Laküner infarkt

Özet

Laküner iskemik inme, küçük subkortikal infarktla uyumlu klinik tablodur; STRIVE-2'de ‘lakün’ terimi BOS benzeri kaviteleşmiş lezyon için kullanılır; klinikte saf motor, saf duyusal ya da ataksik hemiparezi gibi sendromlarla görülebilir. Kontrastsız BT'de küçük ve erken laküner odaklar görünmeyebilir; belirginleştiğinde derin gri cevher veya ponsta sınırlı hipodensite izlenebilir. BT'de eski lakün küçük, sınırlı ve BOS'a benzer yoğunlukta bir kavite olarak görülebilir; yakın dönem küçük subkortikal infarkt ise kaviteleşebilir, başka bir son görünüme evrilebilir veya kaybolabilir.

Okuma sırası

1. Derin perforan arter alanı. Bazal gangliyon kesitinde olası küçük derin odağı bulun; kesitler boyunca yerini izleyip kortikal yüzeye uzanmadığını doğrulayın.
2. Kaudat ve lentiform çekirdekler. Kaudat ve lentiform çekirdekleri aynı düzeyde karşılaştırın; odak bu yapılardan birinin içinde sınırlıysa yerleşimini tarif edin.
3. İç kapsül. İç kapsülün ön kolu, genu ve arka kolu boyunca silik dansite farkını arayın; küçük akut perforan lezyon burada belirgin olmayabilir.
4. Talamus ve pons. Talamus ile bazal ponsu da tarayın; posterior fossa artefaktı nedeniyle ponstaki küçük odağı tek kesitte dışlamayın.
5. Kavite ve karşı taraf. Kavite varsa BOS benzeri yoğunluğu ve yerel hacim kaybını karşı taraftaki aynı yapıyla kıyaslayın; kronik lakünü akut şişlikten ayırın.

Faz ve pencere

Kontrastsız tanısal

Akut odak bazal gangliyon, talamus, internal kapsül, korona radiata veya ponsta küçük ve belirsiz hipodensite, gri-beyaz ayrım kaybı ya da hafif fokal şişme şeklinde olabilir; erken BT normal kalabilir. Eski lakün küçük, sınırlı ve BOS'a benzer hipodens kavite olarak görülebilir.

Önerilen pencereler: İnme (G 40 / M 40), Beyin (G 80 / M 40).

BT bulguları

• Putaminal veya kaudat başı odağı — lentikülostriat perforan alanında küçük derin hipodensite görülür.
• Talamik laküner kavite — talamus içinde yuvarlak/oval, BOS yoğunluğuna yakın eski kavite seçilebilir.
• Internal kapsül tutulum olasılığı — küçük akut odak, tek taraflı motor veya duyu bulgusuyla eşleşebilecek derin beyaz cevher alanında silik kalabilir.
• Pontin perforan odağı — bazal pons içinde sınırlı hipodensite posterior fossa artefaktı nedeniyle zor seçilebilir.
• Kronik kavite çevresinde lokal doku kaybı — eski infarkt çevresinde parankim hacmi azalabilir; bu görünüm akut ödemden farklıdır.
• Eşlik eden küçük damar hastalığı — derin ve periventriküler beyaz cevherde yaygın düşük atenüasyonlar ile başka eski lakünler birlikte bulunabilir.
• Kortikal alanın korunması — küçük derin perforan odağı korteksi tutmaz; kortikal infarkt veya çoklu yüzeyel odak embolik başka bir dağılımı düşündürür.
• Boyut tek başına kesin ayırıcı değildir — STRIVE kriterlerine göre aksiyel düzlemde lakünler genellikle 3–15 mm arasında tanımlanırken, 3 mm'den küçük oval boşluklar daha çok genişlemiş perivasküler boşluk olarak kabul edilir.

