Klinik Atölye

Kafatası ve ekstraaksiyel alan · Patoloji · Yüksek öncelik

Kafatası miyelomu ve plazmasitomu

Skull myeloma and plasmacytoma

Eğitim amaçlıdır; hasta başında tanı ve tedavi kararının yerine geçmez.

Kafatası miyelomu ve plazmasitomu: yayımlanmış olgu görüntüsü, koronal kesit

4 adım

Görüntü: Abbastanira SHI, Monther MM, Khan MM ve ark., “Multiple myeloma presenting as a giant osteolytic skull mass: Surgical challenges and pitfalls - A case report.” 2025, Figure 1:. PMC12707699 · doi:10.25259/sni_831_2025 · CC BY-NC-SA 4.0. Değişiklik: kırpıldı, yeniden boyutlandırıldı, odak işaretleri eklendi.

Özet

Miyelom kafatasında birden fazla litik odakla, soliter kemik plazmasitomu ise tek destrüktif lezyon ve bazen belirgin yumuşak doku komponentiyle ortaya çıkabilir. Kontrastsız ince kesit BT, diploik litik alanları, tabula yıkımını ve kemik dışına taşan kitleyi gösterir; BT bulgusu plazma hücre hastalığının sistemik sınıflamasını tek başına yapmaz. Kafatasındaki odakların dağılımı ve diğer iskelet bölgeleriyle ilişki, soliter görünen plazmasitomun ek hastalık içerip içermediğini araştırmaya yön verir. Yumuşak doku uzanımının veya eşlik eden odakların atlanması hastalık yükünün olduğundan az değerlendirilmesine neden olabilir.

Faz ve pencere

Kontrastsız tanısal
Kemik algoritmasında keskin sınırlı, çoğunlukla sklerotik kenarsız litik diploik odaklar; çoklu dağılım ve tabulaları aşan soliter yumuşak doku kitlesi aranır. BT, kemik lezyonunu ve yıkımın yaygınlığını değerlendirmede tercih edilen yöntemdir; yumuşak doku bileşeninin değerlendirilmesinde MR daha üstündür.

Önerilen pencereler: Kemik (G 1800 / M 400), Yumuşak doku (G 400 / M 40), Beyin (G 80 / M 40).

BT bulguları

  • Keskin sınırlı litik odak — diploik kemik içinde yuvarlak, oyulmuş alan; tipik odakta reaktif sklerotik kenar belirgin değildir.
  • Çoklu punched-out dağılım — farklı kalvaryal kemiklerde birbirinden ayrı litik odaklar miyelom yükünü düşündürür.
  • Tabula destrüksiyonu — lezyon iç ve/veya dış korteksi inceltip kesintiye uğratabilir.
  • Soliter ekspansil plazmasitom — tek odak belirgin kemik genişlemesi ve yumuşak doku kitlesiyle birlikte olabilir.
  • Kalvaryal plazmasitom, kemik yıkımına eşlik eden kafa içi ve kafa dışı komponentler gösterebilir.
  • Sınırda sklerozun yokluğu — miyelom litik odaklarını yoğun kemik adacığı ya da sklerotik metastazdan ayıran paternlerden biridir.
  • Kafa dışı ek lezyon olasılığı — sınırlı kafa BT'sinde tek odak görünmesi sistemik kemik hastalığını dışlamaz.

Ölçütler ve sınıflamalar

Soliter plazmasitom ve multipl miyelomun görüntüleme ayrımı
BT tek başına sistemik sınıflama yapmaz: tek kemik lezyonu soliter kemik plazmasitomunu düşündürür; birden çok kemik odağı multipl miyelom lehine hastalık yükünü gösterir ve klinik/hematolojik değerlendirmeyle doğrulanır.

Normalde

Normal kalvaryumda diploik trabeküller kesintisizdir ve iç-dış tabulalar boyunca yuvarlak kemik kaybı veya epidural kitle bulunmaz. Her litik odağın çevresindeki trabekülleri ve tabula sürekliliğini komşu kemikle kıyasla; bir odaktan fazlası görülüyorsa tüm kafatası kubbesinde dağılımı takip et.

Normal BT ile kıyasla

Aynı bölgenin, kaynak veri setinde patoloji içermediği belirtilen bir BT incelemesini kesit kesit kaydırın; organ sınırlarını açarak anatomiyi hasta görüntüsüyle karşılaştırın. Küçük rastlantısal bulgular tümüyle dışlanmamıştır.

