İmmünoterapi ilişkili hipofizit

Özet

İmmün kontrol noktası inhibitörü tedavisi hipofiz bezinde inflamasyon ve hormon eksikliği oluşturabilir; özellikle kortizol eksikliği klinik olarak yaşamı tehdit edebilir. BT’de belirgin bez büyümesi fark edilebilir, ancak hipofizit için duyarlılığı düşüktür ve küçük değişiklikleri ya da normal görüntüyü güvenle dışlama aracı değildir. Sellar MR, bez ve infundibulumun karakterizasyonunda ve metastaz ya da adenom gibi taklitçilerin ayrımında tercih edilen incelemedir. BT’deki sellar dolgunluğu gözden kaçırmak yeni endokrin toksisiteyi fark etmeyi geciktirebilir; tek başına BT görünümü de nedeni kesinleştirmez.

Okuma sırası

1. Sella turcica. Aksiyel beyin BT’sinde sfenoid sinüsün hemen üstündeki sella turcicayı bulun; bezin oturduğu kemik çukuru içindeki yumuşak doku gölgesini işaretleyin.
2. Hipofiz ve kavernöz sinüsler. Hipofizin iki yanındaki kavernöz sinüslerle sınırını izleyin; asimetrik kitle veya yan duvara taşan belirgin yumuşak doku olup olmadığını kaydedin.
3. Hipofiz üst konturu. Bezin üst kenarını sella diyaframına ve suprasellar sisternaya göre değerlendirin; tedavi öncesi görüntü varsa kontur değişikliğini aynı seviyede kıyaslayın.
4. Sellar taban ve suprasellar sisterna. Son olarak sellar tabanda erozyon ve suprasellar bölgede optik kiazma basısı oluşturabilecek kitle etkisi arayın; BT normal olsa bile inceleme sınırını belirtin.

Faz ve pencere

Kontrastsız

Kontrastsız veya kontrastlı beyin BT’sinde hipofizin üst konturunda hafif konveksite veya sellada yumuşak doku dolgunluğu izlenebilir; ancak ince infundibulum kalınlaşması gibi bulgular rutin BT ile güvenilir biçimde değerlendirilemez. BT bulgusu hipofizit tanısını doğrulamaz ve normal BT hipofiziti dışlamaz; şüphede sellar MR daha uygun incelemedir.

Önerilen pencereler: Beyin (G 80 / M 40), Yumuşak doku (G 400 / M 40).

BT bulguları

• Diffüz sellar dolgunluk — bezin sellayı doldurması ve üst konturunun konveksleşmesi; önceki incelemeye göre yeni büyüme önemlidir.
• Simetrik bez büyümesi — inflamatuar süreçte MR ile tipik olarak görülen diffüz ve simetrik bez artışı tanıyı destekler; BT ile güvenilir değerlendirme zordur.
• Suprasellar uzanım — büyümüş bezin sella diyaframına doğru yükselmesi; optik kiazma komşuluğu dikkatle incelenir.
• Sellar tabanın korunması — kemik yıkımı veya belirgin sellar ekspansiyon olmaması akut inflamatuvar süreçle uyumlu olabilir.
• Fokal sellar lezyon veya invazyon — asimetrik kitle, kavernöz sinüs uzanımı ya da kemik erozyonu hipofizit dışı nedeni gündeme getirir.
• Hipofiz stalkının hafif ve düzgün kalınlaşması hipofizitin tipik bulgularından biridir; bu durum genellikle yüksek çözünürlüklü sellar MR ile en iyi değerlendirilir.

Normalde

Normal hipofiz, sella içinde sınırlı ve düzgün konturlu yumuşak doku olarak izlenir; bezin boyutu yaş ve fizyolojik duruma göre değişebilir. Tanı için hastanın tedavi öncesi nörolojik görüntüleme ile mevcut sellar boyut ve şekil karşılaştırılması kritiktir; BT'de hipofiz boyutunun normal sınırlarda olması hipofiziti kesin olarak hariç tutmaz.

Ayırıcı tanı

Hipofiz adenomu

fokal ve asimetrik sellar kitle, kavernöz sinüs uzanımı veya kronik olguda sellar genişleme görülebilir; küçük adenom ayrımı MR gerektirir.

Hipofiz metastazı

bilinen kanser zemininde fokal veya infiltratif kitle, infundibulum tutulumu ya da kemik destrüksiyonu olabilir; arka hipofiz tutulumu MR’da daha iyi değerlendirilir.

Birincil otoimmün hipofizit, simetrik hipofiz büyümesi ve infundibulum kalınlaşması açısından immün kaynaklı hipofizitle benzer manyetik rezonans bulguları gösterebilir.

