Klinik Atölye

Tükürük ve tiroid bezleri · Varyant · Düşük öncelik

Parotis yağlı dönüşümü/atrofisi

Parotid fatty replacement/atrophy

Parotis yağlı dönüşümü/atrofisi: yayımlanmış olgu görüntüsü, aksiyel kesit
Görüntü konuyu kısmen gösteriyor; bulgunun bir bölümü seçilebilir.

4 adım

Görüntü: Katsura K, Funayama S, Ito K ve ark., “Radiological imaging features of the salivary glands in xerostomia induced by an immune checkpoint inhibitor.”, 2021, Fig. 4. PMC8214578 · doi:10.1007/s11282-020-00480-9 · CC BY 4.0. Değişiklik: yeniden boyutlandırıldı.

Özet

Parotiste yağlı dönüşüm, bez parankimi içinde yağ oranının artması ve kronik süreçlerde bez hacminin azalmasıyla görülen bir görüntü paternidir. Kontrastsız BT yağ atenüasyonunu ve bez konturunu gösterebilir; bulgu tek başına Sjögren hastalığı veya başka bir neden için tanı koydurmaz. Bez içi yağ miktarı yaş ve beden kitle indeksiyle değişebilir; Sjögren hastalığında da erken yağ birikimi bildirilmiştir, ancak özgüllüğü ve histopatolojik karşılığı kesin değildir. Yaygın iki taraflı görünüm klinik bağlamla değerlendirilirken yeni fokal yumuşak doku odağı veya belirgin tek taraflı hacim kaybı ayrıca araştırılmalıdır.

Faz ve pencere

Kontrastsız tanısal
Kontrastsız BT'de normal parotis yumuşak doku parankimi içine dağılmış düşük atenüasyonlu yağ odakları, yaygın yağlı dönüşümde bezin genel atenüasyon azalması ve ileri atrofide hacim kaybı görülebilir; fokal solid kitle aranır. Yağ atenüasyonunu değerlendirmek için kontrast fazı gerekli değildir.

Önerilen pencereler: Yumuşak doku (G 400 / M 40).

BT bulguları

  • Parotis parankimi içinde yaygın ya da yama tarzında düşük atenüasyonlu yağ alanları
  • Yaş ve vücut kitle indeksi ile parotis bezinde yağ fraksiyonu artabilir; ileri hastalık evrelerinde yağ birikimi parankimal yıkım ve bez hacmi azalması ile birlikte görülebilir.
  • Bez konturunda incelme veya hacim kaybı, parankim alanının yağ dokusuyla yer değiştirmesiyle birlikte olabilir
  • Parankimde yağlanma ve fibrozis birikimi veya kronik enflamasyon, bez içinde heterojen görünüm oluşturabilir.
  • Tek tarafta belirgin hacim farkı; önceki cerrahi, radyoterapi veya kronik kanal tıkanıklığı gibi bağlamla ilişkilendirilmeli
  • Bez içinde ayrı sınırları olan yumuşak doku kitlesi bulunmaması yaygın yağlı dönüşüm lehinedir
  • Sjögren hastalığında yağlanma başka parankimal değişikliklerle birlikte bulunabilir; BT paterninden tek başına etiyoloji çıkarılamaz

Normalde

Sağlıklı bireylerde parotis bezinde yağ oranı yaş ve vücut kitle indeksi ile artabilir ve histolojik kesitin %60'ına ulaşabilir; bu durum patolojik yağlanma değerlendirmesinde referans alınır. Bez içindeki yağ içeriği difüz mü yoksa lipom gibi sınırlı bir kitleye mi ait olduğuna, ayrıca başka solid lezyonların varlığına dikkat edilmelidir.

Normal BT ile kıyasla

Aynı bölgenin, kaynak veri setinde patoloji içermediği belirtilen bir BT incelemesini kesit kesit kaydırın; organ sınırlarını açarak anatomiyi hasta görüntüsüyle karşılaştırın. Küçük rastlantısal bulgular tümüyle dışlanmamıştır.

Kaynak: TotalSegmentator v2.01 veri seti (Wasserthal ve ark., Radiology: Artificial Intelligence 2023), CC BY 4.0, vaka s0622; organ sınırları veri setinin otomatik segmentasyonundan, birleştirilerek sadeleştirildi. Görüntüler 2,5 mm kesit aralığına yeniden örneklendi.