Ölçütler ve sınıflamalar

STRIVE boyut aralığı (aksiyel; tek başına ayırıcı değil)

Aksiyel düzlemde lakünler genellikle 3–15 mm boyutları ile tanımlanır; 3 mm altı lezyonlar çoğunlukla genişlemiş perivasküler boşluklar olup boyut tek başına ayırıcı olmayabilir.

Normalde

Normal derin gri cevher ve internal kapsül kesintisiz, iki tarafta benzer yoğunlukta görünür; eski lakün varsa küçük BOS dansiteli kavite ve çevresinde yerel hacim kaybı normal dokuda bulunmaz. Kaudat, lentiform çekirdek, talamus ve ponsu karşı tarafla aynı seviyede kıyaslayın; küçük damar hastalığına bağlı yaygın beyaz cevher solukluğunu tek akut odakla karıştırmayın.

Ayırıcı tanı

Genişlemiş perivasküler boşluk

BOS'a benzer küçük bir boşluk olabilir; tipik damar seyri ve çizgisel yönelim bu olasılığı destekler. Boyut tek başına lakünden ayırmaz.

Eski küçük kanama kavitesi

lakünle benzer derin yerleşimli kavite bırakabilir; eşlik eden hemosiderin kalıntısı T2*/SWI'de görülebilir ve kanama kökenini destekleyebilir.

Akut küçük damar infarktı

ilk BT'de görünmeyebilir veya hafif hipodens olabilir; klinik sendromla korelasyon ve difüzyon MR daha duyarlıdır.

Düşük dereceli gliom BT'de düşük atenüasyonlu bir odak olarak görülebilir; bu bulgu tek başına eski lakünden ayırmaz. MR lezyonun sınırlarını ve yumuşak doku özelliklerini BT'den daha duyarlı gösterir.

Toksik-metabolik derin gri cevher hasarında görüntüleme çoğu olguda bilateral ve simetrik tutulum gösterir; derin gri çekirdekler, kortikal gri madde ve/veya periventriküler beyaz cevher etkilenebilir.

Tuzaklar

• Normal erken BT laküner infarktı dışlamaz; klinik defisit ile görüntü uyumsuzsa negatif incelemeyi küçük damar iskemisinin yokluğu şeklinde raporlamayın.
• BOS yoğunluğundaki her küçük oval boşluğa akut laküner infarkt demeyin; eski kavite, perivasküler boşluk ve eski kanama sekeli birbirinden ayrılmalıdır.
• Akut küçük subkortikal infarkt ile kronik lakün aynı görüntü evresi değildir; akut lezyon şişebilir veya BT'de seçilemeyebilir, kaviteleşme ise iyileşme sonrası gelişebilir.
• Kronik beyaz cevher hipodensitesi tek başına laküner infarkt sayılmaz; ayrı kaviter odak ve anatomik perforan arter dağılımını arayın.

Kendini dene

1. Ani saf motor hemiparezi var; ilk kontrastsız BT'de belirgin odak yok. En doğru çıkarım hangisidir?

   • Küçük akut laküner infarkt hâlâ olası
   • İskemik inme dışlandı
   • PCA infarktı kanıtlandı
   • Eski lakün akut kabul edilmeli
   Cevabı göster

   Küçük akut laküner infarkt hâlâ olası. Küçük ve erken derin infarktlar kontrastsız BT'de görünmeyebilir; klinik sendrom şüpheyi korur. Normal BT iskemiyi dışlamaz, görünmeyen PCA odağını kanıtlamaz ve kronik kaviteyi akut yapmaz.

2. Talamusta BOS yoğunluğunda küçük kavite ve çevresinde hafif hacim kaybı görülüyor. Bu görünüm en çok hangisiyle uyumludur?

   • Kronik lakün
   • Akut pontin iskemi
   • PRES
   • Parasagittal ACA infarktı
   Cevabı göster

   Kronik lakün. BOS benzeri kavite ve yerel hacim kaybı kronik lakünü destekler; akut pontin iskemi farklı bir beyin sapı yerleşimindedir. PRES tipik olarak iki taraflı posterior ağırlıklı vazojenik ödem yapar, ACA ise medial frontal-parietal korteksi besler.