Hipofiz apopleksisi

akut kanama sellada yüksek atenüasyonlu içerik oluşturabilir; klinik aciliyet ve MR bulguları ayrımı destekler.

Tuzaklar

• Hipofizit tanısı yalnızca görüntülemeyle konulamaz, çünkü rutin BT veya hatta ayrıntılı sellar MR’da bez boyutu normal sınırlarda çıkabilmektedir ve tanı mutlaka klinik bulgular ile laboratuvar sonuçlarıyla desteklenmelidir.
• Sella içindeki her yumuşak doku dolgunluğunu hipofizit olarak adlandırmayın; kanser hastasında metastaz ve fokal adenom dışlanmalıdır.
• Bez büyümesinin olmaması immün ilişkili endokrin bozukluğu dışlamaz; özellikle PD-1/PD-L1 tedavisi alan hastalarda görüntüleme normal veya çok hafif değişmiş olabilir.
• Hipofiz büyümesi tek başına hormon işlevini göstermez; BT raporundaki yapısal görünüm klinik ve laboratuvar tanısının yerine geçmez.

Kendini dene

1. İmmünoterapi alan metastatik kanser hastasında, fokal sellar kitle, kavernöz sinüs uzanımı ve kemik destrüksiyonu ile öne çıkan en olası tanı nedir?

   • Hipofiz metastazı
   • İmmün ilişkili hipofizit
   • Hipofiz adenomu
   • Hipofiz apopleksisi
   Cevabı göster

   Hipofiz metastazı. Kanser öyküsü eşliğinde fokal kitle, kavernöz sinüs uzanımı ve kemik yıkımı metastazı işaret eder; hipofizit ise daha çok diffüz ve simetrik bez artışı gösterir.

2. İmmünoterapi sonrası önceki incelemeye göre bez diffüz ve simetrik büyümüş; sellar taban sağlam, fokal kitle yok. En olası tanı nedir?

   • İmmün ilişkili hipofizit
   • Hipofiz metastazı
   • Hipofiz adenomu
   • Hipofiz apopleksisi
   Cevabı göster

   İmmün ilişkili hipofizit. Tedaviye bağlı diffüz ve simetrik bez büyümesi ile yapısal deformasyon yokluğu hipofiziti düşündürür; çoğu vakada standart protokol yeterlidir, ancak şüphede odaklanmış sella MR'ı ve tedavi öncesi görüntülerle kıyaslama tanıya katkı sağlar. Metastazda fokal/infiltratif görünüm, adenomda asimetrik kitle, apoplekside kanama bulgusu beklenir.

İlgili konular

• Hipofiz makroadenomu ve sellar kitle

Kaynaklar

Bu sayfadaki 33 cümle ve 2 quiz sorusu aşağıdaki kaynaklardan alıntılarla tek tek karşılaştırıldı; 7 cümle bu karşılaştırmada düzeltildi (2026-10-08).

