İntrakraniyal arter dolikoektazisi

Özet

Kontrastsız BT baziler arter duvarı kalsifikasyonunu ve intramural hematomu gösterebilir; BTA genişlemiş/tortiyöz lümeni, intralüminal trombüsü ve beyin sapı basısını değerlendirir.

Faz ve pencere

Kontrastsız

Prepontin sistern düzeyinde geniş baziler arter konturu, arter duvarı kalsifikasyonu, hiperdens intramural hematom veya prepontin/ventriküler kanama görülebilir.

BTA tanısal

BTA’da vertebral ve baziler arter boyunca genişlemiş, uzamış ve kıvrımlı opak lümen izlenir; rekonstrüksiyonlarda baziler tepenin yüksekliği, laterallik ve damar seyri değerlendirilir. İntralüminal trombüs görülebilir; duvar kalsifikasyonu veya intramural hematom kontrastsız BT ile eşleştirilir.

Önerilen pencereler: Anjiyo (G 600 / M 150), Beyin (G 80 / M 40), Kemik (G 1800 / M 400).

BT bulguları

• Midpons düzeyinde baziler arter çapının 4,5 mm eşiğini aşması baziler ektaziyi destekler.
• Baziler arterin orta hattan klivus veya dorsum sellae lateral kenarına doğru yer değiştirmesi.
• Baziler bifurkasyonun dorsum sellae, suprasellar sistern ve üçüncü ventrikül tabanına göre yüksekliği dolikozis değerlendirmesinde puanlanır.
• Vertebral arterlerden baziler tepeye kadar uzanan tortiyöz seyir; tek bir kısa fokal sakküler kese yerine uzun damar segmentinin etkilenmesi.
• Arterde çap artışı ile birlikte uzama ve kıvrımlanma bulunabilir; BTA’da eşlik eden intralüminal trombüs de görülebilir.
• Kalsifiye damar duvarı ve pons ya da medulla oblongata konturunda basıya bağlı deformasyon.
• Dolikoektazide perforan damar tıkanması pontin/laküner infarkta; yavaş akım ve trombüs posterior dolaşım embolisine yol açabilir; intrakraniyal kanama da bildirilen komplikasyonlardandır.

Ölçütler ve sınıflamalar

Smoker baziler arter ektazisi

Midpons düzeyinde baziler arter çapı >4,5 mm

Passero-Rossi tarafından önerilen, diğer arterlerde yaygın doğrulanmamış ektazi çapları

İnternal karotid arter ≥7 mm; orta serebral arter ≥4 mm; vertebral arter ≥4 mm

Smoker baziler arter dolikoektazi ölçütleri

Smoker ölçütleri baziler arter çapını, lateralliğini ve bifurkasyon yüksekliğini ayrı değerlendirir. Midpons çapının >4,5 mm olması ektaziyi destekler. Laterallik puanı: 0 orta hatta; 1 orta hattan sapmış, ancak klivus/dorsum sellae lateral kenarının medialinde; 2 bu kenarın lateralinde; 3 serebellopontin sisterninde. Bifurkasyon yüksekliği puanı: 0 dorsum sellae düzeyinde veya altında; 1 suprasellar sistern düzeyinde; 2 üçüncü ventrikül tabanında; 3 üçüncü ventrikül tabanını çökertip yukarı itiyor. Laterallik veya yükseklik puanının ≥2 olması dolikozis ölçütüdür. Bu ölçütler baziler arter için tanımlanmıştır; diğer damarlara genellenmez.

Normalde

Smoker laterallik derecesi baziler arterin orta hatta ve klivus/dorsum sellae dış kenarına göre konumunu; bifurkasyon derecesi dorsum sellae, suprasellar sistern ve üçüncü ventrikül tabanına göre yüksekliğini kullanır. BTA raporunda baziler çap, laterallik ve bifurkasyon yüksekliğini ayrı değerlendirin; 4,5 mm çap eşiği ektaziyi, yükseklik/laterallik puanları dolikozisi tanımlar.

Ayırıcı tanı

Fusiform anevrizma

kısa bir damar segmentinde çevresel genişlemedir; dolikoektazide segmental genişlemeye ek olarak arter uzaması ve kıvrımlanma bulunur.

Baziler arter diseksiyonu

intimal flep, çift lümen veya duvar içi hematom gösterebilir; bu bulgular uzun segmentli dolikoektatik seyirden ayrılır.

İntrakraniyal ateroskleroz

plak oluşumu ve lümen daralması yapar; dolikoektazi ayrı bir arteriopatidir ve kalsifikasyon tek başına dolikoektazi tanısını koymaz.

Baziler arter fenestrasyonu

baziler gövdede çift kanalı kısa bir segmentte ayrılıp yeniden birleşmesidir; damar boyu boyunca düzgün çap genişlemesi göstermez.

Tuzaklar

• Dolikoze vertebral arter baziler arteri yukarı iterek tek midpons ölçümünü değişken kılabilir; ölçüm seviyesini standartlaştır ve damar çapını uygun kesitte değerlendir.
• BTA’da intralüminal trombüsü araştırın; damar duvarı kalsifikasyonu veya hematomunu kontrastsız BT’deki bulgularla karşılaştırın.
• Yalnız tek çap ölçümüne dayanmak arter uzaması veya lateral sapmayı göstermez; baziler çap, laterallik ve bifurkasyon yüksekliğini ayrı kaydedin.
• Baziler arterin geniş olmasını otomatik olarak semptom nedeni sayma; pons basısı, infarkt ve tromboembolik bulguları ayrı ayrı göster.

