Soliter fibröz tümör

Özet

İntrakraniyal soliter fibröz tümör (SFT), dura ilişkili mezenkimal tümör olup BT'de menenjiyomu taklit edebilir. Kontrastsız BT, ekstraaksiyel kitleyi, olası kalsifikasyonu ve komşu kalvaryumdaki erozyon ya da yeniden şekillenmeyi gösterir; iyotlu kontrast sonrası belirgin, bazen heterojen kontrastlanma beklenebilir, ancak tümör karakterizasyonunda MR daha fazla doku bilgisi sağlar. Kemik penceresinde erozyon ve beyin penceresinde kitle etkisi birlikte okunmalıdır. SFT'yi menenjiyom diye adlandırmak, kemik davranışını ve görüntülemenin histolojik ayrımı kesinleştiremediğini gözden kaçırabilir.

Okuma sırası

1. Dura ve ekstraaksiyel kitle. Kemik penceresinde dura boyunca uzanan kalvaryum konturunu takip edin; iç tablaya komşu yumuşak doku kitlesinin beyin dışından geliştiğini gösterin.
2. Komşu kalvaryum. Kitle altındaki kortikal tablayı kesit kesit izleyin; düzenli kemik çıkıntısı yerine oyulma veya kortikal kayıp olup olmadığını karşı tarafla kıyaslayın.
3. Kitle-beyin arayüzü. Beyin penceresine dönüp gri-beyaz cevher sınırının kitle tarafından içeri itilmesini ve ekstraaksiyel yerleşimin oluşturduğu açılanmayı inceleyin.
4. Komşu parankim ve ventriküller. Son olarak komşu beyaz cevherde ödemi, sulkusların kapanmasını ve ventrikül/orta hat yer değiştirmesini arayın; kontrastsız görüntüde kontrastlanma yorumu yapmayın.

Faz ve pencere

Kontrastsız tanısal

Dura komşuluğunda düzgün sınırlı, lobüle, izo-hiperdens ekstraaksiyel yumuşak doku kitlesi görülebilir; tümör içi kalsifikasyon seyrektir. Bu seride kontrastlanma ölçülmez; kitle dansitesi, sınır ve çevre parankimde ödem incelenir.

Önerilen pencereler: Beyin (G 80 / M 40), Kemik (G 1800 / M 400), Yumuşak doku (G 400 / M 40).

BT bulguları

• Dura tabanlı ekstraaksiyel kitle — lezyon beyin yüzeyine geniş tabanla yaslanabilir; komşu sulkuslarda silinme ve gri-beyaz cevher arayüzünde itilme görülebilir.
• İzo-hiperdens solid komponent — kontrastsız BT'de yoğunluk gri cevherle benzer veya daha yüksek olabilir; görünüm menenjiyomla örtüşür.
• Lobüle kontur — iyi sınırlı, lobüle kitle şekli özellikle büyük lezyonda belirginleşebilir.
• Güçlü kontrastlanma — kontrastlı BT elde edilmişse solid doku yoğun biçimde ve bazen heterojen kontrastlanabilir; kontrastsız seriden bu özellik çıkarılamaz.
• Komşu kemik erozyonu — tümör altındaki kalvaryumda kortikal incelme, oyulma veya destrüksiyon görülebilir.
• Hiperostozun olmaması — erozyonla birlikte komşu kemikte kalınlaşmanın bulunmaması SFT lehine olabilir, fakat menenjiyomda da kemik davranışı değişkendir.
• Peritümöral ödem ve kitle etkisi — komşu beyaz cevherde hipodens ödem, sulkus basısı, ventrikül itilmesi veya orta hat etkilenmesi eşlik edebilir.

Ölçütler ve sınıflamalar

WHO CNS5 (2021) derece sınıflaması

İntrakraniyal SFT WHO CNS5'te CNS WHO derece 1, 2 veya 3 olarak sınıflandırılır; derece histopatolojik ve gerektiğinde moleküler değerlendirmeyle belirlenir, BT görünümü bunu güvenilir biçimde göstermez.