1. Adverse Effects of Immune-Checkpoint Inhibitors: A Comprehensive Imaging-Oriented Reviewpmc.ncbi.nlm.nih.gov
2. Neuroimaging features of immune-related adverse events due to immune checkpoint inhibitor therapypmc.ncbi.nlm.nih.gov
3. SUN-038 Immune Checkpoint Inhibitor Hypophysitis: Delayed Resolution on Low Dose Glucocorticoid Therapypmc.ncbi.nlm.nih.gov
4. Pituitary Enlargement and Hypopituitarism in Patients Treated with Immune Checkpoint Inhibitors: Two Sides of the Same Coin?pmc.ncbi.nlm.nih.gov
5. Life-Threatening Secondary Adrenal Crisis Triggered by Pembrolizumab-Induced Hypophysitis: A Case Reportpmc.ncbi.nlm.nih.gov
6. [Adverse events of immune checkpoint inhibitors].pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
7. Immune-mediated Disease in Ipilimumab Immunotherapy of Melanoma with FDG PET-CT.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
8. Swinging for the Fences: Long-Term Survival With Ipilimumab in Metastatic Melanoma.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
9. 18 F-FDG PET/CT for Detection of Immunotherapy-Induced Hypophysitis-A Case-Control Study.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
10. Endocrine Adverse Events Induced by Cancer Treatments: The Role of 18 F-Fluorodeoxyglucose Positron Emission Tomography.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
11. Detection of immune-related adverse events by medical imaging in patients treated with anti-programmed cell death 1.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
12. An unsuspected complication with immune checkpoint blockade: a case report.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
13. [Adverse effects of immunotherapy : Clinical aspects, radiological and nuclear medicine results].pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
14. Clinical heterogeneity of hypophysitis secondary to PD-1/PD-L1 blockade: insights from four cases.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
15. Superior Pituitary Border Analysis in Immunotherapy-Induced Hypophysitis.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
16. Ipilimumab-Induced Adrenalitis: A Possible Pitfall in 18F-FDG-PET/CT.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
17. Detection of early onset of hypophysitis by (18)F-FDG PET-CT in a patient with advanced stage melanoma treated with ipilimumab.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
18. Multiple autoimmune side effects of immune checkpoint inhibitors in a patient with metastatic melanoma receiving pembrolizumab.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
19. Clinical significance of signs of autoimmune colitis in 18 F-fluorodeoxyglucose positron emission tomography-computed tomography of 100 stage-IV melanoma patients.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
20. Diagnostic Challenge of Immune Checkpoint Inhibitor-Induced Hypophysitis in Patient With Melanoma.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
21. The Rise of Oncoendocrinology: How Modern Cancer Therapies Are Reshaping Endocrine Practice.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
22. Clinical characteristics, management, and prognosis of ipilimumab-induced hypophysitis: a retrospective analysis of 76 cases.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
23. Functional pituitary adenoma imaging.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
24. Sellar Lesions: Novel Aspects in Diagnosis and Management.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
25. Initial symptoms and diagnostic delay in immune checkpoint inhibitor-related adrenal insufficiency: a systematic review and meta-ethnography of case reports.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
26. Beyond MRI: Unveiling metabolic signatures of primary hypophysitis with ¹⁸F-FDG PET.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
27. Pituitary Metastasis in Lung Cancer Patients: Case Series and Review of the Literature.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
28. Adrenal crisis occurring after the application of immune checkpoint inhibitors in a hepatitis B - related hepatocellular carcinoma patient: case report and literature review.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
29. Concerned issues and controversies in perioperative immunotherapy for resectable non-small cell lung cancer.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
30. Pulsatile Tinnitus: A Comprehensive Clinical Approach to Diagnosis and Management.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
31. Changes overtime in primary and secondary empty sella: a comparative real-world study.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
32. Consensus-based disease definitions for endocrine immune-related adverse events of immune checkpoint inhibitors.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
33. Case Report: Extraforaminal endoscopic lumbar discectomy in two dogs with far-lateral intervertebral disc extrusions.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
34. Neurosarcoidosis With Panhypopituitarism: Two Cases and Literature Review.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
35. Infiltrative and inflammatory systemic disorders involving the pituitary gland.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
36. A Case of Concurrent Autoimmune Thyroiditis and Adrenal Insufficiency Following Nivolumab Therapy for Advanced Renal Cell Carcinoma.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
37. Bilateral visual failure with optic tract involvement in sellar-suprasellar lymphoma: illustrative case.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
38. Behind the Curtain: A Pediatric Dermoid Tumor Masquerading as Craniopharyngioma.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
39. Foreign body granuloma mimicking pituitary adenoma: Case report and literature review.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
40. Giant Sellar Meningocele: Intact Pituitary Function and New-onset Arginine Vasopressin Deficiency After Surgery.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
41. Pituitary T-lymphoblastic lymphoma combined with pituitary adenoma: a rare case report.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
42. Cocaine-Induced Midline Destructive Lesions-A Harbinger of Meningitis and Hydrocephalus.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
43. Pituitary neuroendocrine tumors: imaging features, clinical relevance, and a proposal for standardized MRI reporting.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
44. SMARCB1-deficient sinonasal carcinoma in a pediatric patient: Imaging findings and differential diagnosis of a rare entity.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
45. A Rare Case of Oligosecretory Multiple Myeloma With Intracranial Plasmacytoma.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
46. Clinical presentation, investigation findings, and outcomes of hypophysitis in sarcoidosis: a systematic review.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
