Özet
Retrofaringeal apse, en sık çocuklarda üst solunum yolu enfeksiyonu sonrası lenf nodlarının süpürasyonu ile gelişen, erişkinde yabancı cisim perforasyonu gibi nedenlerle de görülebilen derin boyun enfeksiyonudur. Kontrastlı boyun BT koleksiyonun retrofaringeal boşluktaki yerini, farinks ve hava yolu üzerindeki etkisini, damar ilişkisini ve kaudal yayılımını gösterir. Erken flegmon ile olgun apse BT'de örtüşebileceğinden düşük atenüasyon tek başına drenaj edilebilir apse anlamına gelmez. Retrofaringeal enfeksiyon hava yolu basısı, damar komplikasyonları veya tehlike boşluğundan mediastene yayılımla komplike olabilir.
Faz ve pencere
- Venoz tanısal
- İntravenöz kontrastlı boyun BT’sinde retrofaringeal boşlukta sınırlı düşük atenüasyonlu koleksiyon, kitle etkisi, olası çevresel kontrastlanma veya gaz ve kaudal uzanım aranır. Kalın kontrastlanan bir duvar apse için zorunlu bulgu değildir; hava yolu lümeni ve vasküler komşuluk da değerlendirilir.
Önerilen pencereler: Yumuşak doku (G 400 / M 40), Kemik (G 1800 / M 400).
BT bulguları
- Retrofaringeal aralık, farinks arka duvarının arkasında ve alar fasyanın önünde yer alır; alar fasyanın posteriorunda tehlike boşluğu ve prevertebral fasya bulunur.
- Boşlukta yer kaplayan, düşük atenüasyonlu sınırlı koleksiyon apseyi destekler; çevresel kontrastlanma ve gaz eşlik edebilir, ancak kalın ve düzenli bir duvar şart değildir. Erken flegmon ile apse bulguları BT’de örtüşebilir.
- Koleksiyon içinde küçük gaz odakları görülebilir; bunlar apseyi destekler, ancak tek başına tanı koydurmaz.
- Koleksiyon farinks arka duvarını öne itebilir ve hava yolunu daraltabilir; daralmanın en belirgin olduğu segment ayrıca değerlendirilir.
- Lateral retrofaringeal lenf nodu büyüyüp düşük atenüasyonlu merkez göstererek süpüratif lenfadeniti düşündürebilir; boşluk boyunca uzanan koleksiyondan farklı olarak nodal sınırlar içinde kalır.
- Koleksiyonun kaudal uzanımı izlenmelidir; retrofaringeal enfeksiyon tehlike boşluğuna geçerek posterior mediastene ilerleyebilir.
- Yutulmuş kemik veya yabancı cisim kaynaklı olguda farinks duvarı perforasyonu ve komşu küçük hiperdens yabancı cisim araştırılır.
Normalde
Klasik anatomik tanımda retrofaringeal aralık farinks arka duvarı ile alar fasya arasında yer alır; yağ dokusu ve retrofaringeal lenf nodları içerir. İki yanın simetrisini ve fokal koleksiyon yokluğunu değerlendir.
Normal BT ile kıyasla
Aynı bölgenin normal bir BT incelemesini kesit kesit kaydırın; organ sınırlarını açarak anatomiyi hasta görüntüsüyle karşılaştırın.
Kaynak: TotalSegmentator v2.01 veri seti (Wasserthal ve ark., Radiology: Artificial Intelligence 2023), CC BY 4.0, vaka s0622; organ sınırları veri setinin otomatik segmentasyonundan, birleştirilerek sadeleştirildi. Görüntüler 2,5 mm kesit aralığına yeniden örneklendi.
Ayırıcı tanı
- Retrofaringeal ödem/flegmon
- yağ planı çizgilenmesi ve fasya kalınlaşması yapabilir; erken apseyle BT bulguları örtüşebilir.
- Süpüratif retrofaringeal lenf nodu
- lateral yerleşimli, düşük atenüasyonlu nodal merkez gösterebilir; sınırlı nodal odak boşluk boyunca uzanan koleksiyondan ayrılır.
