Klinik Atölye

Elektrolit ve ilaç etkileri

Magnezyum bozuklukları

Hipomagnezemi aritmi riskini artırır. Hipermagnezemi sinüs ve AV düğüm iletisini yavaşlatıp PR aralığını uzatabilir.

Örnek kayıttaki ölçümler

Hız (/dk)
82
Ritim
Sık VEV
PR (ms)
170
QRS (ms)
90 / 150
QTc (ms)
480
Aks
+45°

Değerler, EKG Atölyesi'ndeki simüle örnek kayda aittir; tek bir hastayı temsil etmez.

EKG kriterleri

  • Serum Mg <0,6 mmol/L hipomagnezemi tanım eşiğidir; EKG değişiklikleri özgül değildir
  • Bazı olgularda QTc uzaması, T dalgası ve ST değişiklikleri görülebilir. T ve U dalgaları üst üste geliyor ya da ayırt edilemiyorsa QT’yi U dalgası görülmeyen derivasyonda ölç
  • Hipomagnezemi supraventriküler ve ventriküler aritmilerle ilişkilidir. Düşük magnezyum düzeyinin atriyal ve ventriküler erken vuruları artırabileceği öne sürülmüştür. TdP, uzamış QT ile ilişkili polimorfik VT’dir
  • Serum Mg >1,1 mmol/L genellikle hipermagnezemi kabul edilir. Daha yüksek düzeylerde bradikardi, PR/QRS/QT uzaması ve kalp bloğu görülebilir; belirgin T dalgası da bildirilmiştir
  • ERC 2025 tablosu Mg >1,75 mmol/L’de tedavinin değerlendirilmesini önerir. Kardiyak arrest Mg >15 mg/dL düzeyinde görülebilir; Mg >12 mg/dL’de solunum yavaşlaması, hipotansiyon, PR/QRS uzaması, sinüs bradikardisi ve AV blok görülebilir
  • Magnezyum bozukluğu şüphesinde EKG tek başına tanı koydurmaz. Serum Mg, K ve Ca düzeyleriyle böbrek işlevi ve Mg içeren ürün/ilaç maruziyetini değerlendir

Ne oluyor?

Magnezyum miyokardın elektriksel aktivitesini ve damar tonusunu etkiler. Hipomagnezemiyle aritmi arasındaki mekanizma tam anlaşılamamış olsa da olası açıklamalardan biri kalsiyum kanalları ile sodyum-potasyum pompasının düzenlenmesidir.

Mekanizma

Hipomagnezemi renal ROMK baskılanmasıyla idrarla potasyum atılımını artırıp hücre içi potasyumu azaltabilir; bu azalma kardiyak aksiyon potansiyeli oluşturma eşiğini düşürür ve repolarizasyonu uzatıp aritmi riskini artırır. Erken ard depolarizasyonlar ve erken ventriküler kompleksler, TdP’yi başlatıp sürdürebilen mekanizmalar arasındadır. Magnezyumun TdP’yi tetikleyebilen aksiyon potansiyeli dalgalanmalarını baskıladığı düşünülmektedir. Eşlik eden hipokalemi veya hipokalsemi QT aralığını uzatabilir. Ağır hipermagnezemide sinüs ve AV düğüm iletisi yavaşlayabilir; yüksek serum Mg düzeylerinde PR/QRS/QT uzaması, bradikardi ve AV blok gelişebilir.

İpucu

  • K replasmanına dirençli hipokalemide eşlik eden hipomagnezemiyi ara ve Mg eksikliğini düzelt.
  • MgSO₄ infüzyonu alanlarda solunum ve kardiyak ritmi izle. Özellikle preeklampside sürekli Mg infüzyonu alanlarda derin tendon reflekslerini seri değerlendir. Eklampsi infüzyonunda serum Mg düzeyini periyodik ölç; idrar çıkışı 4 saatte 80 mL’nin altına düşerse, derin tendon refleksleri yoksa veya solunum sayısı 12/dk’nın altındaysa infüzyonu durdur.

Uygulamadaki varyantlar

  • Hipomagnezemi
  • HipermagnezemiHipermagnezemi refleks kaybı, hipotansiyon ve solunum depresyonu yapabilir. Mg >12 mg/dL’de PR/QRS uzaması, sinüs bradikardisi ve AV blok; >15 mg/dL’de kardiyak arrest görülebilir. Ağır olguda EKG, kan basıncı ve nöromüsküler işlevi yakından izle.

Kaynaklar

  1. AHA KPR ve acil kardiyovasküler bakım kılavuzu, 2025AHA erişkin ileri yaşam desteği kılavuzu, 2025: Wigginton JG, Agarwal S, Bartos JA, ve ark. Part 9: Adult Advanced Life Support: 2025 American Heart Association Guidelines for Cardiopulmonary Resuscitation and Emergency Cardiovascular Care. Circulation. 2025;152(suppl 2):S538–S577. doi:10.1161/CIR.0000000000001376.
  2. ERC özel durumlarda resüsitasyon kılavuzu, 2025Lott C, Karageorgos V, Abelairas-Gomez C, ve ark. European Resuscitation Council Guidelines 2025 Special Circumstances in Resuscitation. Resuscitation 2025;215(Suppl 1):110753.
  3. ESC ventriküler aritmi ve ani ölüm kılavuzu, 2022Zeppenfeld K, Tfelt-Hansen J, de Riva M, ve ark. 2022 ESC Guidelines for the management of patients with ventricular arrhythmias and the prevention of sudden cardiac death. Eur Heart J 2022;43:3997–4126.
  4. ERC erişkin ileri yaşam desteği kılavuzu, 2025Soar J, Böttiger BW, Carli P, ve ark. European Resuscitation Council Guidelines 2025 Adult Advanced Life Support. Resuscitation 2025;215(Suppl 1):110769.

Bu sayfa eğitim amaçlıdır. EKG örnekleri gerçek hasta kayıtları değil, vektör modeliyle üretilmiş simülasyonlardır. İçerik uzman hakem incelemesinden geçmemiştir; hasta başında tanı ve tedavi kararının yerine geçmez. Güncel kılavuzları ve kurum protokollerini esas alın.