Özet
Miyelom kafatasında birden fazla litik odakla, soliter kemik plazmasitomu ise tek destrüktif lezyon ve bazen belirgin yumuşak doku komponentiyle ortaya çıkabilir. Kontrastsız ince kesit BT, diploik litik alanları, tabula yıkımını ve kemik dışına taşan kitleyi gösterir; BT bulgusu plazma hücre hastalığının sistemik sınıflamasını tek başına yapmaz. Kafatasındaki odakların dağılımı ve diğer iskelet bölgeleriyle ilişki, soliter görünen plazmasitomun ek hastalık içerip içermediğini araştırmaya yön verir. Yumuşak doku uzanımının veya eşlik eden odakların atlanması hastalık yükünün olduğundan az değerlendirilmesine neden olabilir.
Faz ve pencere
- Kontrastsız tanısal
- Kemik algoritmasında keskin sınırlı, çoğunlukla sklerotik kenarsız litik diploik odaklar; çoklu dağılım ve tabulaları aşan soliter yumuşak doku kitlesi aranır. BT, kemik lezyonunu ve yıkımın yaygınlığını değerlendirmede tercih edilen yöntemdir; yumuşak doku bileşeninin değerlendirilmesinde MR daha üstündür.
Önerilen pencereler: Kemik (G 1800 / M 400), Yumuşak doku (G 400 / M 40), Beyin (G 80 / M 40).
BT bulguları
- Keskin sınırlı litik odak — diploik kemik içinde yuvarlak, oyulmuş alan; tipik odakta reaktif sklerotik kenar belirgin değildir.
- Çoklu punched-out dağılım — farklı kalvaryal kemiklerde birbirinden ayrı litik odaklar miyelom yükünü düşündürür.
- Tabula destrüksiyonu — lezyon iç ve/veya dış korteksi inceltip kesintiye uğratabilir.
- Soliter ekspansil plazmasitom — tek odak belirgin kemik genişlemesi ve yumuşak doku kitlesiyle birlikte olabilir.
- Kalvaryal plazmasitom, kemik yıkımına eşlik eden kafa içi ve kafa dışı komponentler gösterebilir.
- Sınırda sklerozun yokluğu — miyelom litik odaklarını yoğun kemik adacığı ya da sklerotik metastazdan ayıran paternlerden biridir.
- Kafa dışı ek lezyon olasılığı — sınırlı kafa BT'sinde tek odak görünmesi sistemik kemik hastalığını dışlamaz.
Ölçütler ve sınıflamalar
- Soliter plazmasitom ve multipl miyelomun görüntüleme ayrımı
- BT tek başına sistemik sınıflama yapmaz: tek kemik lezyonu soliter kemik plazmasitomunu düşündürür; birden çok kemik odağı multipl miyelom lehine hastalık yükünü gösterir ve klinik/hematolojik değerlendirmeyle doğrulanır.
Normalde
Normal kalvaryumda diploik trabeküller kesintisizdir ve iç-dış tabulalar boyunca yuvarlak kemik kaybı veya epidural kitle bulunmaz. Her litik odağın çevresindeki trabekülleri ve tabula sürekliliğini komşu kemikle kıyasla; bir odaktan fazlası görülüyorsa tüm kafatası kubbesinde dağılımı takip et.
Normal BT ile kıyasla
Aynı bölgenin, kaynak veri setinde patoloji içermediği belirtilen bir BT incelemesini kesit kesit kaydırın; organ sınırlarını açarak anatomiyi hasta görüntüsüyle karşılaştırın. Küçük rastlantısal bulgular tümüyle dışlanmamıştır.
Kaynak: TotalSegmentator v2.01 veri seti (Wasserthal ve ark., Radiology: Artificial Intelligence 2023), CC BY 4.0, vaka s0103; organ sınırları veri setinin otomatik segmentasyonundan, birleştirilerek sadeleştirildi. Görüntüler 2,5 mm kesit aralığına yeniden örneklendi.
Ayırıcı tanı
- Kalvaryal metastaz
- litik, sklerotik veya karma olabilir ve yumuşak dokuya uzanabilir; primer tümör öyküsü ile eşlik eden dağılım ayırt ettirir.