Kaynak: TotalSegmentator v2.01 veri seti (Wasserthal ve ark., Radiology: Artificial Intelligence 2023), CC BY 4.0, vaka s0103; organ sınırları veri setinin otomatik segmentasyonundan, birleştirilerek sadeleştirildi. Görüntüler 2,5 mm kesit aralığına yeniden örneklendi.

Ayırıcı tanı

Kalvaryal metastaz
litik, sklerotik veya karma olabilir ve yumuşak dokuya uzanabilir; primer tümör öyküsü ile eşlik eden dağılım ayırt ettirir.
Langerhans hücreli histiyositoz litik kalvaryal lezyonların ayırıcı tanısında yer alır; osseöz tutulumu erişkinlerde nadirdir.
Epidermoid kist
çoğunlukla sütür veya orta hat komşuluğunda intradiploik ekspansiyon yapar; tipik miyelom gibi çoklu punched-out odaklar oluşturmaz.
Kalvaryal hemanjiyom
ekspansil lezyonda ışınsal trabeküller veya bal peteği görünümü litik miyelom odağından ayrılır.
Osteolitik primer kemik tümörü
düzensiz agresif yıkım ve tümör matriksi olabilir; tek BT görünümü histolojiyi belirlemez.

Tuzaklar

  • Tek bir kafatası BT'sinde soliter litik odak görüp plazmasitomu miyelomdan kesin ayırma; sistemik iskelet ve hematolojik inceleme gerekir.
  • Kafa derisi kabarıklığını kanama ya da travmaya bağlamadan önce alttaki diploik yıkımı kontrol et; plazmasitom kemik defekti üzerinden dışarı uzanabilir.
  • Çoklu keskin litik odakları yalnız metastaz olarak adlandırma; miyelomda sklerotik kenarsız punched-out patern ve klinik plazma hücre bulguları ayırıcıdır.
  • Meningiomla ilişkili fokal kemik değişimini litik miyelom odağı sanma; iç tabula tabanı, hiperostoz ve dural kitleyi birlikte değerlendir.

Kendini dene

  1. Kafatasında birden çok yuvarlak, sklerotik kenarsız litik odak görülüyor. En olası hastalık hangisidir?

    Cevabı göster

    Multipl miyelom. Çoklu punched-out litik odaklar miyelomun klasik kalvaryal paternidir. Kalvaryal hemanjiyom bal peteği veya ışınsal trabeküller gösterirken, Langerhans hücreli histiyositoz bevel kenarlı litik lezyonlarla karakterizedir. Paget kemiği genişletip karma yoğunluk yapar; osteom homojen yoğun çıkıntıdır; fibröz displazi buzlu cam matriksle genişler.

  2. Tek ekspansil diploik litik kitle tabulaları yıkıp epidural yumuşak dokuya uzanıyor. Kemik BT'sinde olası plazma hücreli lezyon nedir?

    Cevabı göster

    Soliter plazmasitom. Soliter ekspansil litik kemik odağı ve ekstraosseöz kitle plazmasitomla uyumlu olabilir; sistemik miyelomdan ayrım BT ile kesinleşmez. Langerhans lezyonunda bevel kenar/sequestrum görülebilir; osteom ve frontal hiperostoz litik değildir.

İlgili konular

Kaynaklar

Bu sayfadaki 40 cümle ve 2 quiz sorusu aşağıdaki kaynaklardan alıntılarla otomatik olarak karşılaştırıldı; 3 cümle bu karşılaştırmada düzeltildi (2026-10-09).

