Elektrolit ve ilaç etkileri

Sodyum kanal blokajı

Trisiklik antidepresan zehirlenmesinde EKG bulguları

Örnek kayıttaki ölçümler

Hız (/dk)

126

Ritim

Düzenli

PR (ms)

170

QRS (ms)

136

QTc (ms)

475

Aks

Terminal sağa

Değerler, EKG Atölyesi'ndeki simüle örnek kayda aittir; tek bir hastayı temsil etmez.

EKG kriterleri

• Sinüs taşikardisi
• TCA zehirlenmesinde QRS >100 ms sodyum bikarbonat endikasyonlarından biridir. Sodyum kanal blokeri zehirlenmesinde QRS uzaması ventriküler disritmilerden önce görülebilen karakteristik EKG bulgularındandır. Tek başına güvenilir risk sınıflaması yapmaz
• aVR’de R dalgası ≥3 mm olası TCA toksisitesi göstergesi olabilir; R/S >0,7 aritmiyle ilişkili bulunmuştur, ancak EKG ölçümleri tek başına risk değerlendirmesinde kullanılmamalıdır. bu bulgular tek başına aritmi riskini belirlemez
• I ve aVL’de S dalgası terminal 40 ms aks sapmasının EKG işaretidir.
• QT/QTc uzayabilir; Kalp hızı yüksekken Bazett ile düzeltilen QT değerleri belirgin hatalı olabilir; ventriküler ileti kusurunda QT uzayabileceğinden QRS süresine göre düzeltme gerekir. Geniş QRS varlığında QT yorumunda QRS süresini hesaba kat; JT aralığı da kullanılabilir.

Ne oluyor?

Ventrikül miyokardı ve His–Purkinje sistemindeki hızlı sodyum kanalı blokajı iletiyi yavaşlatır. Terminal 40 ms QRS aks sapması aVR’de belirgin R, I ve aVL’de S dalgasıyla görülebilir.

Mekanizma

Sodyum kanalı blokajı faz 0’ı yavaşlatır, QRS genişler. Bazı sodyum kanal blokerlerinde sağ intraventriküler ileti sistemi sol dala göre daha duyarlı olabilir; gecikmiş sağ ventrikül depolarizasyonu terminal 40 ms QRS aksını sağa yöneltir. TCA’da antikolinerjik etki ve noradrenalin geri alımının engellenmesi taşikardi yapar; Alfa-adrenerjik blokaj sistemik vasküler direnci azaltarak hipotansiyona katkı sağlar; amitriptilin hERG/IKr akımını baskılayabilir ve bu blokaj QT uzaması ile torsades gibi proaritmik etkileri açıklayabilir.

İpucu

• Sodyum kanal blokeri zehirlenmesinde QRS uzaması ve aVR’de en iyi görülen terminal sağ aks sapması karakteristik EKG bulgularıdır. TCA alımından kısa süre sonra normal görünen EKG saatler içinde değişebilir; kardiyotoksisite şüphesinde seri EKG çek. Diğer sodyum kanal blokerlerinde tedavi önerileri çoğunlukla TCA çalışmalarından ekstrapole edilir.
• TCA V1–V3’te Brugada benzeri patern yapabilir; Brugada sendromu tanısı öncesinde ilaç zehirlenmesi gibi fenokopi nedenlerini dışla; ilaçla tetiklenen Brugada EKG paterni uzlaşıda fenokopi sayılmaz.
• TCA zehirlenmesinde hipoksi ve asidoz ventriküler taşikardiye yatkınlığı artırabilir. TCA zehirlenmesi bakımında hastanın hava yolunu güvenceye al. Entübe TCA zehirlenmesi hastasında dakika ventilasyonunu pH hedeflerine göre ayarla.

Kaynaklar

1. AHA zehirlenme odaklı güncelleme, 2023Lavonas EJ, Akpunonu PD, Arens AM, ve ark. 2023 American Heart Association Focused Update on the Management of Patients With Cardiac Arrest or Life-Threatening Toxicity Due to Poisoning: An Update to the American Heart Association Guidelines for Cardiopulmonary Resuscitation and Emergency Cardiovascular Care. Circulation 2023;148(16):e149–e184.
2. ERC özel durumlarda resüsitasyon kılavuzu, 2025Lott C, Karageorgos V, Abelairas-Gomez C, ve ark. European Resuscitation Council Guidelines 2025 Special Circumstances in Resuscitation. Resuscitation 2025;215(Suppl 1):110753.

Bu sayfa eğitim amaçlıdır. EKG örnekleri gerçek hasta kayıtları değil, vektör modeliyle üretilmiş simülasyonlardır. İçerik uzman hakem incelemesinden geçmemiştir; hasta başında tanı ve tedavi kararının yerine geçmez. Güncel kılavuzları ve kurum protokollerini esas alın.