Kendini dene

1. Midpons düzeyinde 5 mm baziler arter, orta hattan lateral sapma ve pons basısı var. Bu örüntü neyi destekler?

   • Baziler fenestrasyon
   • Vertebrobaziler dolikoektazi
   • Baziler diseksiyon
   • Sakküler baziler anevrizma
   Cevabı göster

   Vertebrobaziler dolikoektazi. Midpons çapının kaynakta belirtilen eşiği aşması, arterin uzamış-lateral sapmış seyri ve bası birlikte dolikoektaziyi destekler. Fenestrasyon kısa segmentli çift lümen; diseksiyon flep/çift lümen; sakküler anevrizma ise fokal kese oluşturur.

2. Baziler arter lümeni kısa bir segmentte iki kola ayrılıp yeniden birleşiyor; damar çapı ve seyri normal. En olası varyant nedir?

   • Vertebrobaziler dolikoektazi
   • Fusiform anevrizma
   • Baziler arter fenestrasyonu
   • Tek vertebral arterden baziler arter kökeni
   Cevabı göster

   Baziler arter fenestrasyonu. Fenestrasyon, baziler arterin kısa bir segmentte iki kola ayrılıp distalinde yeniden birleşmesidir. Dolikoektazi damar çapı artışıyla birlikte uzama ve kıvrımlı seyir; fusiform anevrizma ise kısa segmentte çevresel genişleme gösterir. Tek vertebral arterden baziler arter kökeni, baziler arterin başlangıç varyantıdır; segment içindeki çift lümen değildir.

Kaynaklar

Bu sayfadaki 44 cümle ve 2 quiz sorusu aşağıdaki kaynaklardan alıntılarla tek tek karşılaştırıldı; 31 cümle bu karşılaştırmada düzeltildi (2026-10-08).

1. Intracranial Arterial Dolichoectasiapmc.ncbi.nlm.nih.gov
2. Detection, cerebrovascular complications and risk factors associated with vertebrobasilar dolichoectasia: a scoping reviewfrontiersin.org
3. Prevalencia de la dolicoectasia de la arteria basilar en pacientes con ictus isquémico agudo o ataque isquémico transitorio en un centro españolpmc.ncbi.nlm.nih.gov
4. Multimodality Imaging of Vertebrobasilar Dolichoectasia: Clinical Presentations and Imaging Spectrumpubs.rsna.org
5. Diagnosis of Intracranial Artery Dissectionpmc.ncbi.nlm.nih.gov
6. Congenital and acquired anomalies of the basilar artery: A pictorial essayjournals.sagepub.com
7. Relationships between intracranial arterial dolichoectasia and small vessel disease in patients with ischaemic stroke: a systematic review and meta-analysispmc.ncbi.nlm.nih.gov
8. Association between Intracranial Arterial Dolichoectasia and Cerebral Small Vessel Disease and Its Underlying Mechanismspmc.ncbi.nlm.nih.gov
9. Relationships between intracranial arterial dolichoectasia and small vessel disease in patients with ischaemic stroke: a systematic review and meta-analysis.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
10. Vertebral Artery Compression Syndrome.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
11. The relationship between intracranial arterial dolichoectasia and intracranial atherosclerosis.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
12. Matrix metalloproteinase-3 and intracranial arterial dolichoectasia.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
13. Progressive Pure Arterial Malformations of the Anterior Cerebral Artery.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
14. [A case of intracranial arterial dolichoectasia with 4 repeated cerebral infarctions in 6 months and enlargement of basilar artery].pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
15. Association of Intracranial Dolichoectasia and Cerebral Small Vessel Disease in Patients With Intracerebral Hemorrhage.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
16. Cerebral small vessel disease and systemic arteriopathy in intracranial arterial dolichoectasia patients.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
17. Intracranial Arterial Dolichoectasia and Stenosis: Risk Factors and Relation to Cerebral Small Vessel Disease.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
18. Arterial Stiffness is Associated with Intracranial Arterial Stenosis other than Dolichoectasia in the General Population.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
19. Correlation between Circle of Willis configuration and intracranial arterial dolichoectasia, and genetic contributions.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
20. Dolichoectasia of the circle of Willis arteries and fusiform aneurysm of basilar artery - case report and review of the literature.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
21. The Simultaneity of Coronary Artery Ectasia and Intracranial Arterial Dolichoectasia: A Rare Case Report.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
22. Multimodality Imaging of Vertebrobasilar Dolichoectasia: Clinical Presentations and Imaging Spectrum.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
23. Intracranial region of the vertebral artery: morphometric study in the context of clinical usefulness.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
24. Vertebrobasilar Dolichoectasia, Hypoplastic Third Ventricle, and Related Biventricular Hydrocephalus: Case Report and Review of the Literature.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
25. cureus.comcureus.com

Eğitim amaçlıdır; hasta başında tanı ve tedavi kararının yerine geçmez. İçerik yapay zekâ destekli bir süreçle güncel literatüre göre cümle cümle kaynaklarla karşılaştırıldı, ancak uzman radyolog incelemesinden geçmedi. Klinik kararlarda güncel kılavuzları, kurum protokollerini ve radyoloji raporunu esas alın.