Tuzaklı dördüncü ventrikül

Özet

Tuzaklı dördüncü ventrikül, çoğunlukla intraventriküler kanama, enfeksiyon veya inflamasyon sonrasında akuadukt ve dördüncü ventrikül çıkışlarının tıkanmasıyla gelişebilen nadir bir BOS akım komplikasyonudur; lateral ventrikül şantı öyküsü sık eşlik eder. Kontrastsız BT'de lateral ve üçüncü ventriküller küçük ya da değişmeden kalırken dördüncü ventrikülün tek başına genişlemesi tanıyı düşündürür. Genişleyen dördüncü ventrikül komşu serebellum ve beyin sapına bası yapabilir; BT genişlemeyi ve kitle etkisini gösterirken akuadukt/çıkış tıkanıklığının ayrıntısı MR ile daha iyi değerlendirilir. Posterior fossa kistik koleksiyonlarıyla karışabileceğinden, dördüncü ventrikül lümeniyle süreklilik ve çevre yapılardaki bası birlikte incelenmelidir.

Faz ve pencere

Kontrastsız tanısal

Dördüncü ventrikül BOS atenüasyonlu, balonlaşmış veya belirgin geniş boşluk olarak izlenir; lateral ve üçüncü ventriküller görece normal ya da şantla küçülmüş olabilir. Tanıda BT'de ventrikül boyutu ve çevre yapılardaki bası değerlendirilir; akuadukt ve ince tıkanıklıkların gösteriminde MR daha ayrıntılı bilgi sağlar.

Önerilen pencereler: Beyin (G 80 / M 40).

BT bulguları

• İzole dördüncü ventrikül genişlemesi — aksiyel kesitte normalde romboid/elmas biçimli BOS boşluğunun belirgin genişlemesi veya balonlaşması.
• Lateral ve üçüncü ventriküller dördüncü ventrikül büyümesine eşlik etmeyebilir; supratentorial şant sonrası küçük de görünebilir.
• Serebellar etkilenme — dördüncü ventrikülün arka komşuluğundaki vermis ve hemisferlerde bası veya deformasyon görülebilir.
• Beyin sapı basısı — dördüncü ventrikülün ön komşuluğundaki pons/medulla konturunda bası veya deformasyon görülebilir.
• Akuadukt veya dördüncü ventrikül çıkışlarında tıkanıklık düşünülebilir; obstrüksiyon düzeyini belirlemede MR, BT'den daha ayrıntılı değerlendirme sağlar.
• Önceki görüntülerle karşılaştırma, dördüncü ventrikül büyümesinin supratentorial ventriküller sabit veya küçükken ilerleyip ilerlemediğini gösterebilir.

Normalde

Aksiyel kesitte dördüncü ventrikül orta hatta, pons ve üst medullanın arkasında, serebellumun önünde yer alan BOS boşluğudur; yatay kesitte romboid/elmas biçimli görünür. Karşılaştırmada ventrikül lümeninin boyutu ile komşu beyin sapı ve serebellum konturları birlikte değerlendirilir.

Ayırıcı tanı

Dandy–Walker malformasyonu

gelişimsel posterior fossa anomalisi olup vermis hipoplazisi/agenesisi ve dördüncü ventrikülde kistik genişleme ile ilişkilidir; edinilmiş izole ventrikül genişlemesi değildir.

Mega sisterna magna

dördüncü ventrikülün kendisi olmayan geniş retrocerebellar BOS alanıdır; kistik posterior fossa anomalileriyle ayrımı vermis morfolojisi ve kitle etkisi üzerinden yapılır.

Araknoid kist

dördüncü ventrikül lümeninden ayrı ekstraaksiyel BOS koleksiyonudur; komşu serebellumu veya ventrikülü itebilir.

Akuadukt stenozu

üçüncü ve dördüncü ventrikül arasındaki geçişte tıkanma lateral ve üçüncü ventrikülleri genişletirken dördüncü ventrikül genellikle normal boyutta kalır.

