Elektrolit ve ilaç etkileri

Digoksin etkisi

Terapötik digoksin düzeyleriyle görülen digoksin etkisi EKG değişiklikleri tek başına toksisite belirteci değildir.

Örnek kayıttaki ölçümler

Hız (/dk)

62

Ritim

Düzenli

PR (ms)

215

QRS (ms)

90

QTc (ms)

345

Aks

+45°

Değerler, EKG Atölyesi'ndeki simüle örnek kayda aittir; tek bir hastayı temsil etmez.

EKG kriterleri

• Digoksinle ilişkili EKG değişiklikleri aşağı eğimli kaşık biçimli ST çökmesini, düzleşmiş veya negatif T dalgalarını ve artmış U dalga amplitüdünü içerebilir.
• Bu EKG değişiklikleri digoksin kullanan ancak toksisitesi olmayan hastalarda da görülebilir.
• V4–V6’da sıkça tanımlanan ters tik paterni, başlangıcı negatif ve terminali pozitif olan bifazik T dalgası olarak daha doğru tanımlanır.
• Digoksin etkisinde QT aralığı kısalabilir ve birinci derece AV blok görülebilir.
• Digoksin toksisitesiyle sık ilişkili aritmiler arasında ventriküler erken vurular, non-paroksismal kavşak taşikardisi, AV bloklu atriyal taşikardi, AV blok nedeniyle düzenlileşmiş ventrikül yanıtlı atriyal fibrilasyon ve çift yönlü VT bulunur. Ventriküler bigemini de digoksin toksisitesinde tipik EKG bulguları arasındadır.

Ne oluyor?

Digoksin atriyum ve ventrikül refrakter dönemlerini kısaltarak ST segmenti, T dalgaları ve U dalgalarını etkileyen ikincil repolarizasyon anormalliklerine yol açar. Digoksin vagal tonusu artırarak AV düğüm iletimini yavaşlatır.

Mekanizma

Digoksin hücre membranındaki sodyum-potasyum pompasını inhibe ederek miyokard hücrelerinde hücre içi kalsiyumu artırır. Hücre içi kalsiyum artışı kardiyak kontraktiliteyi ve taşiaritmi riskini artırır. Digoksin toksisitesinin klasik özellikleri artmış otomatisite ve bozulmuş iletidir. Digoksin toksisitesinde artmış atriyal, kavşak veya ventriküler otomatisite (ektopi ya da taşikardi) sıklıkla AV blokla birlikte görülür.

İpucu

• Digoksin toksisitesinin klinik belirtileri sıklıkla özgül değildir ve letarji, konfüzyon ve gastrointestinal belirtiler sık görülür, görsel belirtiler ise daha seyrektir.
• Toksisite serum digoksin düzeyi terapötik aralıkta olsa da gelişebilir.
• Fab tedavisinden sonra serbest ve Fab’a bağlı digoksini ayırt etmeyen testlerde ölçülen serum digoksin düzeyi yanıltıcı olabilir.
• Fab sonrasında serum potasyumu, vücut sıcaklığı, kan basıncı, EKG ve böbrek işlevi izlenmeli ve izlem potasyum, EKG ve böbrek işlevi normale dönene kadar sürdürülmelidir.
• Şüpheli digoksin toksisitesi olan tüm hastalar seri EKG ile izlenmelidir.
• Digoksini uzaklaştırmayı hedefleyen diyaliz ve hemoperfüzyon gibi ekstrakorporeal tedaviler sınırlı etkilidir ve genellikle önerilmez.
• İskemi değerlendirilirken EKG klinik öyküyle birlikte yorumlanmalıdır. Birkaç saat veya gün içindeki seri EKG değişiklikleri, özellikle tekrarlayan göğüs ağrısıyla birlikteyse, koroner iskemi tanısına yardımcı olur.
• EKG’de iskemi kanıtı olmaması akut koroner sendromu dışlamaz.

Uygulamadaki varyantlar

• Digoksin etkisi
• Toksisite: AV bloklu atriyal taşikardiDigoksin toksisitesinde artmış atriyal, kavşak veya ventriküler otomatisite (ektopi ya da taşikardi) sıklıkla AV blokla birlikte görülür. Artmış otomatisite ile eşzamanlı ileti gecikmesi digoksin toksisitesinin kardiyak bulgularının ayırt edici örüntüsüdür. Digoksin kullanan hastada atriyal taşikardi toksisiteyi kuvvetle düşündürür. Şüpheli toksisitenin değerlendirilmesinde yaş, böbrek işlevi, maruziyetin akut, akut-kronik veya kronik oluşu, serum digoksin düzeyi, son alım zamanı, ilaç etkileşimleri, kalp hızı, kan basıncı, gastrointestinal sıvı kaybı veya dehidratasyon, serum kalsiyum, magnezyum ve potasyum düzeyleri dikkate alınmalıdır.
• Toksisiteyle ilişkili ritim: çift yönlü VTYaşamı tehdit eden digoksin maruziyetinde Fab ilk basamak tedavidir. Erişkinlerde hemodinamik olarak instabil geniş QRS taşikardinin akut tedavisinde senkronize kardiyoversiyon önerilir. VF veya nabızsız VT’ye bağlı ani kardiyak arrestte KPR ile erken defibrilasyon yaşamsal önemdedir.

Kaynaklar

1. AHA zehirlenme odaklı güncelleme, 2023Lavonas EJ, Akpunonu PD, Arens AM, ve ark. 2023 American Heart Association Focused Update on the Management of Patients With Cardiac Arrest or Life-Threatening Toxicity Due to Poisoning: An Update to the American Heart Association Guidelines for Cardiopulmonary Resuscitation and Emergency Cardiovascular Care. Circulation 2023;148(16):e149–e184.
2. Goldberger ve Marriott EKG ders kitaplarıGoldberger AL, Goldberger ZD, Shvilkin A. Goldberger’s Clinical Electrocardiography. Wagner GS, Strauss DG. Marriott’s Practical Electrocardiography.
3. Digoksin toksisitesi uzlaşı belgesi, 2025Hack JB, Wingate S, Zolty R, ve ark. Expert Consensus on the Diagnosis and Management of Digoxin Toxicity. Am J Med 2025;138(1):25–33.e14.

Bu sayfa eğitim amaçlıdır. EKG örnekleri gerçek hasta kayıtları değil, vektör modeliyle üretilmiş simülasyonlardır. İçerik uzman hakem incelemesinden geçmemiştir; hasta başında tanı ve tedavi kararının yerine geçmez. Güncel kılavuzları ve kurum protokollerini esas alın.