Ayırıcı tanı

İntraparotid lipom
çevre dokudan ayrılan, sınırlı bir yağ kitlesidir; yaygın yağlanmada böyle lokalize bir kitle bulunmaz.
Sjögren ilişkili sialadenit
yağlanmaya bez heterojenitesi, küçük kistik/lenfoepitelyal odaklar ve klinik sicca bulguları eşlik edebilir; yağlanma tek başına tanı koydurmaz.
Kronik obstrüktif sialadenit
kanal genişlemesi, taş veya bez içi kalsifikasyon ve asimetrik kronik hacim kaybı görülebilir.
Radyoterapi sonrası bez hasarı
ışın alanındaki bezde hacim ve parankim değişikliği olabilir; tedavi öyküsü ve alan dağılımı önemlidir.
Parotis tümörleri genellikle fokal kitle oluşturur; malignitede kitle sınırları belirsiz olabilir, çevre dokuya invazyon gösterebilir veya diffüzyon kısıtlaması ile ilişkilendirilebilir.

Tuzaklar

  • Yaş veya sistemik hastalıklara bağlı yağlanmanın Sjögren hastalığına özgü olmadığını unutma; görüntüleme bulgusu özgül değildir ve klinik bağlam raporda ayrıca değerlendirilmelidir.
  • Bez içindeki normal yağ lobüllerini fokal lipom sanma; ayrı kitle sınırı, kapsül ve çevre parankimde kitle etkisi aramadan adlandırma yapma.
  • Belirgin asimetrik atrofi varsa tek taraflı önceki cerrahi, radyoterapi, kronik obstrüksiyon ve ayrı fokal lezyon olasılığını gözden geçir.

Kendini dene

  1. İki parotiste yaygın lobüler yağ atenüasyonu ve hafif hacim kaybı var; ayrı kitle görülmüyor. Görünüm nasıl adlandırılır?

    Cevabı göster

    Yağlı dönüşüm. İki taraflı yaygın bez içi yağlanma ve ayrı kitle sınırının olmaması yağlı dönüşüm paternidir. Lipom, Warthin tümörü ve metastaz tipik olarak fokal kitle veya nod oluşturur.

  2. Parotis bezinde sınırlı, iyi sınırlandırılmış bir yağ kitlesi ve çevre parankimde kitle etkisi görülüyor. Bu bulgu hangi patolojiyi düşündürür?

    Cevabı göster

    İntraparotid lipom. İyi sınırlı fokal yağ kitlesi ve çevre parankimde kitle etkisi intraparotid lipomu işaret eder. Atrofi ve Sjögren sendromu bez parankiminde yıkım, fibrozis ve difüz yağlanma ile seyrederek homojen olmayan yapılar oluşturur; sınırlı fokal yağ kitlesi oluşturmaz.

İlgili konular

Kaynaklar

Bu sayfadaki 36 cümle ve 2 quiz sorusu aşağıdaki kaynaklardan alıntılarla tek tek karşılaştırıldı; 8 cümle bu karşılaştırmada düzeltildi (2026-10-08).