  1. Operative diagnosis of a meningioma-like intraosseous skull lesion revealing multiple myeloma: Case report and literature reviewpmc.ncbi.nlm.nih.gov
  2. Mandibular Plasmacytoma as the Initial Manifestation of Non-secretory Multiple Myeloma: A Rare Diagnostic Challengepmc.ncbi.nlm.nih.gov
  3. When plasmacytoma defies expectations: An unusual maxillary presentation with mixed imaging features in a young patientpmc.ncbi.nlm.nih.gov
  4. Occipital plate-assisted posterior reduction for tumor-related severe atlantoaxial dislocation: a single-case surgical techniquepmc.ncbi.nlm.nih.gov
  5. Skull-Base Plasmacytomas: A Systematic Review on Therapeutic Trendspmc.ncbi.nlm.nih.gov
  6. Neuroimaging of plasmacytoma. A pictorial review.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
  7. Anterior petrosal approach for petroclival solitary plasmacytoma.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
  8. [First case described of isolated, complete and fluctuating cranial nerve III palsy heralding multiple myeloma].pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
  9. Plasmocytoma of the skull vault.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
  10. Multiple myeloma presenting with a maxillary lesion as the first sign.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
  11. Plasmacytoma of the Skull-base: A Rare Tumor.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
  12. Multiple myeloma with intracranial extension and bilateral renal infiltration: A case report and review of the literature.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
  13. Cerebral Venous Thrombosis with Papilloedema Secondary to Skull Base Plasmacytoma.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
  14. Solitary Giant Extradural Plasmacytoma.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
  15. Dural-Based Plasmacytoma Presenting As the Initial Sign of Multiple Myeloma.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
  16. Suprasellar Plasmacytoma Leading to the Diagnosis of Multiple Myeloma.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
  17. A hole in the skull: CT manifestations of a solitary plasmacytoma in skull.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
  18. A case of multiple myeloma presenting as scalp swelling with intracranial extension.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
  19. Orbital Plasmacytoma as Initial Presentation of Multiple Myeloma.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
  20. Review of imaging modalities and radiological findings of calvarial lesions.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
  21. Head and neck manifestations of extramedullary plasmacytomas and their differential diagnoses: a pictorial review.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
  22. Calvarial intraosseous common venous malformation (hemangioma) diagnosed on technetium-99m labeled RBC scintigraphy: a case report and review of the literature.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
  23. The solitary skull mass: An atypical presentation of anaplastic large cell lymphoma.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
  24. A unique presentation of an osteolytic chronic lymphocytic leukemia/small lymphocytic lymphoma as a helmet-shaped tumor.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
  25. Recurrent Epistaxis as a Rare Presentation of Extramedullary Multiple Myeloma.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
  26. Mandibular Plasmacytoma as the Initial Manifestation of Non-secretory Multiple Myeloma: A Rare Diagnostic Challenge.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
  27. When plasmacytoma defies expectations: An unusual maxillary presentation with mixed imaging features in a young patient.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
  28. Assessing the Potential Usefulness of FDG LAFOV-PET for Oncological Staging: An Evaluation of Lesion Number and Uptake.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
  29. The prognostic value of metabolic heterogeneity parameter coefficient of variation (COV) of baseline <sup>18</sup>F-FDG PET/CT in newly diagnosed diffuse large B-cell lymphoma.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
  30. Use of Carbon Fiber Implants to Improve the Safety and Efficacy of Radiation Therapy for Spine Tumor Patients.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
  31. Radiological review of skull lesions.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
  32. Unveiling Primary Bone Tumors of the Spine: A Review of Essential Imaging Clues.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
  33. Atypical fibrous histiocytoma of the skull: a case report of temporal bone involvement and comprehensive literature review.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
  34. Imaging of Skull Base Tumors.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
  35. From Bone Pain to Severe Renal Symptoms: The Journey of a Patient With Multiple Myeloma and Brucellosis (Case Report).pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
  36. Multidisciplinary Exploration of Computed-Tomographic and Ancient-DNA Data of an Iron Age Skull From Latvia With Multiple Lytic Bone Lesions: Differential Diagnosis Between Metastatic Carcinoma, Multiple Myeloma and Skeletal Tuberculosis.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
  37. Operative diagnosis of a meningioma-like intraosseous skull lesion revealing multiple myeloma: Case report and literature review.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
  38. Progressive occipital intradiploic cerebellar encephalocele in adult: Image report and review of the literature.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
  39. A rare calvarial aneurysmal bone cyst in an adult: Case report and literature review.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
  40. A Missed Case of Langerhans Cell Histiocytosis of the Proximal Femur after Total Hip Arthroplasty in an Adult: A Case Report.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
  41. Pott's Puffy Tumor: A Case Report of a Rare Complication of Frontal Sinusitis.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
  42. An Unusual Skull With Bilateral Multiple Bony Lesions on the Parietal and Frontal Bones of the Superior Surface of the Calvaria: A Case Report.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