Normalde

Normal kalvaryumda iç ve dış kortikal tablalar süreklidir; dura boyunca kitle bulunmaz ve komşu sulkuslar açıktır. Lezyonun bulunduğu aynı seviyedeki karşı taraf kemik konturuyla karşılaştırın; fokal erozyon, kemik kalınlaşması, sulkus basısı ve beyaz cevher ödemini ayırın.

Ayırıcı tanı

Menenjiyom

daha sık kalsifikasyon ve komşu kemikte hiperostoz yapabilir; yine de SFT ile BT bulguları önemli ölçüde örtüşür.

Dural metastaz

bilinen primer malignite ve komşu kemikte destrüksiyon metastazı düşündürebilir; kemik erozyonu SFT’de de görülebildiğinden tek başına ayırıcı değildir.

Dural lenfoma

kontrastsız BT'de hiperdens kitle olabilir; MR'da sıklıkla homojen kontrastlanır ve BT tek başına güvenilir ayrım sağlamaz.

Dural schwannom

kraniyal sinir seyri boyunca uzanma ve ilgili sinir çıkış deliğinde düzgün genişleme sinir kılıfı kökenini destekler; bu yerleşim dura tabanlı SFT'den farklıdır.

Dural sarkoidoz

nodüler dural kalınlaşma veya kitle şeklinde görülebilir; sistemik sarkoidoz bulguları tanıyı destekler, ancak görüntüleme özellikleri özgül değildir.

Tuzaklar

• Dural kuyruk SFT'de de görülebilir; bu bulgu tek başına menenjiyom lehine kesin kanıt değildir.
• Kemik erozyonu SFT'yi destekler, ancak tümörün davranışı ve yerleşimine bağlı olarak menenjiyomda da erozyon olabilir; hiperostoz yokluğunu tek başına tanı saymayın.
• İyi sınırlı, hiperdens ve kontrastlanan her dural kitleyi menenjiyom olarak adlandırmayın; BT ile SFT ayrımı kesinleşmez.
• Kontrastsız incelemede yoğun kontrastlanma veya tümör vaskülaritesi hakkında hüküm vermeyin; faz bilgisini raporlamada açık tutun.

Kendini dene

1. Kontrastsız BT'de hiperdens, lobüle dural kitle ve komşu kalvaryumda erozyon görülüyor. Bu görünüm için en uygun yorum hangisidir?

   • Soliter fibröz tümör olası
   • Kalsifiye menenjiyom kesin
   • Dural metastaz dışlanır
   • Dural lenfoma dışlanır
   Cevabı göster

   Soliter fibröz tümör olası. Lobüle dural kitleyle komşu kemik erozyonu SFT olasılığını artırır. Bu görünüm menenjiyomla örtüşebilir ve metastaz ya da lenfomayı BT ile dışlamaz; kesin ayrım histopatolojik değerlendirme gerektirir.

2. Dural tabanlı kitle yanında fokal hiperostoz var ve tümör içinde kaba kalsifikasyon görülüyor. En olası ayırıcı tanı hangisidir?

   • Menenjiyom
   • Soliter fibröz tümör
   • Dural lenfoma
   • İzole dural sarkoidoz
   Cevabı göster

   Menenjiyom. Komşu kemik hiperostozu ve intratümöral kalsifikasyon menenjiyomu destekler. SFT'de komşu kemik erozyonu daha tipik, tümör içi kalsifikasyon ise seyrektir; bu bulgular histopatolojik kesinlik sağlamaz.

Kaynaklar

Bu sayfadaki 39 cümle ve 2 quiz sorusu aşağıdaki kaynaklardan alıntılarla tek tek karşılaştırıldı; 10 cümle bu karşılaştırmada düzeltildi (2026-10-08).