- Longus colli kalsifik tendiniti
- longus colli tendonundaki prevertebral kalsifikasyon çevresinde sıvı/ödem görülebilir ve apseyi taklit edebilir.
- Vertebral osteomiyelit/spondilodiskit
- vertebra veya disk kaynaklı enfeksiyon öne uzanarak retrofaringeal plana yayılabilir; komşu vertebra ve diskleri de değerlendir.
Tuzaklar
- Flegmonöz ödemi apseyle eşitleme; sıvı koleksiyonu, kitle etkisi, duvar kontrastlanması ve gaz bulgularını birlikte değerlendir. Bu morfolojik ölçütlerin tek başına kesinliği sınırlıdır.
- Kalsifik tendinitte prevertebral ödem enfeksiyonu taklit edebilir; longus colli tendonundaki amorf kalsifik odağı kemik algoritmasında ara.
- Üst boyun kesitleriyle yetinme; retrofaringeal enfeksiyon kaudale ilerleyebilir ve çekim alanının alt sınırında devam edebilir.
- Küçük, lateral yerleşimli retrofaringeal lenf nodunu, boşluk boyunca uzanan koleksiyonla karıştırma; nodal şekli ve sınırlı konumu ayırt ettirir.
Kendini dene
Ateşli hastada farinks arka duvarını öne iten, retrofaringeal aralıkta orta hatta uzanan koleksiyon ve hava yolu daralması var. En olası tanı nedir?
Cevabı göster
Retrofaringeal apse. Orta hatta uzanan koleksiyon ile farinks ve hava yolu üzerindeki kitle etkisi apseyi destekler. Çevresel kontrastlanma veya gaz eşlik edebilir; kalın kontrastlanan bir duvar bulunması şart değildir. Ayırıcı tanıda lenf nodunun merkezini, longus colli tendonu boyunca kalsifikasyonu ve komşu vertebra/disk kaynaklı olası yayılımı ayrıca kontrol et.
Longus colli tendon düzeyindeki prevertebral yumuşak dokuda amorf kalsifikasyon ve çevre ödem görülüyor. En olası taklitçi hangisidir?
Cevabı göster
Longus colli tendiniti. Longus colli tendonundaki kalsifikasyon çevresinde prevertebral sıvı ve ödem bulunabilir; bu görünüm retrofaringeal apseyi taklit edebilir. Apseyi destekleyen BT bulguları koleksiyon ve kitle etkisidir; çevresel kontrastlanma/gaz eşlik edebilse de duvar kontrastlanması zorunlu değildir.
İlgili konular
Kaynaklar
Bu sayfadaki 39 cümle ve 2 quiz sorusu aşağıdaki kaynaklardan alıntılarla tek tek karşılaştırıldı; 29 cümle bu karşılaştırmada düzeltildi (2026-10-08).
- ESR Essentials: acute infections of the head and neck—practice recommendations by the European Society of Head and Neck Radiologylink.springer.com
- Diagnostic accuracy of contrast-enhanced CT for neck abscesses: A systematic review and meta-analysis of positive predictive valuejournals.plos.org
- Imaging Acute Airway Obstruction in Infants and Childrenpubs.rsna.org
- The Alar Fascia and Danger Space: A Modern Reviewpmc.ncbi.nlm.nih.gov
- Review Article: Retropharyngeal Abscess—Mimickers and Masqueraderspmc.ncbi.nlm.nih.gov
- Retropharyngeal Abscessmsdmanuals.com
- CT findings of accidental fish bone ingestion and its complicationsdirjournal.org
- geiselmed.dartmouth.edugeiselmed.dartmouth.edu
Eğitim amaçlıdır; hasta başında tanı ve tedavi kararının yerine geçmez. İçerik yapay zekâ destekli bir süreçle güncel literatüre göre cümle cümle kaynaklarla karşılaştırıldı, ancak uzman radyolog incelemesinden geçmedi. Klinik kararlarda güncel kılavuzları, kurum protokollerini ve radyoloji raporunu esas alın.