  43. Prevalence of intra-osseous veins and venous lakes in the posterior skull base on 3T MRI.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
  44. Intravascular papillary endothelial hyperplasia presenting as a lytic frontal bone lesion in a pediatric male.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
  45. Congenital Mastoid Cholesteatoma With Giant Intracranial Extension: A Case Report.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
  46. Computer guided resection and reconstruction of intra-osseous zygomatic hemangioma: Case report and systematic review of literature.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
  47. Cervical spine chordoma: Imaging features and diagnostic challenges of a rare C6 localization.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
  48. Intraosseous calvarial haematoma mimicking a skull tumour in a child with Noonan syndrome: a case report.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
  49. Aberrant CD4 Expression in Plasma Cell Myeloma With Unusual Morphology: A Rare Diagnostic Pitfall.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
  50. Solitary plasmacytoma of the skull compressing the superior sagittal sinus: Case report and literature review.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
  51. Beyond the Usual Suspects: Atypical Dural-Based Tumors With Rare Histology and Intracranial Extension.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
  52. 5th Asian Oceanian Congress of Neuropathology along with the 5th Annual Conference of the Neuropathology Society of India (AOCN-NPSICON) - Meeting Abstracts.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
  53. Skull Base Metastases: A Pictorial Review.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
  54. Dural Lymphomas Unmasked: A Narrative Review of Extra-Axial Mimics and a Pragmatic Diagnostic Decision Algorithm.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
  55. Metastatic Meningioma: Neuroradiologic and Molecular Imaging Perspectives.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
  56. Giant intraosseous (ectopic) meningioma of the temporoparietal calvarium with rapid expansion over 5 years: A case report.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
  57. Perineurioma-like EMA-positive calvarial neoplasms: clinicopathological study of eight cases.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
  58. Imaging of ewing sarcoma: an updated analysis including presenting features, prognostic imaging biomarkers, and treatment response assessment.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
  59. Delayed Uptake on <sup>123</sup>I-IMP SPECT as a Diagnostic Clue in Cranial Vault Lymphoma in a 25-Year-Old Man: A Case Report.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
  60. Imaging for Plasma Cell Dyscrasias: What, When, and How?pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
  61. Imaging of skull vault tumors in adults.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
  62. Single-Stage Resection and Reconstruction of Intraosseous Meningioma: The First Reported Case at Our Hospital.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
  63. Plasmacytomas in Extramedullary Manifestation of Multiple Myeloma: A Case Report.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
  64. Skull-Base Plasmacytomas: A Systematic Review on Therapeutic Trends.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
  65. Osseous Manifestations of Primary Hyperparathyroidism: Imaging Findings.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
  66. A Rare Case of Oligosecretory Multiple Myeloma With Intracranial Plasmacytoma.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
  67. Radiological and Surgical Findings of Patients with Intradiploic Mass Lesion: Case Series and Systematic Review.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
  68. The CT and MRI features of benign calvarium and skull base osteoblastoma.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
  69. Incorporation of anterior iliac crest or calvarial bone grafts in reconstructed atrophied maxillae: A randomized clinical trial with histomorphometric and micro-CT analyses.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
  70. A late-diagnosed intraosseous dermoid cyst in the parietal bone: a case report and follow-up.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
  71. A Rare and Atypical Manifestation of Intraosseous Hemangioma in the Zygomatic Bone.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
  72. Calvarial hemangiomas: Series of 6 cases and review of literature.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
  73. Intraosseous Venous Malformation of the Zygomatic Bone: Comparison between Virtual Surgical Planning and Standard Surgery with Review of the Literature.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
  74. Jawbone fibrous dysplasia: retrospective evaluation in a cases series surgically treated and short review of the literature.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
  75. Coexistence of Autoantibodies against the Golgi Complex and Ro52 Antigen in a Patient with Nonspecific Interstitial Pneumonia.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
  76. International Society of Paediatric Surgical Oncology (IPSO) Surgical Practice Guidelines.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
  77. Post-radiation cranial fasciitis in a pediatric medulloblastoma survivor: A case report and systematic review.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
  78. Perforator-Sparing Microsurgical Clipping of Tandem Dominant-Hemisphere Middle Cerebral Artery Aneurysms: Geometry-Guided Reconstruction of a Wide-Neck Bifurcation and Dorsal M1 Fusiform Lesion.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
  79. Incidental finding of Langerhans cell histiocytosis of temporoparietal bone - A case report.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov

Eğitim amaçlıdır; hasta başında tanı ve tedavi kararının yerine geçmez, tıbbi tavsiye değildir. Metinler yapay zekâ desteğiyle yazıldı ve otomatik bir adımda kaynak alıntılarıyla karşılaştırıldı; bu bir tıbbi doğrulama değildir ve içerik uzman radyolog incelemesinden geçmedi. Klinik kararlarda güncel kılavuzları, kurum protokollerini ve radyoloji raporunu esas alın.