Üçüncü brankiyal yarık anomalisi

Özet

Piriform sinüsten başlayan brankiyal pouch sinüsleri, özellikle tekrarlayan boyun/tiroid çevresi enfeksiyonlarında düşünülür ve sıklıkla “üçüncü brankiyal sinüs” olarak adlandırılır. Kontrastlı BT, piriform sinüs bağlantısını, trakt veya inflamatuvar koleksiyonu, tiroidle ilişkisini ve çevre boyun planlarını gösterir. Bununla birlikte klasik üçüncü ve dördüncü brankiyal trakt yolları olguların gerçek anatomisiyle örtüşmeyebilir; BT tek başına kesin üçüncü-dördüncü köken ayrımı sağlamaz. Rapor, görülen açıklığı, trakt yönünü ve tiroid/apse ilişkisini doğrudan tarif etmelidir.

Faz ve pencere

Kontrastlı tanısal

İntravenöz kontrastlı boyun BT’sinde piriform sinüsle olası bağlantı, alt boyun veya tiroid komşuluğuna uzanan trakt, varsa çevresel kontrastlanan koleksiyon ve çevre planları değerlendirilir. İç açıklık ince olduğunda BT’de görülmeyebilir; klasik üçüncü-dördüncü ark kökeni yalnız görüntüyle kesinleştirilemez.

Önerilen pencereler: Yumuşak doku (G 400 / M 40), Akciğer (G 1500 / M -600), Kemik (G 1800 / M 400).

BT bulguları

• Traktın iç ucu hipofarenksteki piriform sinüslerden birine açılabilir; ince açıklık rutin BT’de her zaman doğrudan seçilmez.
• Tekrarlayan alt boyun enfeksiyonu veya apse, sıklıkla tiroid lobu çevresinde görülür; piriform sinüs bağlantılı sinüslerde sol taraf ve tiroid tutulumu sık bildirilmiştir.
• Klasik üçüncü/dördüncü ark traktı tarifleri ile olgularda görülen yol arasında uyumsuzluk olabilir; BT kesin embriyolojik köken tayin etmez.
• Tiroid lobu veya çevresiyle traktın ilişkisi ve tekrarlayan tiroidit/apse bulgusu, piriform sinüs kaynaklı brankiyal pouch sinüsünü destekler; tek başına kesin ark sınıfı göstermez.
• Aktif enfeksiyonda kalın kontrastlanan duvar, çevre yağ dokusunda kirlenme, flegmon ve merkezî düşük atenüasyonlu koleksiyon görülebilir.
• Posterior üçgendeki kist ya da apse tek başına kökeni göstermez; piriform sinüsle olası devamlılık ve tiroid komşuluğu birlikte aranır.

Normalde

Normal hipofarenks düzeyinde piriform sinüsler simetrik hava sütunlarıdır; tiroid veya posterior boyun yumuşak dokusuna uzanan hava, sıvı ya da kontrastlanan çizgisel trakt bulunmaz. Olası traktı tarif ederken karşı piriform sinüs, karotis çevresi yağ planları, tiroid lobu ve koleksiyonun yerini karşılaştır; görünmeyen bir iç açıklığın yokluğunu varsayma.

Ayırıcı tanı

Piriform sinüs kaynaklı brankiyal pouch sinüsü (sıklıkla üçüncü brankiyal sinüs olarak adlandırılır) — tekrarlayan boyun enfeksiyonu/apse ve tiroid lobu ilişkisi destekleyicidir; tam ark kökeni yalnız BT ile belirlenemez.

Klasik dördüncü brankiyal yarık anomalisi

kuramsal trakt piriform sinüs apeksi ve trakeoözofageal olukla ilişkilendirilir; gerçek olgularda bu yol her zaman gösterilemediğinden BT’de kesin ayrım yapılmamalıdır.

İkinci brankiyal yarık kisti

üst lateral boyunda sternokleidomastoid önünde ve karotis boşluğu yanında bulunur; piriform sinüs bağlantısı tipik değildir.

Enfekte lenfatik malformasyon

çok bölmeli veya transspasyal kistik yapı ve yaygın septal kontrastlanma yapabilir; piriform sinüs bağlantısı göstermez.

Nekrotik lenf nodu

nodal zincir yerleşimi ve eşlik eden nodlar görülebilir; doğuştan traktla bağlantı beklenmez.

