Elektrolit ve ilaç etkileri

Hipokalemi

Hipokalemide ilk EKG bulgusu T dalgası amplitüdünde azalmadır; ilerledikçe ST çökmesi, T negatifliği ve U dalgaları görülebilir.

Örnek kayıttaki ölçümler

Hız (/dk)

76

Ritim

Düzenli

PR (ms)

190

QRS (ms)

90

QTc (ms)

T–U ayrımı güç

Aks

+45°

Değerler, EKG Atölyesi'ndeki simüle örnek kayda aittir; tek bir hastayı temsil etmez.

EKG kriterleri

• Hipokalemi: K <3,5 mmol/L; biyokimyasal olarak hafif 3,0–3,4, orta 2,5–2,9, ağır <2,5 mmol/L. Ağır hipokalemi (<2,5 mmol/L), EKG değişikliği veya fiziksel belirti/bulguda hızlı müdahale ve olası EKG izlemi düşünülmelidir.
• Hipokalemide T dalgası düzleşmesi veya negatifleşmesi ve ST çökmesi görülebilir; U dalgaları orta prekordiyal V2–V4 derivasyonlarında daha iyi seçilebilir; Ağır hipokalemide T ve U dalgaları birleşebilir; dev U dalgaları daha küçük T dalgalarını örtebilir.
• T–U kaynaşması QT ölçümünü yanıltır; Görünürde uzamış QT, T dalgası yoksa gerçekte QU aralığı olabilir. Hipokalemiyle ilişkili aritmiler arasında ventriküler taşikardi, ventriküler fibrilasyon ve torsades de pointes bulunur.
• PR uzaması, P amplitüdü artışı, atriyal/ventriküler erken vurular; Ağır hipokalemide nadiren atriyoventriküler blok görülebilir.
• EKG normal olabilir; bulguların derecesi K düzeyiyle birebir korele değildir. Tanı serum potasyumuyla doğrulanır

Ne oluyor?

Ventrikül repolarizasyonu etkilenir. Belirgin U dalgasının kaynağı kesinleşmemiştir; U dalgası repolarizasyon tamamlandıktan sonra ortaya çıkar ve oluşum mekanizması kesin olarak açıklanmamıştır.

Mekanizma

Hücre dışı potasyum azalması özellikle dışa doğru potasyum akımlarını (IKr/IK1) ve Na⁺/K⁺-ATPaz etkinliğini azaltarak repolarizasyonu uzatabilir. Hipokalemide T dalgası amplitüdü azalabilir veya negatifleşebilir; ilerleyen değişikliklerde ST çökmesi ve U dalgaları görülebilir. Azalmış repolarizasyon rezervi erken ardıl depolarizasyonlara ve EAD aracılı torsades de pointes ya da polimorfik VT’ye zemin hazırlayabilir; polimorfik VT ventriküler fibrilasyona ilerleyebilir.

İpucu

• Ayrı U dalgasını QT’ye katma. T ile U ayırt edilemiyorsa U olmayan aVR/aVL’de ölç ya da T iniş koluna teğet çek; teğet yaklaşımı QT’yi kısa kestirebilir.
• ST çökmesi iskemiyle karışabilir. Göğüs ağrısı olan ve ilk EKG’si tanısal olmayan hastada, AKS şüphesi yüksekse, belirtiler sürüyorsa veya klinik kötüleşiyorsa seri EKG çekilmelidir.

Kaynaklar

1. ERC özel durumlarda resüsitasyon kılavuzu, 2025Lott C, Karageorgos V, Abelairas-Gomez C, ve ark. European Resuscitation Council Guidelines 2025 Special Circumstances in Resuscitation. Resuscitation 2025;215(Suppl 1):110753.
2. Goldberger ve Marriott EKG ders kitaplarıGoldberger AL, Goldberger ZD, Shvilkin A. Goldberger’s Clinical Electrocardiography. Wagner GS, Strauss DG. Marriott’s Practical Electrocardiography.
3. AHA/ACCF/HRS EKG standardizasyon ve yorum önerileri, 2009Surawicz B, Childers R, Deal BJ, Gettes LS, ve ark. AHA/ACCF/HRS Recommendations for the Standardization and Interpretation of the Electrocardiogram, Parts III–VI. J Am Coll Cardiol 2009;53:976–1011.
4. American Family Physician potasyum bozuklukları derlemesi, 2015Viera AJ, Wouk N. Potassium Disorders: Hypokalemia and Hyperkalemia. Am Fam Physician 2015;92(6):487-495.

Bu sayfa eğitim amaçlıdır. EKG örnekleri gerçek hasta kayıtları değil, vektör modeliyle üretilmiş simülasyonlardır. İçerik uzman hakem incelemesinden geçmemiştir; hasta başında tanı ve tedavi kararının yerine geçmez. Güncel kılavuzları ve kurum protokollerini esas alın.