Mastit ve meme selüliti

Özet

Mastit meme parankiminin enfeksiyöz veya enfeksiyöz olmayan inflamasyonudur; laktasyon mastiti sık görülen biçimidir. Cilt ve cilt altı dokular da tutulduğunda selülit ve ödem bulguları görülebilir. Laktasyon mastitinde tanı çoğunlukla kliniktir; görüntüleme gerektiğinde hedefli meme ultrasonografisi koleksiyon ve yayılımı değerlendirmede ilk tercihtir. Toraks BT memeyi karakterize etmek için birincil yöntem değildir; rutin çekimlerde inflamatuvar değişikliği veya koleksiyonu gösterebilir. Kontrastlı toraks BT’de inflamasyonun göğüs duvarı fasyasına, kaslara veya plevraya uzanımı değerlendirilebilir. Mastit ve apse bulguları inflamatuvar meme kanseri ve granülomatöz mastit ile örtüşebilir; BT bulguları tek başına etiyolojiyi kesinleştirmez.

Faz ve pencere

Kontrastsız

Kontrastsız toraks BT’de tek taraflı cilt kalınlaşması ve cilt altı yağda retiküler çizgilenme görülebilir; bu bulgular özgül değildir.

Portal tanısal

Kontrastlı toraks BT’de etkilenen memede cilt kalınlaşması, cilt altı yağ çizgilenmesi ve trabeküler belirginleşme görülebilir; eşlik eden sıvı koleksiyonu apse yönünden değerlendirilir.

Önerilen pencereler: Yumuşak doku (G 400 / M 40), Mediasten (G 350 / M 50).

BT bulguları

• Asimetrik cilt kalınlaşması — etkilenen tarafta dermal kalınlık karşı memeye göre artabilir; bulgu enfeksiyona özgü değildir.
• Cilt altı yağ çizgilenmesi ve trabeküler belirginleşme — ödemde cilt altı yağda çizgilenme ile Cooper bağlarının belirginleşmesi görülebilir.
• Parankimal trabeküler belirginleşme — stromal ödem veya Cooper bağlarının belirginleşmesi şeklinde görülebilir; mastit ve malignite arasında tek başına ayırt ettirmez.
• Parankimal kontrastlanma — kontrastlı toraks BT’de fibroglandüler dokuda kontrastlanma görülebilir; bilateral simetrik küçük odaklar fizyolojik arka plan boyanması olabilir.
• Koleksiyonsuz inflamasyon — görüntülemede tanımlanabilir sıvı koleksiyonu yoktur; mastit sürecinde koleksiyon sonradan gelişebilir.
• Aksiller lenf düğümleri — enfeksiyon bağlamında aynı taraf düğümler reaktif olarak büyüyebilir; BT’de boyut ölçütleri kullanılır ve morfoloji tek başına etiyolojiyi belirlemez.
• Göğüs duvarı uzanımı — retromamari yağ planı, pektoralis fasyası ve kası ile plevra komşuluğunda derin yayılım bulguları değerlendirilir.

Ölçütler ve sınıflamalar

AAST EGS meme enfeksiyonu dereceleme sistemi

AAST EGS derece tablosu klinik, görüntüleme (US/BT), operasyon ve patoloji ölçütlerini ayrı sütunlarda verir; görüntüleme tek başına diğer ölçütlerin yerini tutmaz. Derece I: sıvı koleksiyonu olmadan meme selüliti. Derece II: meme başı-areola kompleksini tutmayan, küçük, tek ve lokülasyonsuz apse. Derece III: büyük/loküle veya çoklu apse ya da meme başı-areola kompleksi tutulumu; lenfadenopati eşlik edebilir. Derece IV: ipsilateral lenfadenopati, tromboflebit veya lenfanjitle birlikte meme apsesi; görüntüleme ölçütleri fasiyal düzlem kalınlaşması/kontrastlanma ve US/BT’de lenfadenopatiyi içerir. Derece V: göğüs duvarı tutulumu olan meme apsesidir; görüntüleme ölçütleri göğüs duvarı kası, kaburga veya plevrada inflamatuvar değişiklikleri, klinik/operasyon ölçütleri ise bu yapılara erozyonu veya nekrotizan fasiiti içerir.

Normalde

Normal memede cilt ince ve düzgün görünür; ödemde dermal kalınlaşma, cilt altı çizgilenme veya trabeküler belirginleşme gelişebilir. Aynı aksiyel düzeyde karşı memeyi, retromamari yağ planını ve aksiller düğümleri kıyaslayın; BT’de düğüm ölçümü ile ultrasonografik morfoloji ölçütlerinin farklı olduğunu göz önünde bulundurun.

Ayırıcı tanı

İnflamatuvar meme kanseri

cilt kalınlaşması, meme başı çekintisi, düzensiz/spiküle kitle veya bölgesel lenf düğümü şüpheyi artırabilir; cilt kalınlaşması tek başına ayırt ettirmez.