1. Intracranial Solitary Fibrous Tumorpmc.ncbi.nlm.nih.gov
2. A Radiologist’s Guide to the 2021 WHO Central Nervous System Tumor Classification: Part 2—Newly Described and Revised Tumor Typespubs.rsna.org
3. The 2021 WHO Classification of Tumors of the Central Nervous System: a summarypmc.ncbi.nlm.nih.gov
4. Solitary fibrous tumors from A to Z: a pictorial review with radiologic-pathologic correlationpubmed.ncbi.nlm.nih.gov
5. Cranial Nerve Schwannomas: Diagnostic Imaging Approachpubs.rsna.org
6. Radiological review of skull lesionspubmed.ncbi.nlm.nih.gov
7. Central Nervous System Tumours, WHO Classification of Tumours, 5th Edition, Volume 6publications.iarc.who.int
8. Solitary fibrous tumor: an updated reviewpmc.ncbi.nlm.nih.gov
9. Systemic Therapy for Solitary Fibrous Tumorpmc.ncbi.nlm.nih.gov
10. Pancreatic Metastasis from Intracranial Solitary Fibrous Tumor/Hemangiopericytoma Mimicking a Pancreatic Neuroendocrine Tumor: A Case Report and Focused Literature Reviewpmc.ncbi.nlm.nih.gov
11. Solitary fibrous tumor of the oral cavity: a systematic review of the literature and a new clinicopathologic case reportpmc.ncbi.nlm.nih.gov
12. MR Imaging of Pleural Neoplasms.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
13. Intradural Extramedullary Spinal Neoplasms: Radiologic-Pathologic Correlation.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
14. Hepatic tumors of vascular origin: imaging appearances.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
15. Solitary Fibrous Tumors: 2016 Imaging Update.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
16. Solitary fibrous tumors of the pleura.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
17. Solitary Fibrous Tumors of the Chest: An Analysis of Fifty Patients.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
18. Indeterminate soft-tissue tumors of the hand and wrist: a review based on a clinical series of 39 cases.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
19. Intraventricular Hemangiopericytoma: A Case Report and Literature Review.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
20. Fibroblastic and myofibroblastic tumors of the head and neck: comprehensive imaging-based review with pathologic correlation.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
21. Rare Mesenchymal Tumors of the Pelvis: Imaging and Pathologic Correlation.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
22. 'Papillary' solitary fibrous tumor/hemangiopericytoma with nuclear STAT6 expression and NAB2-STAT6 fusion.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
23. [Extrapleural solitary fibrous tumor in nose: 2 cases report and review of literature].pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
24. Solitary fibrous tumors of the pleura: a case report and review of the literature.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
25. [What's new in the management of meningeal solitary fibrous tumor/hemangiopericytoma?].pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
26. Primary intracranial extraskeletal myxoid chondrosarcoma in a teenager with unusual frontal location and surgical complications: A case report and literature review.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
27. Imaging Evaluation of Bone Tumors in the Cervical Spine: A Comprehensive Review.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
28. Unveiling Primary Bone Tumors of the Spine: A Review of Essential Imaging Clues.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
29. Solitary Fibrous Tumors of the Pleura With Extensive Intrathoracic Occupation: Report of Two Cases.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
30. A Case of Solitary Fibrous Tumor with Tumor Rupture during the Waiting Period for Elective Surgery.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
31. Primary malignant solitary fibrous tumor of the neck in an HIV-positive patient: a case report.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
32. iccr-cancer.orgiccr-cancer.org

Eğitim amaçlıdır; hasta başında tanı ve tedavi kararının yerine geçmez. İçerik yapay zekâ destekli bir süreçle güncel literatüre göre cümle cümle kaynaklarla karşılaştırıldı, ancak uzman radyolog incelemesinden geçmedi. Klinik kararlarda güncel kılavuzları, kurum protokollerini ve radyoloji raporunu esas alın.