- Langerhans hücreli histiyositoz litik kalvaryal lezyonların ayırıcı tanısında yer alır; osseöz tutulumu erişkinlerde nadirdir.
- Epidermoid kist
- çoğunlukla sütür veya orta hat komşuluğunda intradiploik ekspansiyon yapar; tipik miyelom gibi çoklu punched-out odaklar oluşturmaz.
- Kalvaryal hemanjiyom
- ekspansil lezyonda ışınsal trabeküller veya bal peteği görünümü litik miyelom odağından ayrılır.
- Osteolitik primer kemik tümörü
- düzensiz agresif yıkım ve tümör matriksi olabilir; tek BT görünümü histolojiyi belirlemez.
Tuzaklar
- Tek bir kafatası BT'sinde soliter litik odak görüp plazmasitomu miyelomdan kesin ayırma; sistemik iskelet ve hematolojik inceleme gerekir.
- Kafa derisi kabarıklığını kanama ya da travmaya bağlamadan önce alttaki diploik yıkımı kontrol et; plazmasitom kemik defekti üzerinden dışarı uzanabilir.
- Çoklu keskin litik odakları yalnız metastaz olarak adlandırma; miyelomda sklerotik kenarsız punched-out patern ve klinik plazma hücre bulguları ayırıcıdır.
- Meningiomla ilişkili fokal kemik değişimini litik miyelom odağı sanma; iç tabula tabanı, hiperostoz ve dural kitleyi birlikte değerlendir.
Kendini dene
Kafatasında birden çok yuvarlak, sklerotik kenarsız litik odak görülüyor. En olası hastalık hangisidir?
Cevabı göster
Multipl miyelom. Çoklu punched-out litik odaklar miyelomun klasik kalvaryal paternidir. Kalvaryal hemanjiyom bal peteği veya ışınsal trabeküller gösterirken, Langerhans hücreli histiyositoz bevel kenarlı litik lezyonlarla karakterizedir. Paget kemiği genişletip karma yoğunluk yapar; osteom homojen yoğun çıkıntıdır; fibröz displazi buzlu cam matriksle genişler.
Tek ekspansil diploik litik kitle tabulaları yıkıp epidural yumuşak dokuya uzanıyor. Kemik BT'sinde olası plazma hücreli lezyon nedir?
Cevabı göster
Soliter plazmasitom. Soliter ekspansil litik kemik odağı ve ekstraosseöz kitle plazmasitomla uyumlu olabilir; sistemik miyelomdan ayrım BT ile kesinleşmez. Langerhans lezyonunda bevel kenar/sequestrum görülebilir; osteom ve frontal hiperostoz litik değildir.
İlgili konular
Kaynaklar
Bu sayfadaki 40 cümle ve 2 quiz sorusu aşağıdaki kaynaklardan alıntılarla otomatik olarak karşılaştırıldı; 3 cümle bu karşılaştırmada düzeltildi (2026-10-09).