Tuzaklar

• Piriform sinüs tabanı/apeksi ve karotis ya da laringeal sinirlerle ilişkiye dayanan klasik şema, kesin CT sınıflaması gibi sunulmamalıdır; gerçek olgular kuramsal trakt yolunu izlemeyebilir.
• BT üçüncü ve dördüncü ark kökenini tek başına güvenilir biçimde ayıramaz; görülen iç açıklığı, trakt yönünü, tiroid ilişkisini ve koleksiyonu tarif et.
• İnce iç açıklık hava içermediğinde seçilemeyebilir; multiplanar görüntülerde piriform sinüs ile dış trakt arasında devamlılık ara, ancak görünmeme durumunu dışlama olarak yorumlama.
• Akut apse traktın doğal seyrini örtebilir; tekrarlayan aynı taraf enfeksiyonunda piriform sinüs bağlantısı olasılığını değerlendir.

Kendini dene

1. Tekrarlayan sol alt boyun/tiroid çevresi apsesinde piriform sinüsle bağlantılı bir trakt izleniyor. En uygun görüntüleme tanımı hangisidir?

   • Piriform sinüs kaynaklı brankiyal pouch sinüsü; sıklıkla üçüncü sinüs olarak adlandırılır
   • Dördüncü brankiyal yarık olduğu kesinleşmiştir
   • İkinci brankiyal kist
   • Servikal timik kist
   Cevabı göster

   Piriform sinüs kaynaklı brankiyal pouch sinüsü; sıklıkla üçüncü sinüs olarak adlandırılır. Piriform sinüs bağlantısı, tekrarlayan enfeksiyon ve tiroid komşuluğu brankiyal pouch sinüsünü destekler. Literatürde bu lezyonlar sıklıkla üçüncü brankiyal sinüs olarak adlandırılsa da BT tek başına kesin üçüncü-dördüncü ark kökeni göstermez.

2. Piriform sinüs açıklığının taban/apeks konumu ve trakt yönü, BT’de üçüncü ya da dördüncü ark kökenini kesinleştirir mi?

   • Hayır; BT kesin ark kökenini güvenilir biçimde ayıramaz
   • Evet; taban açıklığı kesin üçüncü arkı gösterir
   • Evet; apeks açıklığı kesin dördüncü arkı gösterir
   • Evet; karotis arkasından geçiş tek başına dördüncü arkı kanıtlar
   Cevabı göster

   Hayır; BT kesin ark kökenini güvenilir biçimde ayıramaz. Klasik üçüncü/dördüncü ark yolları kuramsal şemalardır ve bildirilen gerçek traktlarla her zaman örtüşmez. Kesitsel görüntülemede görülen bağlantı, trakt yönü, tiroid ilişkisi ve inflamasyon doğrudan tarif edilmelidir.

İlgili konular

• İkinci brankiyal yarık kisti
• Derin boyun flegmonu ve selüliti

Kaynaklar

Bu sayfadaki 36 cümle ve 2 quiz sorusu aşağıdaki kaynaklardan alıntılarla tek tek karşılaştırıldı (2026-10-08).

