Subependimom

Özet

Subependimom, çoğunlukla erişkin orta yaş grubunda görülen, yavaş büyüyen ve ventrikül içinde yerleşen düşük dereceli bir ependimal tümördür. Kontrastsız BT'de özellikle dördüncü ventrikülün alt bölümünde, çoğunlukla hipodens bir kitle olarak görülebilir; küçük lezyonlar homojen, büyük lezyonlar heterojen ve bazen kalsifiye olabilir. BT'de kalsifikasyon ve ventrikül genişlemesi görülebilir; MR'da lezyonun sinyal özellikleri ve kontrastlanması değerlendirilir. Foramen çıkışını tıkayan kitle hidrosefaliye yol açabilir; yalnızca yavaş büyüme izlenimiyle BOS obstrüksiyonunu gözden kaçırmamak gerekir.

Faz ve pencere

Kontrastsız tanısal

Ventrikül içine uzanan subependimomlar BT'de çoğunlukla hipodens görünür; büyük lezyonlarda heterojenlik ve kalsifikasyon görülebilir. Kontrastsız BT'de dansite, kalsifikasyon ve ventrikül genişlemesi değerlendirilebilir.

Önerilen pencereler: Beyin (G 80 / M 40), Kemik (G 1800 / M 400).

BT bulguları

• Ventrikül duvarı ilişkisi — kitle ependimal yüzeye bağlıdır; en sık dördüncü ventrikülün alt bölümünde, ayrıca diğer ventriküllerde görülebilir.
• Homojen küçük lezyon — küçük tümörler homojen görünür ve BT’de çoğunlukla hipodens olabilir.
• Kalsifiye odaklar — büyük subependimomlarda kalsifikasyon eşlik edebilir; bir BT serisinde kalsifikasyon görülen tümörler dördüncü ventrikül yerleşimliydi.
• BOS çıkış yolu — dördüncü ventrikül kitlesi Magendie/Luschka açıklıklarını tıkayabilir ve ventriküllerde yukarı akım genişlemesine yol açabilir.
• Kitle etkisi — küçük subependimomlar sıklıkla rastlantısal ve sessizdir; büyük tümörler kitle etkisi veya BOS obstrüksiyonuna yol açabilir.

Ölçütler ve sınıflamalar

WHO CNS5 (2021) sınıflaması

Subependimom, ependimal tümörler içinde CNS WHO derece 1 olarak sınıflandırılır.

Normalde

Dördüncü ventrikül pons ve medullanın önünde, serebellumun arkasında yer alır. Ventrikül lümeninde kitleyi ve Magendie/Luschka açıklıkları düzeyini, ayrıca üst ventriküllerde olası genişlemeyi değerlendirin.

Ayırıcı tanı

Ependimom

daha heterojen görünebilir; kistik bileşen, kalsifikasyon veya kanama içerebilir ve MR’da heterojen kontrastlanma gösterebilir.

Santral nörositom

tipik olarak foramen Monro yakınında septum pelluciduma tutunur; BT’de hiperdens olabilir ve yaklaşık yarısında kalsifikasyon ya da kanama bileşeni görülebilir.

Koroid pleksus papillomu

ventrikül içi, lobüler/frond benzeri koroid pleksus kitlesidir; MR’da belirgin ve çoğunlukla homojen kontrastlanabilir.

Subependimal dev hücreli astrositom (SEGA)

foramen Monro yakınında gelişebilir ve tüberoz skleroz kompleksiyle ilişkilidir; çevresel kalsifikasyon görülebilir.

İntraventriküler meningiom

lateral ventrikül atriumu sık yerleşim yeridir; lezyon iyi sınırlı ve kontrast sonrası belirgin, görece homojen kontrastlanabilir.

Tuzaklar

• Dördüncü ventriküldeki bir nodülü “taban” yerleşimli kabul etmeyin: subependimom kaynaklarda çoğunlukla alt bölümde tanımlanır; anatomik ventrikül tabanı pons ve üst medullanın arka yüzüdür.
• Kalsifikasyon yokluğunu subependimomu dışlamak için kullanmayın; özellikle lateral ventrikül subependimomları kalsifiye olmayabilir.
• Kontrastsız BT’de kontrastlanma değerlendirilemez; subependimomlar MR’da genellikle az ya da hiç kontrastlanır.

Kendini dene

1. Orta yaşlı hastada dördüncü ventrikülün alt bölümünde küçük, homojen ve hipodens kitle var. En olası tümör?

   • Subependimom
   • Santral nörositom
   • Koroid pleksus papillomu
   • SEGA
   Cevabı göster

   Subependimom. Orta yaş ve dördüncü ventrikül alt bölümündeki küçük, homojen/hipodens lezyon subependimomun klasik görüntüleme örüntüsüdür. Santral nörositom ve SEGA çoğunlukla foramen Monro çevresinde; koroid pleksus papillomu ise pleksus kaynaklı, lobüler ve belirgin kontrastlanan kitle biçimindedir.