- Operative diagnosis of a meningioma-like intraosseous skull lesion revealing multiple myeloma: Case report and literature reviewpmc.ncbi.nlm.nih.gov
- Mandibular Plasmacytoma as the Initial Manifestation of Non-secretory Multiple Myeloma: A Rare Diagnostic Challengepmc.ncbi.nlm.nih.gov
- When plasmacytoma defies expectations: An unusual maxillary presentation with mixed imaging features in a young patientpmc.ncbi.nlm.nih.gov
- Occipital plate-assisted posterior reduction for tumor-related severe atlantoaxial dislocation: a single-case surgical techniquepmc.ncbi.nlm.nih.gov
- Skull-Base Plasmacytomas: A Systematic Review on Therapeutic Trendspmc.ncbi.nlm.nih.gov
- Neuroimaging of plasmacytoma. A pictorial review.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
- Anterior petrosal approach for petroclival solitary plasmacytoma.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
- [First case described of isolated, complete and fluctuating cranial nerve III palsy heralding multiple myeloma].pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
- Plasmocytoma of the skull vault.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
- Multiple myeloma presenting with a maxillary lesion as the first sign.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
- Plasmacytoma of the Skull-base: A Rare Tumor.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
- Multiple myeloma with intracranial extension and bilateral renal infiltration: A case report and review of the literature.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
- Cerebral Venous Thrombosis with Papilloedema Secondary to Skull Base Plasmacytoma.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
- Solitary Giant Extradural Plasmacytoma.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
- Dural-Based Plasmacytoma Presenting As the Initial Sign of Multiple Myeloma.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
- Suprasellar Plasmacytoma Leading to the Diagnosis of Multiple Myeloma.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
- A hole in the skull: CT manifestations of a solitary plasmacytoma in skull.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
- A case of multiple myeloma presenting as scalp swelling with intracranial extension.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
- Orbital Plasmacytoma as Initial Presentation of Multiple Myeloma.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
- Review of imaging modalities and radiological findings of calvarial lesions.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
- Head and neck manifestations of extramedullary plasmacytomas and their differential diagnoses: a pictorial review.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
- Calvarial intraosseous common venous malformation (hemangioma) diagnosed on technetium-99m labeled RBC scintigraphy: a case report and review of the literature.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
- The solitary skull mass: An atypical presentation of anaplastic large cell lymphoma.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
- A unique presentation of an osteolytic chronic lymphocytic leukemia/small lymphocytic lymphoma as a helmet-shaped tumor.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
- Recurrent Epistaxis as a Rare Presentation of Extramedullary Multiple Myeloma.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
- Mandibular Plasmacytoma as the Initial Manifestation of Non-secretory Multiple Myeloma: A Rare Diagnostic Challenge.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
- When plasmacytoma defies expectations: An unusual maxillary presentation with mixed imaging features in a young patient.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
- Assessing the Potential Usefulness of FDG LAFOV-PET for Oncological Staging: An Evaluation of Lesion Number and Uptake.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
- The prognostic value of metabolic heterogeneity parameter coefficient of variation (COV) of baseline <sup>18</sup>F-FDG PET/CT in newly diagnosed diffuse large B-cell lymphoma.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
- Use of Carbon Fiber Implants to Improve the Safety and Efficacy of Radiation Therapy for Spine Tumor Patients.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
- Radiological review of skull lesions.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
- Unveiling Primary Bone Tumors of the Spine: A Review of Essential Imaging Clues.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
- Atypical fibrous histiocytoma of the skull: a case report of temporal bone involvement and comprehensive literature review.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
- Imaging of Skull Base Tumors.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
- From Bone Pain to Severe Renal Symptoms: The Journey of a Patient With Multiple Myeloma and Brucellosis (Case Report).pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
- Multidisciplinary Exploration of Computed-Tomographic and Ancient-DNA Data of an Iron Age Skull From Latvia With Multiple Lytic Bone Lesions: Differential Diagnosis Between Metastatic Carcinoma, Multiple Myeloma and Skeletal Tuberculosis.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
- Operative diagnosis of a meningioma-like intraosseous skull lesion revealing multiple myeloma: Case report and literature review.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
- Progressive occipital intradiploic cerebellar encephalocele in adult: Image report and review of the literature.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
- A rare calvarial aneurysmal bone cyst in an adult: Case report and literature review.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
- A Missed Case of Langerhans Cell Histiocytosis of the Proximal Femur after Total Hip Arthroplasty in an Adult: A Case Report.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
- Pott's Puffy Tumor: A Case Report of a Rare Complication of Frontal Sinusitis.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
- An Unusual Skull With Bilateral Multiple Bony Lesions on the Parietal and Frontal Bones of the Superior Surface of the Calvaria: A Case Report.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
