Fungal/granülomatöz nodal hastalık

Özet

Histoplasma enfeksiyonunda hiler ve mediastinal lenf nodları aktif evrede büyüyebilir; iyileşme sonrasında nodlarda kalsifikasyon görülebilir. Toraks BT nodal dağılımı, nod büyümesini veya kalsifikasyonu, akciğerde eşlik eden nodül/konsolidasyonu ve fibrotik mediastinal dokunun damar-hava yolu ilişkisini gösterir; bu bulgular etkeni tek başına tanımlamaz. Büyümüş nodal kitleler komşu yapılara basabilir; histoplazmozla ilişkili fibrozis damarları ve hava yollarını sarıp daraltabilir, kalsifiye nodlar nadiren bronşa eriyerek bronkolitiyazise yol açabilir. Peribronşiyal ve perivasküler fibrotik yumuşak dokunun damar veya hava yollarını daraltıp daraltmadığını ayrıca değerlendirin.

Faz ve pencere

Venöz tanısal

Venöz kontrastlı toraks BT'de histoplazmozun aktif evresinde büyümüş hiler/mediastinal nodların boyutu ve komşu yapılara etkisi; iyileşmiş nodlarda kalsifikasyon ve fibrotik mediastinal dokunun damar/bronşları sarması değerlendirilir.

Önerilen pencereler: Mediasten (G 350 / M 50), Akciğer (G 1500 / M -600), Batın (G 400 / M 50).

BT bulguları

• Hiler, subkarinal veya paratrakeal istasyonlarda tek taraflı ya da iki taraflı büyümüş nodlar
• Aktif histoplazmozda büyümüş hiler/mediastinal nodlar komşu yapılarda kitle etkisi oluşturabilir.
• İyileşmiş histoplazmozda hiler/mediastinal nodlar kalsifiye olabilir; eşlik eden akciğer granülomlarında yoğun veya hedef biçimli kalsifikasyon görülebilir.
• Akciğer parankiminde eşlik eden nodül, konsolidasyon veya iyileşmiş kalsifiye granülomlar
• Dalak veya karaciğerde kalsifiye granülom odakları, histoplazmoz sekellerine eşlik edebilir.
• Kalsifiye nod çevresinde infiltratif mediastinal yumuşak doku ve pulmoner damar, vena kava superior ya da bronşların sarılması
• Hiler kalsifiye nodun bronş lümenine uzanması veya bronş duvarında erozyonla bronkolitiyazis ve distal atelektazi
• Histoplazmozla ilişkili mediastinal nodal kitle veya fibrozis, bronş, özofagus ya da büyük damarları dıştan sarıp daraltabilir.

Normalde

Normal hiler ve mediastinal yağ planları korunur; nodal kitle veya infiltratif fibrotik yumuşak doku ana damarları ve bronşları sarıp daraltmaz. Mediastinal fibrotik yumuşak doku büyük damarları veya bronşları sarıp daraltabilir; pulmoner arterleri, pulmoner venleri ve vena kava superioru izleyerek lümen daralmasını değerlendirin.

Ayırıcı tanı

Sarkoidoz

bilateral simetrik hiler ve sağ paratrakeal lenfadenopati ile perilenfatik akciğer nodülleri tipiktir; nodal kalsifikasyon görülebilir ve tek başına enfeksiyondan ayırmaz, nekroz ise atipiktir.

Tüberküloz lenfadeniti

aktif nodlarda merkezi düşük atenüasyon ve periferik rim kontrastlanması görülebilir; iyileşme sonrasında fibrozis ve kalsifikasyon kalabilir.

Lenfoma

tedavi öncesi nodal kalsifikasyon seyrektir; kalsifikasyon tek başına lenfomayı dışlamaz ve tedavi öyküsüyle birlikte yorumlanır.

Silikozis

yumurta kabuğu biçimli nodal kalsifikasyon görülebilir; benzer kalsifikasyon sarkoidozda da görülebildiğinden patern tek başına etkeni göstermez.

Kalsifiye metastatik lenfadenopati

müsinöz tümörlerden kaynaklanan mediastinal nodal metastazlarda kalsifik odaklar görülebilir; bilinen primer tümör ve klinik bağlamı değerlendirin.

Tuzaklar

• Kalsifiye mediastinal nodlar geçirilmiş enfeksiyonu gösterebilir; tek başına aktif fungal hastalık ya da etken türü tanısı koydurmaz.
• Fungal lenfadenopati tüm mantarlarda aynı sıklıkta değildir; Histoplasma ile ilişkilendirilen kalsifikasyon paternini diğer mantar etkenlerine genelleme.
• Kalsifiye nodun bronşa yakın olması bronkolitiyazis demek değildir; lümene taşan kalsifiye materyali ve distal hava yolu tıkanmasını doğrudan göster.
• Mediastinal fibrotik doku ana damarları sarıp daraltabilir; pulmoner arterleri, pulmoner venleri ve vena kava superioru ardışık kesitlerde izleyerek lümen daralmasını araştırın.

Kendini dene

1. Histoplazmoz geçirmiş hastada takip BT'sinde yoğun kalsifiye hiler nod ve akciğerde kalsifiye granülomlar var. En olası açıklama nedir?