1. Cervical Chondrocutaneous Branchial Remnant Presenting as a Congenital Lateral Neck Papule in a 3‐Year‐Old Boypmc.ncbi.nlm.nih.gov
2. A Rare Case of Communicating Neck Cyst in a 28-Day-Old Neonatepmc.ncbi.nlm.nih.gov
3. Complete bilateral second branchial cleft fistula in an adolescent: a rare case report with literature reviewpmc.ncbi.nlm.nih.gov
4. Nasopharyngeal Branchial Cleft Cyst in an Elderly Man: An Atypical Presentationpmc.ncbi.nlm.nih.gov
5. Lateral Presentation of a Pediatric Thyroglossal Duct Cyst in a Resource-Limited Setting: A Case Reportpmc.ncbi.nlm.nih.gov
6. [Diagnostic value of multi-slice spiral computerized tomographic fistulography in congenital fistula of neck].pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
7. Lateral cervical sinus: specific sonographic findings in two pediatric cases.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
8. Third or fourth branchial pouch sinus lesions: a case series and management algorithm.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
9. Ultrasound diagnosis and treatment of branchial cleft cyst and preoperative management.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
10. Third and Fourth Branchial Arch Anomalies in Children: Insights from a Tertiary Care Center.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
11. Multidetector computerized tomographic fistulography in the evaluation of congenital branchial cleft fistulae and sinuses.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
12. Endoscopic diagnostic and therapeutic management of branchial cleft fistula type III & IV: a single tertiary centre experience.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
13. A fatal case of severe neck abscess due to a third branchial cleft fistula: morphologic and immunohistochemical analyses.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
14. Thulium fiber laser cauterization approach to congenital pyriform sinus fistula: a case series.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
15. Large Cervical Branchial Cleft Cyst in Adulthood Revealed by Airway Symptoms.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
16. Magnetic resonance imaging features of neonatal congenital pyriform sinus fistula: a retrospective study of 12 patients.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
17. Simple Epithelial Hypopharyngeal Cyst Presenting as Acute Airway Obstruction in a Three-Year-Old Child: A Case Report and Literature Review.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
18. Argon plasma coagulation for endoscopic treatment for congenital pyriform sinus fistula in children.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
19. Clinical Characteristics of Branchial Cleft Anomalies.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
20. Giant thyroglossal duct cyst causing hoarseness due to laryngeal compression in an elderly patient: a case report.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
21. Third and Fourth Branchial Cleft Sinus Presenting with Neck Discharge - A Rare Case Report.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
22. Life-threatening cervical necrotizing fasciitis caused by congenital pyriform sinus fistula: A case report.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
23. Excision of a Giant Bilobed Second Branchial Cleft Cyst: A Case Report.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
24. Right-Sided Fourth Branchial Cleft Cyst in a Neonate: A Case Report and Literature Review.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
25. Pharyngeal endoscopic submucosal dissection: detection, technique, and considerations for Western adoption.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
26. Novel laryngeal preservation technique in postcricoid hypopharyngeal carcinoma: a case-series study.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
27. Massive Hypopharyngeal Dilatation and Cervical Lung Herniation in a Semi-Professional Wind Instrument Player: Highlighting the Necessity of Personalized Diagnostic and Management Strategies.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
28. Right-Sided Type IV Branchial Cleft Anomaly in a Seven-Year-Old Boy: A Case Report.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
29. Management of a Piriform Sinus Fistula With Chronic Neck Infection in an Adult.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
30. Long-term outcomes of endoscopic radiofrequency ablation for pyriform sinus fistula in children and risk factors for transient vocal cord paralysis.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
31. Persistent brachial cleft as an infrequent cause of infraglottic stridor and airway obstruction in a 24 year old woman. A case report.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
32. Cervical Chondrocutaneous Branchial Remnant Presenting as a Congenital Lateral Neck Papule in a 3-Year-Old Boy.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
33. Lateral Presentation of a Pediatric Thyroglossal Duct Cyst in a Resource-Limited Setting: A Case Report.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
34. Diagnosis and Management of Cervical Vestigial Pathologies in Children: A Retrospective Study of 25 Cases in the Drâa-Tafilalet Region of Morocco.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
35. Uncommon Presentation of a Macrocystic Lymphatic Malformation in a Seven-Year-Old Boy: A Case Report.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
36. Lesser omental capillary-lymphatic-venous malformation with massive intralesional hemorrhage: A case report.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
37. Giant Mesenteric Hemangiolymphangioma Enveloping the Small Bowel: A Case Report.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
38. Diagnostic Challenge of Contralateral Intranodal Thyroid Inclusions in a Patient With Synchronous Oropharyngeal and Papillary Thyroid Carcinoma: A Case Report.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
39. HPV-associated Oropharyngeal Squamous Cell Carcinoma: An Imaging Framework for AJCC Version 9 TNM Staging.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
40. Seeing Angiogenesis: Multiparametric Ultrasound as a Non-Invasive Window into the Vascularization Status of Cervical Lymph Nodes in Head and Neck Squamous Cell Carcinoma.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
41. B-mode and Color Doppler Imaging of Different Types of Branchial Cleft Cysts in Children. A Multicenter Study and Review of the Literature.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
42. Clinical and ultrasound characteristics of pediatric lateral neck masses.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
43. Distribution of branchial anomalies in a paediatric Asian population.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
44. Congenital second branchial cleft anomalies in children: A report of 52 surgical cases, with emphasis on characteristic CT findings.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
45. Diagnostic Approach to Congenital Cystic Masses of the Neck from a Clinical and Pathological Perspective.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
46. Evaluation and Management of Pediatric Neck Masses: An Otolaryngology Perspective.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
47. Imaging for Pediatric Head and Neck Emergencies: Critical Insights.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
48. Having a carotid in the throat: A rare case of internal carotid medialization-induced dysphonia.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
49. Complete bilateral second branchial cleft fistula in an adolescent: a rare case report with literature review.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov

Eğitim amaçlıdır; hasta başında tanı ve tedavi kararının yerine geçmez. İçerik yapay zekâ destekli bir süreçle güncel literatüre göre cümle cümle kaynaklarla karşılaştırıldı, ancak uzman radyolog incelemesinden geçmedi. Klinik kararlarda güncel kılavuzları, kurum protokollerini ve radyoloji raporunu esas alın.