  1. Imaging in Primary Sjögren’s Syndromepmc.ncbi.nlm.nih.gov
  2. Advanced magnetic resonance imaging techniques for structural and functional assessment of salivary glands.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
  3. Ultrasonographic evaluation of submandibular salivary glands in female patients with hypothyroidism: a fractal analysis study.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
  4. Age-related changes in the parotid gland: a computed tomography-based radiomics study.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
  5. Heerfordt Syndrome Complicated by Bilateral Simultaneous Facial Palsy, PTH-Independent Hypercalcemia, and Bilateral Obstructive Acute Kidney Injury in the Absence of Thoracic Disease: A Case Report and Narrative Review.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
  6. Parotid gland MALT lymphoma with amyloid deposition, challenges in preoperative diagnosis: A case report.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
  7. Biopsy-proven acute eosinophilic myocarditis as the initial manifestation of severe primary Sjögren's syndrome: a case report.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
  8. An Overview of the Dry Eye Disease in Sjögren's Syndrome Using Our Current Molecular Understanding.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
  9. Outline of Salivary Gland Pathogenesis of Sjögren's Syndrome and Current Therapeutic Approaches.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
  10. IgG4-related disease: a contemporary reviewpubmed.ncbi.nlm.nih.gov
  11. Pre-treatment and post-treatment nasopharyngeal carcinoma imaging: imaging updates, pearls and pitfalls.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
  12. Imaging features of lacrimal gland disease.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
  13. CT and MRI Key Features of Benign Tumors and Tumor-like Lesions of the Tongue: A Pictorial Review.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
  14. International consensus statement on allergy and rhinology: Olfaction.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
  15. Spontaneous bacteremia and spontaneous bacterial peritonitis share similar prognosis in patients with cirrhosis: a cohort study.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
  16. Bilateral Submandibular Gland Aplasia: An Unusual Cause of Sublingual Swelling-The Role of Imaging in Patient Management.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
  17. Quantitative Assessment of Thyroid Nodules Using Dual-Energy Computed Tomography: Iodine Concentration Measurement and Multiparametric Texture Analysis for Differentiating between Malignant and Benign Lesions.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
  18. Unilateral submandibular gland aplasia associated with ipsilateral sublingual gland hypertrophy.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
  19. Multimodal Imaging of Oncocytic Lipoadenoma Arising from the Parotid Deep Lobe with Medial Extension into the Parapharyngeal Space: A Case Report with Histopathologic Findings and Literature Review.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
  20. Case Report: Sebaceous lymphadenocarcinoma arising in parotid gland: eighth documented case with lymph node metastasis.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
  21. Imaging of the Posttreatment Head and Neck: Expected Findings and Potential Complications.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
  22. Imaging side effects and complications of chemotherapy and radiation therapy: a pictorial review from head to toe.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
  23. International Harmonization of Nomenclature and Diagnostic Criteria (INHAND): Non-proliferative and Proliferative Lesions of the Non-human Primate ( M. fascicularis ).pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
  24. Unexpected delayed orofacial symptoms induced by facial cosmetic filler: A report of 3 cases.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
  25. Ultrasound in Inflammatory and Obstructive Salivary Gland Diseases: Own Experiences and a Review of the Literature.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
  26. MALT Lymphoma of the Tongue in a Patient with Sjögren's Syndrome: A Case Report and Literature Review.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
  27. Duct ligation/de-ligation model: exploring mechanisms for salivary gland injury and regeneration.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
  28. Vascular Malformations.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
  29. Sialolipoma of the Parotid Gland: A Systematic Review.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
  30. Immunoglobulin-G4 Related Disease: A Rare Entity with Many Clinical Faces - Literature Review and Case Illustration.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
  31. Imaging Findings of Pediatric Rheumatic Disorders: JIA in the PRINTO Era and Autoimmune Interferonopathies.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
  32. Three-dimensional cone-beam computed tomographic sialography in the diagnosis and management of primary Sjögren syndrome: Report of 3 cases.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
  33. Role of whole body MRI in paraneoplastic/autoimmune syndromes: An MRPET study to standardize protocols, pattern interpretation, and establish yield of MRI.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
  34. Head of the Syrian Hamster (<i>Mesocricetus auratus</i>): Planar Anatomy with Correlative Micro-Computed Tomography and Magnetic Resonance Imaging.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
  35. Head of Zebu cattle (Bos Taurus indicus): sectional anatomy and 3D computed tomography.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
  36. Congenital bilateral ectopic parotid glands: case report and systematic review of the literatures.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
  37. Perineural spread in head and neck malignancies: imaging findings - an updated literature review.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
  38. Padua Days on Muscle and Mobility Medicine, March 25-29, 2025, Hotel Petrarca, Euganean Thermae, Italy: Program and Abstracts.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
  39. State of the art of 18 F-FDG PET/CT application in inflammation and infection: a guide for image acquisition and interpretation.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
  40. Dermoid Cyst of the Parotid Gland: Case Report of a Rare Entity and Review of the Literature.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
  41. Recurrent intraparotid dermoid cyst in an adult male: a case report.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
  42. A case report of ectopic salivary gland tissue in the tongue base.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
  43. Current State of Knowledge on Primary Sjögren's Syndrome, an Autoimmune Exocrinopathy.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
  44. Rare Diseases of the Salivary Glands and of Facial Nerve.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
  45. A Case Report of Mikulicz Syndrome.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
  46. A Case Report of Eosinophilic Sialodochitis with Right Submandibular Sialolithiasis and Hyperattenuating Material Along Wharton's Duct.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
  47. A Comprehensive Study of Combined Approach Sialendoscopy in Managing Salivary Gland Sialolithiasis.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
  48. Chronic sclerosing sialadenitis (Küttner's tumour) of the submandibular gland: a neoplastic mimic.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