   • İyileşmiş histoplazmoz sekeli
   • Aktif lenfoma
   • Akut pulmoner emboli
   • Akut bakteriyel pnömoni
   Cevabı göster

   İyileşmiş histoplazmoz sekeli. Histoplazmoz sonrasında hiler/mediastinal nodlar ve akciğer granülomları kalsifiye kalabilir. Kalsifikasyon tek başına etkeni veya hastalık aktivitesini kanıtlamaz.

2. Kalsifiye hiler nod bronş lümenine taşmış ve distal lobda atelektazi gelişmiş. Hangi komplikasyon düşünülür?

   • Bronkolitiyazis
   • Lenfanjitik yayılım
   • Plevral plak
   • Pulmoner infarkt
   Cevabı göster

   Bronkolitiyazis. Kalsifiye nodal materyalin bronş duvarını aşarak lümene ilerlemesi bronkolitiyazistir; bronş tıkanıklığı distal atelektaziye yol açabilir.

İlgili konular

• Sarkoidozda nodal tutulum

Kaynaklar

Bu sayfadaki 36 cümle ve 2 quiz sorusu aşağıdaki kaynaklardan alıntılarla tek tek karşılaştırıldı; 20 cümle bu karşılaştırmada düzeltildi (2026-10-09).

1. Chest Imaging in Systemic Endemic Mycosespubmed.ncbi.nlm.nih.gov
2. Computed tomography findings of pulmonary histoplasmosis: pictorial essaypubmed.ncbi.nlm.nih.gov
3. Multimodality Imaging for the Diagnosis and Evaluation of Pulmonary Sarcoidosispubs.rsna.org
4. Aftermath of pulmonary tuberculosis: computed tomography assessmentpubmed.ncbi.nlm.nih.gov
5. Calcification in lymphoma occurring before therapy: CT features and clinical correlationpubmed.ncbi.nlm.nih.gov
6. A diagnostic approach to mediastinal masses in clinical practicepmc.ncbi.nlm.nih.gov
7. Computed Tomographic and Ultrasonographic Characteristics of Presumed Traumatic Unilateral Cavernositis of the Penis in a 2-Year-Old Dog.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
8. Case report: Tumor-like mediastinal tuberculous lymphadenitis with paravertebral cold abscess under cumulative immunosuppression: a case highlighting altered host-pathogen interactions.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
9. Tuberculous Peripancreatic Lymphadenitis Presenting as Obstructive Jaundice Due to Extrinsic Common Bile Duct Compression: A Case Report.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
10. Bilateral giant progressive massive fibrosis mimicking lung cancer in a rubber factory worker: A rare presentation.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
11. AWMF S2k Guideline: Diagnosis and Assessment of Lung Disease Caused by Occupational Silica Dust Exposure (Silicosis) - Disease No. 4101 as per Occupational Diseases Ordinance (BKV) Annex 1.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
12. Silicosis, Sarcoidosis, and Silicosarcoidosis Are Overlapping Diagnoses and Difficult to Differentiate.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
13. Sarcoidosis Presenting With Severe Hypercalcemia, Renal Dysfunction, and Bilateral Submandibular Swelling: A Case Report.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
14. Prostatic Tuberculosis Mimicking Clinically Significant Prostate Cancer in a Patient Presenting With Low Ejaculate Volume: A Case Report.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
15. Multisystem FDG-avid sarcoidosis with osseous involvement mimicking disseminated metastatic malignancy.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
16. Perforated acute appendicitis on computed tomography revealing underlying tuberculosis.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
17. Case Report: Eschar-like subcutaneous lesion in disseminated melioidosis revealing anti-interferon-γ autoantibody-associated adult-onset immunodeficiency and a review of the literature.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
18. Splenic silicosis, a rare extrapulmonary manifestation of occupational silica exposure: A case report.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
19. A case report of tuberculous fibrosing mediastinitis: focusing on the diagnostic value of three-dimensional reconstruction from pulmonary contrast-enhanced CT and bronchoscopic features.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
20. Preoperative and anesthetic management of high-risk cardiovascular complications of mediastinal masses: a narrative review.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
21. Castleman disease: clinical features, pathology, and treatment outcomes in 12 cases.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
22. Outcomes of combined lung cancer resection and lung volume reduction surgery in adults with severe emphysema; a systematic review and meta-analysis.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
23. The Efficiency of Allotransplant in a Case of Acute Biphenotypic Myeloid and B-Lymphoid Leukemia (MPAL Myelo/B NOS) That Presented Concurrently with a Mediastinal Granulocytic Sarcoma Co-Expressing Lymphoid Markers Complicated by Cardiac Tamponade.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
24. En-Bloc Resection of Stage T4 Non-Small Cell Lung Cancer with Direct Spinal Invasion: Technical Considerations and Comprehensive Literature Review.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov

Eğitim amaçlıdır; hasta başında tanı ve tedavi kararının yerine geçmez. İçerik yapay zekâ destekli bir süreçle güncel literatüre göre cümle cümle kaynaklarla karşılaştırıldı, ancak uzman radyolog incelemesinden geçmedi. Klinik kararlarda güncel kılavuzları, kurum protokollerini ve radyoloji raporunu esas alın.