Klinik Atölye

Elektrolit ve ilaç etkileri

Kalsiyum bozuklukları

İyonize kalsiyum düzeyi ST segmenti süresini etkiler

12 derivasyonlu örneği aç

Örnek kayıttaki ölçümler

Hız (/dk)
74
Ritim
Düzenli
PR (ms)
160
QRS (ms)
90
QTc (ms)
318
Aks
+45°

Değerler, EKG Atölyesi'ndeki simüle örnek kayda aittir; tek bir hastayı temsil etmez.

EKG kriterleri

  • Hiperkalsemide QT ve QTc aralıkları kısalabilir. Hiperkalsemi laboratuvar testleriyle tanılanır ve EKG bulguları serum kalsiyumu ölçümünün yerini tutmaz.
  • Hiperkalsemide PR aralığı uzayabilir ve QRS genişleyebilir. Bradikardi, AV blok ve başka aritmiler gelişebilir. Ağır hiperkalsemide ST yükselmesi, bifazik T dalgaları ve belirgin U dalgaları görülebilir.
  • Hipokalsemide QT uzaması çoğunlukla ST segmentinin uzamasına bağlıdır. T dalgaları genellikle normaldir. Ağır hipokalsemide T dalgası anormallikleri nadiren bildirilmiştir.
  • Hiperkalsemi serum kalsiyumu laboratuvar testleriyle tanılanır. Belirtiler serum Ca yaklaşık 3 mmol/L’ye yaklaşırken veya kalsiyum kısa sürede yükselirse belirginleşebilir. Serum Ca >3,5 mmol/L olan veya belirgin semptomu bulunan hastada hiperkalsemi tıbbi acildir ve yatış tedavisi gerektirir. Akut hipokalsemi yaşamı tehdit edebilir ve acil tedavi gerektirir. Hipokalsemi semptomları genellikle düzeltilmiş Ca <1,9 mmol/L olduğunda ortaya çıkar, ancak bu eşik düşüş hızına göre değişebilir. Ağır belirtiler varsa veya albüminle düzeltilmiş serum Ca <1,9 mmol/L ise kalsiyum tedavisi gerekir.

Ne oluyor?

Hipokalsemi kalp kası aksiyon potansiyelinin faz 2 süresini uzatır. Kardiyomiyopatili bazı kişilerde istirahat EKG’si normal olabilir. Normal EKG kardiyomiyopatiyi dışlamaz.

Mekanizma

Hipokalsemi kalp kası aksiyon potansiyelinin faz 2 süresini uzatır. İyonize kalsiyum yüksekliği ST segmentini kısaltır. İyonize kalsiyum düşüklüğü ST segmentini uzatır. QT ve QTc sürelerindeki değişiklikler ST segmenti süresindeki değişikliklerle ilişkilidir. Serum kalsiyumu yükseldikçe QT kısalabilir, ancak serum kalsiyumu ile QT süresi arasındaki ilişki doğrusal değildir. Ağır hiperkalsemide (serum Ca >16 mg/dL) T dalgası uzayabilir ve ST segmenti kısa kalırken QT normal görünebilir. Ağır hiperkalsemide ST yükselmesi, bifazik T dalgaları ve belirgin U dalgaları görülebilir.

İpucu

  • Kısa QT aralığı hiperkalsemi, hiperkalemi, asidoz, hipertermi veya dijitalis gibi ilaç etkileriyle ilişkili olabilir. Bu ikincil nedenler dışlanmadan kısa QT sendromu tanısı koyma.
  • Hipokalsemide QT uzaması çoğunlukla ST segmentinin uzamasına bağlıdır. Hipokalemide ilk EKG bulgusu T dalgası amplitüdünün azalmasıdır. İlerleyen hipokalemide ST depresyonu, T dalgası inversiyonu, PR uzaması ve U dalgaları görülebilir. ST segmenti, T dalgası ve QT süresi anormallikleri ventriküler repolarizasyon bozukluklarını yansıtır. Bu değişiklikler yaygındır ve yorumlanmaları zor olabilir. Minör T dalgası anormalliklerine tek başına neden özgü sınıflama getirmek neredeyse olanaksızdır. Bu değişiklikler diğer EKG özellikleri ve klinik durumla birlikte yorumlanmalıdır.
  • Hiperkalsemiye bağlı ST değişiklikleri nadiren akut miyokart enfarktüsünü taklit edebilir. Hipokalsemi de nadiren ST yükselmesine ve akut miyokart enfarktüsünü taklit eden EKG değişikliklerine yol açabilir. EKG’de iskemi bulgusu olmaması AKS’yi dışlamaz. İlk EKG tanısal değilse seri EKG çek. hs-cTn değerlendirmesinde başvuruda ve 1–2 saat sonra seri ölçüm içeren karar yolları yüksek negatif öngörü değeri sağlar.

Uygulamadaki varyantlar

  • Hiperkalsemi
  • HipokalsemiHipokalsemide QT uzaması çoğunlukla ST uzamasına bağlıdır. T dalgası genellikle korunur.

Kaynaklar

  1. Goldberger ve Marriott EKG ders kitaplarıGoldberger AL, Goldberger ZD, Shvilkin A. Goldberger’s Clinical Electrocardiography. Wagner GS, Strauss DG. Marriott’s Practical Electrocardiography.
  2. ERC özel durumlarda resüsitasyon kılavuzu, 2025Lott C, Karageorgos V, Abelairas-Gomez C, ve ark. European Resuscitation Council Guidelines 2025 Special Circumstances in Resuscitation. Resuscitation 2025;215(Suppl 1):110753.
  3. Society for Endocrinology kalsiyum acil rehberleri, 2016Walsh J, Gittoes N, Selby P. Emergency management of acute hypercalcaemia in adult patients. Endocr Connect 2016;5:G9–G11. Turner J, Gittoes N, Selby P. Emergency management of acute hypocalcaemia in adult patients. Endocr Connect 2016;5:G7–G8.
  4. Endocrine Society malignite hiperkalsemisi kılavuzu, 2023El-Hajj Fuleihan G, Clines GA, Hu MI, ve ark. Treatment of Hypercalcemia of Malignancy in Adults: An Endocrine Society Clinical Practice Guideline. J Clin Endocrinol Metab 2023;108:507–528.

Bu sayfa eğitim amaçlıdır. EKG örnekleri gerçek hasta kayıtları değil, vektör modeliyle üretilmiş simülasyonlardır. İçerik uzman hakem incelemesinden geçmemiştir; hasta başında tanı ve tedavi kararının yerine geçmez. Güncel kılavuzları ve kurum protokollerini esas alın.