  49. Parotid preservation or immune protection? The dual dilemma in head and neck cancer radiotherapy.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
  50. From inflammatory initiation to fibrotic remodeling: mechanisms and precision therapeutic strategies in otorhinolaryngologic involvement of IgG4-related disease.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
  51. Diagnostic Method Advancement to Improve the Prognosis of Pancreatic Ductal Adenocarcinoma.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
  52. From Sjögren syndrome to Sjögren disease: rethinking classification and diagnostic complexity.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
  53. Ultrasound Beyond Joints: A Review of Extra-Articular Applications in Rheumatology.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
  54. A Giant Compressive Mesenteric Lipoblastoma Initially Suspected to Be Abdominal Malignancy: A Report of a Rare Case in a Nine-Month-Old Infant.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
  55. Head and neck lipoblastomas: Report of 3 cases and review of the literature.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
  56. Half abdomen tumor - giant retroperitoneal lipoma: a case report and review of the literature.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
  57. Rare Diseases of the Orbit.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
  58. Imaging of sialadenitis.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
  59. Imaging-Guided Algorithmic Management of Mandibular Condylar Fractures: A 13-Year Institutional Analysis of 495 Joints.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
  60. Temporomandibular Joint Defects: Etiology and Reconstruction Strategy: A Narrative Review.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
  61. Coexistence of Autoantibodies against the Golgi Complex and Ro52 Antigen in a Patient with Nonspecific Interstitial Pneumonia.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
  62. 2025 American Thyroid Association Management Guidelines for Adult Patients with Differentiated Thyroid Cancer.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
  63. International Society of Paediatric Surgical Oncology (IPSO) Surgical Practice Guidelines.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
  64. Imaging of the head and neck during the COVID19 pandemic.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
  65. FDG-PET/CT pitfalls in oncological head and neck imaging.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
  66. Thyroid Gland Diffuse Lipomatosis: A Case Study and Comprehensive Literature Review.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
  67. Top applications of dermatologic ultrasonography that can modify management.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
  68. Magnetic resonance imaging of parotid gland tumors: a pictorial essay.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
  69. Diagnostic imaging of parotid gland oncocytoma: a pictorial review with emphasis on ultrasound assessment.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
  70. Narrative review of multiparametric ultrasound in parotid gland evaluation.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
  71. Challenges in Differential Diagnosis and Management of Lymphoepithelial Sialadenitis (LESA): A Scoping Review.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
  72. Idiopathic sialadenosis mimicking neoplasms: Clinical and histopathological considerations.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
  73. Bilateral total conservative parotidectomy: a tale behind an aesthetic surgery.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
  74. Radiomitigators: Breakthroughs in Post-Radiation Recovery.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
  75. Collet Sicard syndrome: A rare manifestation of jugular nerve schwannoma.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
  76. Evaluation of parotid and submandibular salivary glands by ultrasonography in patients using antidepressants: a case control study.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
  77. Masseter Muscle Size in Chronic Parotid Sialadenitis.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
  78. Advanced magnetic resonance neurography for preoperative facial nerve assessment and surgical planning in parotid tumors: a review of current evidence and surgical translation.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
  79. A distinct radiologic perspective on parotid pleomorphic adenoma: sialo-CBCT case report.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
  80. Major Salivary Gland Examinations of the Donkey (Equus asinus) Using Sectional Anatomy, Computed Tomography and Magnetic Resonance Imaging.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
  81. CT and MRI imaging of mass in the carotid space: a pictorial review.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
  82. Novel Local Chimeric Flap Based on Tunnelized Facial Artery Myomucosal Island Flap and Submandibular Gland Flap for Reconstructions After Oral Squamous Cell Carcinoma Surgery.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
  83. Molecular classification of primary Sjögren's syndrome based on salivary gland omics.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
  84. The Silent Shift of Menopause: The Intersection between Salivary Glands, Oral Cavity Status, and Cardiovascular Health.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
  85. Progress in salivary glands: Endocrine glands with immune functions.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
  86. A Clinical and Pathological Analysis of Seven Cases of Salivary Gland Ductal Carcinoma.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
  87. The diagnostic performance of salivary gland shear wave elastography to differentiate Sjögren disease from type 2 diabetes mellitus with sicca: a cross-sectional controlled study.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
  88. Multiparametric Ex Vivo Evaluation of Parotid Tumors: Feasibility and Preliminary Results.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
  89. Parotid Gland Tumors: An Institutional 8-Year Retrospective Study Spanning the COVID-19 Pandemic and Global Diagnostic Trends.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
  90. Could Obesity Be Related to the Increasing Incidence of Warthin Tumors?pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
  91. Synchronous squamous cell carcinoma and diffuse large B-cell lymphoma of the head and neck: the odd couple.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
  92. Metastatic Carotid Body Paraganglioma Following Three Decades of Indolent Growth: A Case Report.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
  93. Intraparotid Facial Nerve Schwannoma - A Case Report.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
  94. Incidental detection of left ventricular metastasis from lung squamous cell carcinoma on FDG PET/CT: A rare case report.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
  95. Dedicated neuroimaging analysis in children with primary headaches: prevalence of lesions and a comparison between patients with and without migraines.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
  96. Ultrasonography predicts the results of labial salivary gland biopsy in patients with suspected Sjögren's syndrome: a matrix risk model.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov

Eğitim amaçlıdır; hasta başında tanı ve tedavi kararının yerine geçmez. İçerik yapay zekâ destekli bir süreçle güncel literatüre göre cümle cümle kaynaklarla karşılaştırıldı, ancak uzman radyolog incelemesinden geçmedi. Klinik kararlarda güncel kılavuzları, kurum protokollerini ve radyoloji raporunu esas alın.