Derin boyun flegmonu ve selüliti

Özet

Derin boyun selüliti/flegmonu, enfeksiyonla ilişkili yumuşak doku ödemi ve inflamasyonla seyreden bir tablodur; fasyal boşluklara yayılabilir ve her zaman sınırlı, drenaj edilebilir bir koleksiyon oluşturmaz. İntravenöz kontrastlı BT, hangi boşlukların tutulduğunu, ödemin farinks ve hava yoluna etkisini, apseleşme bulgularını ve damar ya da mediasten komplikasyonlarını haritalamak için kullanılır. Yağ çizgilenmesi ve fasya kalınlaşması selüliti destekler; merkezî düşük atenüasyon ve çevresel kontrastlanma apse olasılığını artırsa da BT’de bu ayrım kusursuz değildir. Görüntüleme değerlendirmesinde koleksiyon, hava yolu, internal juguler ven ve toraks yönüne kaudal uzanım ayrıca gözden geçirilir.

Faz ve pencere

Venöz tanısal

İntravenöz kontrastlı BT’de fasyal boşluk yağında çizgilenme, fasyalarda kalınlaşma ve kontrastlanan ödemli doku selülit/flegmonu destekler. Merkezî düşük atenüasyon, çevresel kontrastlanma veya kitle etkisi koleksiyon/apse olasılığını artırır ancak tek başına drenaj edilebilir apseyi kanıtlamaz; yumuşak doku gazı nekrotizan enfeksiyon açısından ayrıca değerlendirilir ve aynı seride damarlar, hava yolu ile toraks girişine uzanım gözden geçirilir.

Önerilen pencereler: Yumuşak doku (G 400 / M 40).

BT bulguları

• Submandibular, parafaringeal, retrofaringeal veya visseral boşluk yağında yaygın çizgilenme ve fasya kalınlaşması enfeksiyonun dağılımını haritalamaya yardımcı olur.
• Birden fazla komşu boşlukta ödem/yağ çizgilenmesi ve fasyal planlar boyunca devamlılık yaygın flegmonöz/selülitik yayılımı destekler.
• Henüz belirgin duvarı olmayan, sınırları bulanık düşük atenüasyonlu alan erken koleksiyon olabilir; yalnız bu görünümle drenaj edilebilir apse kesinleştirilemez.
• Merkezî düşük atenüasyon ile çevresel kontrastlanma ve çevre dokuda kitle etkisinin birlikte bulunması apse olasılığını artırır.
• Yumuşak doku gazı derin boyun enfeksiyonlarına eşlik edebilir; görülmemesi nekrotizan fasiiti dışlamaz, bu nedenle fasyal bulgular da değerlendirilir.
• Farinks arka duvarı öne itilebilir, larenks lümeni daralabilir veya trakea yer değiştirebilir; hava yolu çapı ve en dar segment görüntüde izlendiği biçimde tanımlanır.
• İnternal juguler ven trombozu, derin boyun enfeksiyonunun olası vasküler komplikasyonlarından biridir ve görüntülerde ayrıca değerlendirilir.
• Retrofaringeal veya tehlike boşluğu boyunca aşağı inen ödem ya da koleksiyon toraks girişinde ve görüntü alanına giren mediastende devam edebilir.

Normalde

Karşılaştırmada parafaringeal, retrofaringeal ve submandibular boşlukların yağ planları, fasya kalınlığı ve farinks-larenks hava sütununun açıklığını referans alın. Aynı seviyede karşı taraf boşlukların yağ dokusu, fasya kalınlığı ve hava yolu konturunu kıyaslayarak enfeksiyona bağlı silinme, asimetri ve bası etkisini belirle.

Ayırıcı tanı

Olgun derin boyun apsesi

merkezî sıvı atenüasyonu, çevresel kontrastlanma ve çevresinde kitle etkisi daha belirgindir; erken evrede bu morfoloji gelişmemiş olabilir.

Nekrotizan fasiit

fasyal kalınlaşma, planlar boyunca sıvı ve yumuşak doku gazı görülebilir; BT’de gazın olmaması veya ilk incelemenin silik görünmesi hastalığı dışlamaz.

Enfekte servikal lenf nodu

büyümüş ayrı nodal yapı içinde santral düşük atenüasyon görülebilir; bu fokal nodal görünüm yaygın derin boşluk ödeminden ayrılır.

Retrofaringeal ödem veya effüzyon

farinks arkasında simetrik, ince düşük atenüasyon olabilir; belirgin çevresel kontrastlanma ve kitle etkisi olmaması apseye karşıdır.