- Prevalence of intra-osseous veins and venous lakes in the posterior skull base on 3T MRI.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
- Intravascular papillary endothelial hyperplasia presenting as a lytic frontal bone lesion in a pediatric male.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
- Congenital Mastoid Cholesteatoma With Giant Intracranial Extension: A Case Report.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
- Computer guided resection and reconstruction of intra-osseous zygomatic hemangioma: Case report and systematic review of literature.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
- Cervical spine chordoma: Imaging features and diagnostic challenges of a rare C6 localization.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
- Intraosseous calvarial haematoma mimicking a skull tumour in a child with Noonan syndrome: a case report.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
- Aberrant CD4 Expression in Plasma Cell Myeloma With Unusual Morphology: A Rare Diagnostic Pitfall.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
- Solitary plasmacytoma of the skull compressing the superior sagittal sinus: Case report and literature review.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
- Beyond the Usual Suspects: Atypical Dural-Based Tumors With Rare Histology and Intracranial Extension.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
- 5th Asian Oceanian Congress of Neuropathology along with the 5th Annual Conference of the Neuropathology Society of India (AOCN-NPSICON) - Meeting Abstracts.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
- Skull Base Metastases: A Pictorial Review.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
- Dural Lymphomas Unmasked: A Narrative Review of Extra-Axial Mimics and a Pragmatic Diagnostic Decision Algorithm.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
- Metastatic Meningioma: Neuroradiologic and Molecular Imaging Perspectives.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
- Giant intraosseous (ectopic) meningioma of the temporoparietal calvarium with rapid expansion over 5 years: A case report.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
- Perineurioma-like EMA-positive calvarial neoplasms: clinicopathological study of eight cases.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
- Imaging of ewing sarcoma: an updated analysis including presenting features, prognostic imaging biomarkers, and treatment response assessment.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
- Delayed Uptake on <sup>123</sup>I-IMP SPECT as a Diagnostic Clue in Cranial Vault Lymphoma in a 25-Year-Old Man: A Case Report.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
- Imaging for Plasma Cell Dyscrasias: What, When, and How?pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
- Imaging of skull vault tumors in adults.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
- Single-Stage Resection and Reconstruction of Intraosseous Meningioma: The First Reported Case at Our Hospital.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
- Plasmacytomas in Extramedullary Manifestation of Multiple Myeloma: A Case Report.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
- Skull-Base Plasmacytomas: A Systematic Review on Therapeutic Trends.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
- Osseous Manifestations of Primary Hyperparathyroidism: Imaging Findings.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
- A Rare Case of Oligosecretory Multiple Myeloma With Intracranial Plasmacytoma.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
- Radiological and Surgical Findings of Patients with Intradiploic Mass Lesion: Case Series and Systematic Review.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
- The CT and MRI features of benign calvarium and skull base osteoblastoma.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
- Incorporation of anterior iliac crest or calvarial bone grafts in reconstructed atrophied maxillae: A randomized clinical trial with histomorphometric and micro-CT analyses.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
- A late-diagnosed intraosseous dermoid cyst in the parietal bone: a case report and follow-up.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
- A Rare and Atypical Manifestation of Intraosseous Hemangioma in the Zygomatic Bone.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
- Calvarial hemangiomas: Series of 6 cases and review of literature.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
- Intraosseous Venous Malformation of the Zygomatic Bone: Comparison between Virtual Surgical Planning and Standard Surgery with Review of the Literature.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
- Jawbone fibrous dysplasia: retrospective evaluation in a cases series surgically treated and short review of the literature.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
- Coexistence of Autoantibodies against the Golgi Complex and Ro52 Antigen in a Patient with Nonspecific Interstitial Pneumonia.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
- International Society of Paediatric Surgical Oncology (IPSO) Surgical Practice Guidelines.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
- Post-radiation cranial fasciitis in a pediatric medulloblastoma survivor: A case report and systematic review.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
- Perforator-Sparing Microsurgical Clipping of Tandem Dominant-Hemisphere Middle Cerebral Artery Aneurysms: Geometry-Guided Reconstruction of a Wide-Neck Bifurcation and Dorsal M1 Fusiform Lesion.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
- Incidental finding of Langerhans cell histiocytosis of temporoparietal bone - A case report.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
Eğitim amaçlıdır; hasta başında tanı ve tedavi kararının yerine geçmez, tıbbi tavsiye değildir. Metinler yapay zekâ desteğiyle yazıldı ve otomatik bir adımda kaynak alıntılarıyla karşılaştırıldı; bu bir tıbbi doğrulama değildir ve içerik uzman radyolog incelemesinden geçmedi. Klinik kararlarda güncel kılavuzları, kurum protokollerini ve radyoloji raporunu esas alın.