47. Case Report: When an unknown fever unmasks Erdheim-Chester disease: a case showing the use of multimodality imaging and the successful interferon alpha therapy.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
48. Targeted proteomics reveal histiocytosis-associated neurodegeneration signatures.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
49. Morphological and Epidemiological Analysis of the Sphenoid Sinus Based on Computed Tomography and Magnetic Resonance Imaging: A Narrative Review.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
50. Systematic anatomical validation of the endoscopic mononostril transethmoid-paraseptal approach to the central skull base.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
51. Asymptomatic Empty Sella: A Literature Review and Suggestions for Evaluation in Clinical Practice.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
52. Prevalence and effects on outcomes of intracranial tumors and structural alterations in children with central precocious puberty and early and fast puberty.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
53. Postoperative Pituitary MRI Findings in Acromegaly: A Pictorial Review.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
54. Clinical features of MEN1 in children, adolescents, and young adults: a single-center study.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
55. Diabetes Insipidus as a Rare Complication of Metastatic Breast Cancer With Pituitary Metastases.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
56. Pituitary Stalk Enlargement With Panhypopituitarism and Arginine Vasopressin Deficiency in Lung Adenocarcinoma: Metastatic Infundibular Disease or Paraneoplastic Hypophysitis?pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
57. Isolated Maxillary Extracranial Metastasis of a Suprasellar Germinoma.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
58. Immune checkpoint inhibitor-related endocrinopathies: from immune crosstalk to predictive biomarkers and precision management.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
59. Immune-Mediated Hypophysitis: An Updated Review.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
60. Nivolumab rechallenge after pituitary apoplexy associated with nivolumab plus ipilimumab in a patient with pituitary adenoma and rectal melanoma: a case report and literature review.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
61. Pituitary Apoplexy With Marked Hyperprolactinemia in a 19-Year-Old Woman: A Case Report of Diagnostic Challenges and Surgical Management.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
62. Multimodal imaging in neuro-ophthalmology.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
63. Pituitary macroadenoma: less common neuroimaging features in a common lesion.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
64. Case report: The masquerading spectrum: a pediatric case series of IgG4-related disease.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
65. Magnetic resonance imaging features of hypophysitis in patients with cancer treated with immune checkpoint inhibitors.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
66. Delayed Diagnosis and Multimodality Management of a Primary Myxoid Chondrosarcoma of the Skull Base: A Case Report.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
67. Sellar-parasellar Epstein-Barr virus associated smooth muscle tumour mimicking a pituitary adenoma: A case report.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
68. Clinical characteristics, management, and prognosis of pembrolizumab-induced hypophysitis: retrospective analysis based on case reports.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
69. Secondary Adrenal Insufficiency and Multisystem Endocrinopathy Following Immune Checkpoint Inhibitor Therapy.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
70. Sexual Dimorphism and Aging Effects on Pituitary Gonadotroph Structure and Secretion in Dromedary Camels: Immunohistochemical and Ultrastructural Insights.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
71. Management of gynecomastia in adolescence and adults: the clinical practice guidelines from the Italian Society of Andrology and Sexual Medicine (SIAMS).pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
72. Abdominal Obesity, Testosterone Deficiency and Sedentary Lifestyle in Young Men from the General Population: The Relationship with Semen Quality, Hormonal and Metabolic Status.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
73. Morphological Analysis of the Cavernous Segment of the Internal Carotid Artery: A Retrospective, Single Center Study of Its Clinical Significance.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
74. Determinants of sphenoid sinus ostium localization: implications for safer endoscopic sinus surgery.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
75. A systematic approach to detection of epileptogenic foci on imaging: protocols, entities, search pattern, and reporting tools.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
76. Imaging of the pituitary: Recent advances.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
77. Normal pituitary stalk: high-resolution MR imaging at 3T.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
78. Pituitary metastasis revisited: a retrospective single-center experience with diagnostic challenges and surgical nuances. Illustrative cases.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
79. Pituitary Apoplexy Complicated by Bilateral Anterior Cerebral Artery Territory Infarctions and Optic Tract Edema: A Case Report.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
80. A Biphasic Presentation of Diffuse Large B-cell Lymphoma Metastasis to the Hypothalamus-pituitary Axis: A Case Report and Literature Review.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
81. he Dark Corner of the Pituitary Gland: A Case Report and Literature Review of Primary Melanocytomapubmed.ncbi.nlm.nih.gov
82. Nivolumab-associated hypopituitarism in a 61-year-old woman with metastatic triple-negative breast.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
83. Case Report: Tislelizumab-associated secondary adrenal insufficiency in a patient with lung squamous cell carcinoma.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
84. Life-Threatening Secondary Adrenal Crisis Triggered by Pembrolizumab-Induced Hypophysitis: A Case Report.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
85. Pediatric endocrine disorders: a review of intracranial findings and appropriate imaging.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov

Eğitim amaçlıdır; hasta başında tanı ve tedavi kararının yerine geçmez. İçerik yapay zekâ destekli bir süreçle güncel literatüre göre cümle cümle kaynaklarla karşılaştırıldı, ancak uzman radyolog incelemesinden geçmedi. Klinik kararlarda güncel kılavuzları, kurum protokollerini ve radyoloji raporunu esas alın.