Lemierre sendromu

farengeal enfeksiyonla birlikte internal juguler ven trombozu ve olası septik akciğer embolileri aranır.

Tuzaklar

• BT’de koleksiyon morfolojisi enfeksiyonun evresine bağlıdır; ince çevresel kontrastlanmanın ya da hafif merkezî hipodensitenin olmaması erken apseyi tümüyle dışlamaz.
• Çevresel kontrastlanma ve düşük atenüasyon tek başına cerrahi olarak doğrulanmış apse demek değildir; sistematik derlemede kullanılan morfolojik ölçütlerin doğruluğu sınırlı bulunmuştur.
• Diş restorasyonu veya metal artefaktı orofarenks ve komşu boşlukların değerlendirilmesini güçleştirebilir; çok düzlemli reformasyonlarla sınırları ve fasyal devamlılığı doğrulayın.
• Toraks girişi dışında kalan kaudal hastalık boyun BT’sinde görünmeyebilir; görüntülenen en alt düzeyi not et ve görülen mediastinal yağdaki ödemi ayrıca belirt.

Kendini dene

1. Birden fazla derin boyun boşluğunda yağ çizgilenmesi ve fasya kalınlaşması var; belirgin çevresel kontrastlanan koleksiyon, ayrı düşük atenüasyonlu lenf nodu veya kistik kitle yok ve internal juguler venler açıktır. En olası süreç nedir?

   • Derin boyun flegmonu
   • Olgun retrofaringeal apse
   • Nekrotik lenf nodu
   • Lemierre sendromu
   Cevabı göster

   Derin boyun flegmonu. Bu bulgular sınırlı koleksiyon oluşturmamış derin boyun selüliti/flegmonu tablosuyla uyumludur; BT görünümü drenaj edilebilir apseyi tek başına doğrulamaz. Olgun apse ayrı sıvı koleksiyonu ve çoğu kez çevresel kontrastlanma gösterir; süpüratif lenf nodu fokal nodal yapı içinde santral düşük atenüasyondur, Lemierre sendromunda internal juguler ven trombozu beklenir.

2. Farinks arkasında iki taraflı simetrik, ince düşük atenüasyonlu ödem var; çevresel kontrastlanma yok ve kitle etkisi hafif. En olası görüntüleme görünümü hangisidir?

   • Retrofaringeal ödem
   • Organize çevresel kontrastlanan apse
   • Süpüratif retrofaringeal lenf nodu
   • Fokal solid retrofaringeal kitle
   Cevabı göster

   Retrofaringeal ödem. Organize apse çevresel kontrastlanan koleksiyon ve daha belirgin kitle etkisi; süpüratif lenf nodu ayrı, yuvarlak/oval nodal yapı görünümündedir. Fokal solid kitle ise tarif edilen ince, simetrik düşük atenüasyonlu sıvı görünümünü açıklamaz.

İlgili konular

• Parafaringeal flegmon ve apse
• Lemierre sendromu ve septik internal juguler tromboflebit

Kaynaklar

Bu sayfadaki 39 cümle ve 2 quiz sorusu aşağıdaki kaynaklardan alıntılarla tek tek karşılaştırıldı; 26 cümle bu karşılaştırmada düzeltildi (2026-10-08).

1. ESR Essentials: acute infections of the head and neck—practice recommendations by the European Society of Head and Neck Radiologylink.springer.com
2. Diagnostic accuracy of contrast-enhanced CT for neck abscesses: A systematic review and meta-analysis of positive predictive valuejournals.plos.org
3. MRI of acute neck infections: evidence summary and pictorial reviewlink.springer.com
4. Wisdom Tooth’s Revenge: Retropharyngeal Abscess and Mediastinitis after Molar Tooth Extractionradiologycases.com
5. Deep neck cellulitis: a challenging diagnosispmc.ncbi.nlm.nih.gov
6. Techniques for early diagnosis and management of cervicofacial necrotising fasciitispmc.ncbi.nlm.nih.gov
7. geiselmed.dartmouth.edugeiselmed.dartmouth.edu

Eğitim amaçlıdır; hasta başında tanı ve tedavi kararının yerine geçmez. İçerik yapay zekâ destekli bir süreçle güncel literatüre göre cümle cümle kaynaklarla karşılaştırıldı, ancak uzman radyolog incelemesinden geçmedi. Klinik kararlarda güncel kılavuzları, kurum protokollerini ve radyoloji raporunu esas alın.