Posterior fossa kistik tümörü

örneğin serebellar pilositik astrositom kistik bileşen ve kontrastlanan mural nodül gösterebilir; tümörün parankimal kökeni dördüncü ventrikül lümeninden ayırt edilir.

Tuzaklar

• Supratentorial şant ventrikülleri küçülttüğü için dördüncü ventrikül genişlemesi ilk bakışta göze çarpmayabilir; posterior fossayı ayrıca incele.
• Geniş dördüncü ventrikülü tek başına mega sisterna magna diye adlandırma; ventrikülün pons, medulla ve serebellumla ilişkisini sagittal görüntüde doğrula.
• BT'de akuadukt açıklığı görülmüyor diye tıkanıklığın kesin düzeyini bildirme; ince kesit T2 MRI BOS yolunu daha iyi gösterir.

Kendini dene

1. Eski şantlı hastada lateral ventriküller küçük, dördüncü ventrikül belirgin geniş ve pons öne itilmiş. En olası tanı nedir?

   • Tuzaklı dördüncü ventrikül
   • Mega sisterna magna
   • Dandy–Walker malformasyonu
   • Pons tümörü
   Cevabı göster

   Tuzaklı dördüncü ventrikül. İzole dördüncü ventrikül genişlemesi ve komşu beyin sapı basısı, özellikle şant öyküsünde tuzaklanmayı düşündürür. Mega sisterna magna retrocerebellar BOS alanıdır; Dandy–Walker gelişimsel vermis ve dördüncü ventrikül anomalileriyle ilişkilidir; pons tümörü beyin sapı dokusunda kitle oluşturur.

2. Posterior fossada BOS atenüasyonlu geniş alan görülüyor. Dördüncü ventrikül lümeni normal boyutta ve koleksiyon vermisi arkadan itiyor. En uygun ayırıcı tanı hangisidir?

   • Araknoid kist
   • Tuzaklı dördüncü ventrikül
   • Akuadukt stenozu
   • Kolloid kist
   Cevabı göster

   Araknoid kist. Normal boyutlu dördüncü ventrikülün dışında yer alan ve komşu vermisi iten ekstraaksiyel BOS koleksiyonu araknoid kisti destekler. Tuzaklı ventrikülde genişleyen yapı dördüncü ventrikülün kendisidir; akuadukt stenozu lateral ve üçüncü ventrikülleri genişletebilir; kolloid kist foramen Monro düzeyindedir.

İlgili konular

• Şant kateterinde ayrılma, kırık veya kronik kalsifikasyon

Kaynaklar

Bu sayfadaki 36 cümle ve 2 quiz sorusu aşağıdaki kaynaklardan alıntılarla tek tek karşılaştırıldı; 24 cümle bu karşılaştırmada düzeltildi (2026-10-08).