Meme apsesi

görüntülemede bir veya daha fazla sıvı koleksiyonu görülebilir; basit apsede tek ve iyi sınırlı, kompleks apsede çoklu veya loküle koleksiyon olabilir.

Kalp yetersizliğine bağlı meme ödemi

konjestif kalp yetersizliği ve diğer sistemik ödem nedenleri yaygın dermal kalınlaşma ve cilt altı çizgilenme oluşturabilir.

Granülomatöz mastit

cilt kalınlaşması, parankimal inflamasyon ve birden çok koleksiyonla seyredebilir; görüntüleme bulguları diğer inflamatuvar süreçlerle örtüşür ve tanı tek başına BT ile konulamaz.

Radyasyon sonrası değişiklik

meme ışınlaması sonrasında cilt/parankim kalınlaşması ve ödem görülebilir; ışınlanan alan ile zaman ilişkisi bulguları bağlamlandırır.

Tuzaklar

• Tek taraflı veya asimetrik cilt kalınlaşması enfeksiyona özgü değildir; meme başı çekintisi, düzensiz kitle ya da şüpheli lenf düğümleri varsa malignite ayırıcı tanıda kalmalıdır.
• BT’de ödem ve belirgin koleksiyon görülmemesi apseyi tamamen dışlamaz; hedefli meme ultrasonografisi enfeksiyon yayılımını ve sıvı koleksiyonunu değerlendirmeye yardımcı olur.
• İki memede benzer ödem ve sistemik konjesyon bulguları varsa görünüm yalnızca tek taraflı mastitle açıklanmayabilir; kalp yetersizliği veya başka sistemik ödem nedenleri de düşünülmelidir.

Kendini dene

1. Laktasyon dönemindeki hastada ateş, meme ağrısı ve eritem var. BT’de tek taraflı cilt kalınlaşması ve yağ çizgilenmesi görülüyor, ancak belirgin sıvı koleksiyonu yok. En uygun görüntüleme paterni hangisidir?

   • Koleksiyonsuz mastit/selülit ile uyumlu inflamatuvar patern
   • Apseleşmiş enfeksiyon
   • İnflamatuvar meme kanserinin kesin görüntüleme tanısı
   • Galaktosel
   Cevabı göster

   Koleksiyonsuz mastit/selülit ile uyumlu inflamatuvar patern. Akut enfeksiyonla uyumlu klinik ve koleksiyonsuz inflamatuvar değişiklikler mastit/selülit paternini destekler; BT etiyolojiyi tek başına kanıtlamaz. Koleksiyon görülmemesi küçük veya gelişmekte olan apseyi kesin dışlamaz; inflamatuvar meme kanseri de ayırıcı tanıda kalır.

2. İki memede yaygın cilt kalınlaşması ve cilt altı ödemi bulunan hastada BT’de ayrıca kardiyomegali, interlobüler septal kalınlaşma ve plevral efüzyonlar görülüyor. En olası taklitçi hangisidir?

   • Kalp yetersizliği ödemi
   • Periduktal mastit
   • Meme apsesi
   • Granülomatöz mastit
   Cevabı göster

   Kalp yetersizliği ödemi. Kardiyomegali ve plevral efüzyonlar dekompanse kalp yetersizliğine bağlı pulmoner ödemin parankimal bulgularına eşlik edebilir. İnterlobüler septal kalınlaşma, interstisyel pulmoner ödem bulgusudur.

İlgili konular

• Bilateral meme ödemi ve sistemik konjesyon

Kaynaklar

Bu sayfadaki 47 cümle ve 2 quiz sorusu aşağıdaki kaynaklardan alıntılarla tek tek karşılaştırıldı; 46 cümle bu karşılaştırmada düzeltildi (2026-10-08).

1. Breast imaging of infectious diseasepmc.ncbi.nlm.nih.gov
2. Table 1. Data Dictionaries for AAST Grading System for EGS Conditionsaast.org
3. Breast Findings at Chest CTpubs.rsna.org
4. American Society of Breast Surgeons, Society of Breast Imaging, and College of American Pathology 2025 Guidelines for the Management of Infectious and Inflammatory Lesions of the Breastjamanetwork.com
5. Beyond the lung: recognizing incidental breast lesions on chest computed tomographypmc.ncbi.nlm.nih.gov
6. Pulmonary Edema: A Pictorial Review of Imaging Manifestations and Current Understanding of Mechanisms of Diseasepmc.ncbi.nlm.nih.gov

Eğitim amaçlıdır; hasta başında tanı ve tedavi kararının yerine geçmez. İçerik yapay zekâ destekli bir süreçle güncel literatüre göre cümle cümle kaynaklarla karşılaştırıldı, ancak uzman radyolog incelemesinden geçmedi. Klinik kararlarda güncel kılavuzları, kurum protokollerini ve radyoloji raporunu esas alın.