Kaynaklar

Bu sayfadaki 41 cümle ve 2 quiz sorusu aşağıdaki kaynaklardan alıntılarla tek tek karşılaştırıldı; 12 cümle bu karşılaştırmada düzeltildi (2026-10-08).

1. Neuroimaging standards for research into small vessel disease – advances since 2013 (STRIVE-2)discovery.ucl.ac.uk
2. European Stroke Organisation (ESO) Guideline on Cerebral Small Vessel Disease, Part 2, Lacunar Ischaemic Strokepure.ed.ac.uk
3. Clinical, Radiological and Pathological Characteristics Between Cerebral Small Vessel Disease and Multiple Sclerosis: A Reviewfrontiersin.org
4. Acute CT Brain: Chronic ischaemiaradiologymasterclass.co.uk
5. Neuroimaging standards for research into small vessel disease and its contribution to ageing and neurodegeneration (STRIVE)pmc.ncbi.nlm.nih.gov
6. Low-Grade Gliomas (StatPearls)ncbi.nlm.nih.gov
7. Imaging Patterns of Toxic and Metabolic Brain Disorderspubs.rsna.org
8. Posterior Reversible Encephalopathy Syndrome: Clinical Features and Outcomefrontiersin.org
9. Cerebral circulation 1: anatomypmc.ncbi.nlm.nih.gov
10. Anatomical Variations and Morphometric Features of the Anterior Cerebral Artery: A Systematic Review and Meta-Analysis of 24,015 Casespubmed.ncbi.nlm.nih.gov
11. CT for Treatment Selection in Acute Ischemic Stroke: A Code Stroke Primerpubs.rsna.org
12. Diagnostic and prognostic computed tomography imaging markers in basilar artery occlusion (Review)spandidos-publications.com
13. Association of methylenetetrahydrofolate reductase C677T polymorphism with lacunar infarction: A systematic review and meta-analysispmc.ncbi.nlm.nih.gov
14. Where Does the Signal Go? Technical Challenges of CT Perfusion in Lacunar and Infratentorial Strokepmc.ncbi.nlm.nih.gov
15. Early Neurological Deterioration in Subcortical Infarcts: A Narrative Reviewpmc.ncbi.nlm.nih.gov
16. Imaging markers of cerebral small vessel disease are associated with Alzheimer’s disease: a systematic review and meta-analysispmc.ncbi.nlm.nih.gov
17. [Lacunar stroke].pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
18. [Small vessel cerebrovascular disease].pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
19. Stroke of undetermined cause: workup and secondary prevention.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
20. Intracerebral hemorrhage in CADASIL.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
21. Retinal Vascular Signs and Cerebrovascular Diseases.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
22. Research progress of imaging technologies for ischemic cerebrovascular diseases.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
23. Perfusion Status in Lacunar Stroke: A Pathophysiological Issue.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
24. Inferolateral thalamic ischemia secondary to PCA P2 perforator occlusion mimics MCA stroke syndrome.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
25. Review of neuroimaging research progress of cerebral small vessel disease.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
26. Prevalence of CADASIL and Fabry Disease in a Cohort of MRI Defined Younger Onset Lacunar Stroke.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
27. 17q25 Locus is associated with white matter hyperintensity volume in ischemic stroke, but not with lacunar stroke status.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
28. Impact of obstructive sleep apnea on silent cerebral small vessel disease: a systematic review and meta-analysis.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
29. [Brain Dock Guidelines and the Treatment of Asymptomatic Lesions: Criteria and Approaches].pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
30. [Pitfalls in the interpretation of central nervous system disorders from structural magnetic resonance images].pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
31. Cognition in Cardiovascular Disease.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
32. Lacunar stroke with and without chronic imaging biomarkers of small vessel disease: clinical profiles and stroke etiology.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
33. Early Neurological Deterioration in Subcortical Infarcts: A Narrative Review.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
34. Prevalence and Clinical Implications of Hemosiderin Deposits in Recent Small Subcortical Infarcts.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
35. The pathogenesis of cerebral small vessel disease and vascular cognitive impairment.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
36. Rapidly Progressive Multiple Ischemic Lesions Caused by <i>Cryptococcus neoformans</i> Infection Presenting with Meningoencephalitis and Cerebral Infarction as the Initial Manifestations: A Case Report.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