1. The entity of the trapped fourth ventricle: DOI landing pagedoi.org
2. The entity of the trapped fourth ventricle: review, Europe PMCeuropepmc.org
3. The entity of the trapped fourth ventricle: review, LWW full textjournals.lww.com
4. Multimodality imaging of cerebrospinal fluid shunts: system evaluation and complicationslink.springer.com
5. NCBI Bookshelf cerebellum anatomyncbi.nlm.nih.gov
6. The entity of the trapped fourth ventricle: review, alternate PMC URLpmc.ncbi.nlm.nih.gov
7. NCBI PubMed Central Dandy–Walker güncellemesi PMC12125060pmc.ncbi.nlm.nih.gov
8. NCBI PubMed Central mega cisterna magna review PMC12665488pmc.ncbi.nlm.nih.gov
9. NCBI PubMed Central nörolojik BT derlemesi PMC7808021pmc.ncbi.nlm.nih.gov
10. Trapped fourth ventricle: a case report and review of literature PMC7907801pmc.ncbi.nlm.nih.gov
11. NCBI PubMed Central posterior fossa review PMC8018271pmc.ncbi.nlm.nih.gov
12. The entity of the trapped fourth ventricle: review, PMC8459693pmc.ncbi.nlm.nih.gov
13. Trapped fourth ventricle: to stent, shunt, or fenestrate—a systematic review and individual patient data meta-analysispmc.ncbi.nlm.nih.gov
14. The isolated fourth ventriclepubmed.ncbi.nlm.nih.gov
15. PubMed trapped fourth ventricle vaka kaydı PMID 33621724pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
16. Colloid Cyst at the Foramen of Monro Leading to Symptomatic Obstructive Hydrocephaluspubmed.ncbi.nlm.nih.gov
17. The entity of the trapped fourth ventricle: A review of its history, pathophysiology, and treatment optionspubmed.ncbi.nlm.nih.gov
18. Trapped fourth ventricle: to stent, shunt, or fenestrate—a systematic review and individual patient data meta-analysispubmed.ncbi.nlm.nih.gov
19. Trapped Fourth Ventricle: Pathophysiology, History and Treatment Strategiespubmed.ncbi.nlm.nih.gov
20. PubMed mega cisterna magna record PMID 41333824pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
21. Fetal MRI of cystic malformations of the posterior fossapubmed.ncbi.nlm.nih.gov
22. Comprehensive review of the cerebral aqueduct: anatomy, embryology, imaging, genetics, molecular, and pathologypubmed.ncbi.nlm.nih.gov
23. The isolated fourth ventricle in children: CT and clinical review of 16 casespubmed.ncbi.nlm.nih.gov
24. Cystic malformations of the posterior fossa: differential diagnosis clarified through embryologic analysispubmed.ncbi.nlm.nih.gov
25. Types of Cerebral Herniation and Their Imaging Featurespubs.rsna.org
26. Brain Tumor Imaging in Adolescents and Young Adults: 2021 WHO Updates for Molecular-based Tumor Typespubs.rsna.org
27. Congenital Malformations of the Posterior Fossa: A Review of Clinical and Radiological Features Through an Illustrated Guiderevistas.ufrj.br
28. NCBI Bookshelf Dandy–Walker malformationncbi.nlm.nih.gov
29. Differential Diagnosis of Intracranial Massesncbi.nlm.nih.gov
30. Neuroanatomy, Ventricular System - StatPearlsncbi.nlm.nih.gov
31. Third ventriculostomy and fourth ventricle outlets obstruction.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
32. Trapped fourth ventricle phenomenon following aneurysm rupture of the posterior circulation: case reports.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
33. The endoscopic trans-fourth ventricle aqueductoplasty and stent placement for the treatment of trapped fourth ventricle: long-term results in a series of 18 consecutive patients.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
34. Fourth ventricle to spinal subarachnoid space stenting in pediatric patients with refractory syringomyelia: case series and systematic review.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
35. Early entrapment of fourth ventricle following Pseudomonas meningitis in extreme prematurity: Case report.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
36. Trapped fourth ventricle: a rare complication in children after supratentorial CSF shunting.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
37. Frequency and long-term follow-up of trapped fourth ventricle following neonatal posthemorrhagic hydrocephalus.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
38. Aqueduct Stent Placement: Indications, Technique, and Clinical Experience.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
39. Endoscopic Placement of Fourth Ventricular Catheter Using Seldinger Technique: Description of Technique and Case Series.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
40. Trapped fourth ventricle-treatment options and the role of open posterior fenestration in the surgical management.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
41. Cruciate bibrachial diplegia due to an acutely trapped fourth ventricle.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
42. Posterior fossa craniotomy for trapped fourth ventricle in shunt-treated hydrocephalic children: long-term outcome.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov

Eğitim amaçlıdır; hasta başında tanı ve tedavi kararının yerine geçmez. İçerik yapay zekâ destekli bir süreçle güncel literatüre göre cümle cümle kaynaklarla karşılaştırıldı, ancak uzman radyolog incelemesinden geçmedi. Klinik kararlarda güncel kılavuzları, kurum protokollerini ve radyoloji raporunu esas alın.