veya perisplenik hematomun olmaması varyant lehine destek sağlar.
• Hemoperitoneum, aktif ekstravazasyon veya eşlik eden parankim hematomu varsa yalnızca varyant kabul edilmemelidir.

Normalde

Normal dalakta bile parankim kontrastlanması hızlı ve yavaş kontrastlanan bölgelerle heterojen olabileceğinden, yarığın iki yanındaki parankim bu fizyolojik heterojenite hesaba katılarak değerlendirilir. Kıyaslamada yarığın kenarlarının düzgünlüğüne, parankimde keskin kontrastlanma kesintisi olup olmadığına ve komşu perisplenik yağ ile sol subfrenik alanda kan/hematom bulunup bulunmadığına bakılır.

Ayırıcı tanı

Akut splenik laserasyon

düzensiz parankim yarığına hematom veya hemoperitoneum eşlik edebilir.

Splenik hematom

parankim içinde veya kapsül altında kitle etkili kan ürünü alanıdır.

Aksesuar dalak

ayrı, yuvarlak ve dalakla aynı kontrastlanma özelliklerini taşıyan odaktır.

Tuzaklar

• Travma öyküsü doğal kontur yarığını tek başına laserasyon yapmaz; kenar seyri, eşlik eden hematom/hemoperitoneum ve gecikmiş serideki görünümle birlikte değerlendir.
• Dalak parankiminin hızlı ve yavaş kontrastlanan bölgelerden oluşan fizyolojik heterojen kontrastlanması, diğer parankim durumlarından ayrımında güçlük oluşturabilir ve yorumda hesaba katılmalıdır.
• Çok derin yarık, eşlik eden sıvı yok diye otomatik olarak benign sayılmaz; parankim boyunca düzensiz hat ve aktif kanama ayrıca incelenir.

Kendini dene

1. Künt travma sonrası BT’de dalak üst polünde doğal konturla uyumlu düzgün yarık, korunmuş parankim kontrastlanması ve perisplenik kanama yok. En olası yorum nedir?

   • Dalak kontur varyantı (yarık)
   • Akut splenik laserasyon
   • Splenik infarkt
   • Subkapsüler hematom
   Cevabı göster

   Dalak kontur varyantı (yarık). Doğal konturla uyumlu yarık, korunmuş parankim kontrastlanması ve eşlik eden kanama bulgularının olmaması varyantı destekler. Tek bir özellik yaralanmayı kesin dışlamaz; düzensiz parankim hattı, hematom, hemoperitoneum ve gecikmiş görüntüler de değerlendirilmelidir.

2. Dalak parankiminde keskin düzensiz kontrastlanmayan hat ve perisplenik hematom görülüyor. Hangi tanı öne çıkar?

   • Dalak lobülasyonu
   • Akut splenik laserasyon
   • Aksesuar dalak
   • Basit splenik kist
   Cevabı göster

   Akut splenik laserasyon. Düzensiz parankim kesintisi ile komşu hematom travmatik laserasyon lehinedir. Lobülasyon dış konturda düzgün varyanttır; aksesuar dalak ayrı kontrastlanan dokudur; kist sıvı içerikli ve sınırlı bir lezyondur.

İlgili konular

• Dalak boyutunun BT değerlendirmesi ve splenomegali

Kaynaklar

Bu sayfadaki 35 cümle ve 2 quiz sorusu aşağıdaki kaynaklardan alıntılarla tek tek karşılaştırıldı; 11 cümle bu karşılaştırmada düzeltildi (2026-10-09).

1. Splenic anomalies of shape, size, and location: pictorial essay.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
2. Morphological variations of the human spleen: no evidence for a multifocal or lobulated developmental origin.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
3. Developmental toxicity of triphenyltin hydroxide in mice.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
4. A case of schistosoma reflexum in a cat with chromosomal aberrations.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
5. Interrater Agreement of CT Grading of Blunt Splenic Injuries: Does the AAST Grading Need to Be Reimagined?pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
6. Bilateral distal ureteral transection in the setting of blunt trauma.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
7. Blunt splenic injury during colonoscopy: Is it as rare as we think?pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
8. Spontaneous Splenic Laceration in Plasmodium falciparum Malaria: A Case Report.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
9. Association of Contrast Extravasation Grade With Massive Transfusion in Pediatric Blunt Liver and Spleen Injuries: A Multicenter Retrospective Cohort Study.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
10. Management of blunt splenic injury in a UK major trauma centre and predicting the failure of non-operative management: a retrospective, cross-sectional study.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
11. Intra-gastric Ectopic Splenic Tissue.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
12. Intrapancreatic accessory spleen in child.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
13. Intrapancreatic accessory spleen mimicking pancreatic insulinoma with intrapancreatic metastasis in a cat.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
14. Duplication of the spleen with a short pancreas.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
15. Histomorphological assessment of isolated abdominal organs after targeted perfusion with the contrast agent Angiofil® in postmortem computed tomography angiography.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
16. Explanations for the heterogeneity of splenic enhancement derived from blood flow kinetic measurements using dynamic contrast-enhanced CT (DCE-CT).pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
17. Computed tomography of pediatric abdominal trauma: optimizing utilization and enhancing diagnostic interpretation.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
18. Long-term safety and effectiveness of the "OptEase" vena cava filter.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
19. Investigation into experimental toxicological properties of plant protection products having a potential link to Parkinson's disease and childhood leukaemia.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
20. Case Report: Atypical presentations of neonatal and infantile hemophilia B.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
21. Review of Bleeding as Initial Presentation in Patients with Chronic Myeloid Leukemia.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
22. Splenic Duplication, a Rare Cause of Gastric Varices: A Case Report.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
23. Pancreatic volume change using three dimensional-computed tomography volumetry and its relationships with diabetes on long-term follow-up in autoimmune pancreatitis.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov

Eğitim amaçlıdır; hasta başında tanı ve tedavi kararının yerine geçmez. İçerik yapay zekâ destekli bir süreçle güncel literatüre göre cümle cümle kaynaklarla karşılaştırıldı, ancak uzman radyolog incelemesinden geçmedi. Klinik kararlarda güncel kılavuzları, kurum protokollerini ve radyoloji raporunu esas alın.