37. Hashimoto's Encephalopathy With Progressive Cognitive Decline: A Rare Autoimmune Disorder in Central America.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
38. Vascular Cognitive Impairment and Dementia: Clinical Features, Neuropathology, and Biomarkers.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
39. Isolated Ipsilateral Hemiparesis From a Pyramidal Decussation Infarct: A Rare Case Confirmed by Magnetic Resonance Imaging.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
40. An MRI Based Ischemic Stroke Classification - A Mechanism Oriented Approach.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
41. Stroke: causes and clinical features.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
42. Impact of cerebral small vessel disease burden and systemic clinical phenotypes on short-term neurological outcomes after acute ischemic stroke.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
43. Roles of Microglia in Cerebral Small Vessel Disease.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
44. Prognostic predictors in HIV-negative neurosyphilis: a retrospective cohort study with prospective follow-up.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
45. Systemic inflammation and cerebrovascular injury in acute stroke.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
46. Biomarker-based assessment of cerebral small vessel disease progression after ischemic stroke - a prospective cohort study (MA-BIO).pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
47. Perforator-Sparing Microsurgical Clipping of Tandem Dominant-Hemisphere Middle Cerebral Artery Aneurysms: Geometry-Guided Reconstruction of a Wide-Neck Bifurcation and Dorsal M1 Fusiform Lesion.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
48. Emerging Neural Recording and Neurostimulation Technologies Based on Brain-Computer Interface: A Promising Approach for Neuropsychiatric Disorders.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
49. Symmetry in Frontal But Not Motor and Somatosensory Cortical Projections.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
50. Increased level of FAM19A5 is associated with cerebral small vessel disease and leads to a better outcome.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
51. Neuroimaging standards for research into small vessel disease and its contribution to ageing and neurodegeneration.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
52. Pathophysiology of Lacunar Stroke: History's Mysteries and Modern Interpretations.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
53. An updated definition of stroke for the 21st century: a statement for healthcare professionals from the American Heart Association/American Stroke Association.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
54. Vertebral Artery Dissection and Cerebellar Stroke in a Young Patient Following Neck Manipulation.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
55. Imaging research, diagnosis, and treatment advances of post-stroke cognitive impairment.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
56. Robust filtering of thin-slice reconstructions improves lacunar stroke detection in CT perfusion imaging.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
57. Alteration of brain metabolism in lacunar stroke based on 18 F-FDG-PET/MRI analysis.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
58. Research progress on the application of functional magnetic resonance imaging in cognitive dysfunction in patients with cerebral small vessel disease.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
59. Association of methylenetetrahydrofolate reductase C677T polymorphism with lacunar infarction: A systematic review and meta-analysis.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
60. Where Does the Signal Go? Technical Challenges of CT Perfusion in Lacunar and Infratentorial Stroke.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
61. When Steroids Complicate the Diagnosis: Recurrent Steroid-Induced Psychosis, Severe Hyponatraemia With Generalized Tonic-Clonic Seizure, and Acute Lacunar Infarction During Treatment for Suspected Giant Cell Arteritis.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
62. pmc.ncbi.nlm.nih.govpmc.ncbi.nlm.nih.gov

Eğitim amaçlıdır; hasta başında tanı ve tedavi kararının yerine geçmez. İçerik yapay zekâ destekli bir süreçle güncel literatüre göre cümle cümle kaynaklarla karşılaştırıldı, ancak uzman radyolog incelemesinden geçmedi. Klinik kararlarda güncel kılavuzları, kurum protokollerini ve radyoloji raporunu esas alın.