2. Foramen Monro yakınında lateral ventrikülde yerleşen ve orta yaş hastalarda görülen intraventriküler kitle hangi tanıyı daha çok düşündürür?

   • Santral nörositom
   • Subependimom
   • Koroid pleksus papillomu
   • Ependimom
   Cevabı göster

   Santral nörositom. Santral nörositomlar genellikle üçüncü ila beşinci dekatta görülür ve lateral ventriküllerde yer alır. Subependimomlar çoğunlukla dördüncü ventrikülün alt bölümünde veya spinal kordda ortaya çıkar; koroid pleksus tümörleri lateral ventrikülde besleyen arter genişlemesi gösterebilir; SEGA ise neredeyse her zaman tüberoz skleroz ile ilişkilidir.

İlgili konular

• Santral nörositom
• Ependimom

Kaynaklar

Bu sayfadaki 35 cümle ve 2 quiz sorusu aşağıdaki kaynaklardan alıntılarla tek tek karşılaştırıldı; 27 cümle bu karşılaştırmada düzeltildi (2026-10-08).

1. Classification and neuroimaging of ependymal tumorsfrontiersin.org
2. Intracranial subependymomas: CT and MR imaging features in 24 casespubmed.ncbi.nlm.nih.gov
3. Ependymoma: Diagnosis and Treatmentcancer.gov
4. Neuroanatomy, Fourth Ventriclencbi.nlm.nih.gov
5. Imaging of supratentorial intraventricular masses in children: a pictorial review—part 2link.springer.com
6. Imaging of supratentorial intraventricular masses in children: a pictorial review—part 1link.springer.com
7. Childhood Ependymoma Treatment (PDQ®)–Health Professional Versioncancer.gov
8. Imaging of central neurocytomaspubmed.ncbi.nlm.nih.gov
9. Ventricular Systemradiologica.org
10. Imaging characteristics of 4th ventricle subependymomapmc.ncbi.nlm.nih.gov
11. Classification and neuroimaging of ependymal tumorspmc.ncbi.nlm.nih.gov
12. Surgical management and long-term outcome of intracranial subependymomapmc.ncbi.nlm.nih.gov
13. Spinal ependymoma in adults: from molecular advances to new treatment perspectivespmc.ncbi.nlm.nih.gov
14. Infratentorial and Intraparenchymal Subependymoma in the Cerebellum: Case Reportpmc.ncbi.nlm.nih.gov
15. MRI of intracranial intraventricular lesions.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
16. Imaging characteristics of 4th ventricle subependymoma.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
17. Ependymal Tumors.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
18. Atypical hemorrhagic presentation of a fourth ventricle subependymoma: case report.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
19. Infratentorial and intraparenchymal subependymoma in the cerebellum: case report.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
20. [A Rare Case of Subependymoma of the Septum Pellucidum as Intratumoral Hemorrhage].pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
21. Supratentorial neurenteric cyst associated with a intraparenchymal subependymoma.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
22. [Subependymomas of lateral ventricle. Analysis of our series and review of literature].pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
23. Microsurgical removal of a C1-C5 laterally located intramedullary subependymoma through a postero-lateral sulcus approach: case report, surgical video and critical review of diagnostic and surgical challenges.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
24. Intracranial germinoma in the lateral ventricle with polydipsia and polyuria: a case report and literature review.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
25. Subependymoma: clinical features and surgical outcomes.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
26. Surgical management and long-term outcome of intracranial subependymoma.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
27. [Intracranial subependymoma: clinical features and surgical management of 22 cases].pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
28. Intraoperative diagnosis of myxoid glioneuronal tumor guiding safe limited resection: a case report.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
29. Tumor-type-specific expression of TTF-1 in primary central nervous system tumors classified by the 2021 WHO criteria.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
30. A Rare Case of Bilateral Lateral Ventricular Subependymomas With Complete Resection of the Residual Tumor via Flexible Neuroendoscopy 20 Years After Initial Surgery.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
31. Coexistence of histologically distinct intracranial tumors: Case series, literature review, and meta-analysis.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
32. A 57-year-old male with diffuse astrocytoma in the lateral ventricle: case report.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov

Eğitim amaçlıdır; hasta başında tanı ve tedavi kararının yerine geçmez. İçerik yapay zekâ destekli bir süreçle güncel literatüre göre cümle cümle kaynaklarla karşılaştırıldı, ancak uzman radyolog incelemesinden geçmedi. Klinik kararlarda güncel kılavuzları, kurum protokollerini ve radyoloji raporunu esas alın.