Le Fort I kırığı

Özet

Yüksek enerjili orta yüz travmasında Le Fort I, diş taşıyan maksiller segmentin üst orta yüzden yatay biçimde ayrıldığı kırık paternidir. Kontrastsız ince kesit maksillofasiyal BT, maksiller sinüslerin alt bölümü, lateral piriform kenarlar, zigomatikomaksiller buttress ve pterigoid plaklar boyunca kırık sürekliliğini ortaya koyar. Pterigoid plak kırığı paternin önemli bir parçasıdır ancak tek başına Le Fort tanısı koydurmaz. Palatal, dentoalveoler veya ek yüz kırıkları atlanırsa maksiller segmentin gerçek kapsamı ve kafa tabanı/orbita uzanımı eksik raporlanabilir.

Faz ve pencere

Kontrastsız tanısal

Maksilla, sinüs duvarları, nazal taban ve pterigoid plaklardaki kortikal kesinti; maksiller sinüs içindeki efüzyon/opasite ve çevre yumuşak doku şişliği kontrastsız incelemede değerlendirilir. Kemik kırığı için iyotlu kontrast gerekmez.

Kemik algoritması tanısal

Aksiyel ve koronal ince kesit rekonstrüksiyonlar yatay kırık hattının iki tarafta lateral piriform kenar, maksiller sinüs alt duvarı/posterior duvarı, zigomatikomaksiller buttress ve pterigoid plaklarla ilişkisini gösterir.

Önerilen pencereler: Kemik (G 1800 / M 400), Yumuşak doku (G 400 / M 40).

BT bulguları

• Yatay maksiller ayrışma — sinüslerin altından ilerleyerek diş taşıyan alveoler segmenti maksillanın üst bölümünden ayıran kırık hattı.
• Lateral piriform kenar kesintisi — Le Fort I düzeyinde ön maksilla ve nazal taban komşuluğuna uzanan kırık.
• Zigomatikomaksiller buttress kırığı — maksiller sinüsün dış yanında aşağı inen dikey destek kolonunda kortikal basamak.
• Posterior maksiller duvar kırığı — hat maksiller sinüs arka duvarına ve tüber bölgesine ulaşabilir.
• Bilateral pterigoid plak kırıkları — maksiller yatay paternin posterior bağlantılarını tamamlayan bulgu.
• Maksiller sinüs içi opasite — travma sonrası sinüs efüzyonu kırıkla ilişkili olabilir; tek başına Le Fort tipini belirlemez.
• Palatal veya dentoalveoler eşlik — sert damak ya da diş taşıyan alveoler segmentte ek kırık veya ayrışma.

Ölçütler ve sınıflamalar

Le Fort sınıflaması — Tip I

Maksilla alt bölümünde yatay/transmaksiller kırık; alveol ve sert damağı üst orta yüzden ayırır, tipik olarak piriform kenarlar, zigomatikomaksiller buttressler ve pterigoid plaklar boyunca uzanır.

Normalde

Normal maksiller sinüs alt duvarı ve lateral piriform kenar korteksi kesintisizdir; zigomatikomaksiller buttress ve pterigoid plakların kortikal devamlılığı korunur. Sağ ve solu karşılaştırırken yalnız sinüs opasitesine değil, alveol taşıyan maksiller segmenti üst yüze bağlayan bu kemik kolonlarının sürekliliğine bakın.

Ayırıcı tanı

Le Fort II

piriform-maksiller hattan başlayıp inferior orbital rim ve nazofrontal bölgeye yükselen piramidal kırık hattı vardır.

Le Fort dışı alveoler kırık

diş taşıyan segmentte sınırlı kortikal ayrışma görülür; iki taraflı posterior pterigoid ve maksiller buttress bağlantısı tamamlanmaz.

Palatal kırık

sert damak boyunca sagittal veya parasagittal ayrışma gösterebilir; Le Fort I ile birlikte bulunabildiğinden maksilla ve pterigoid hatları ayrıca değerlendirilir.

Zigomatikomaksiller kompleks kırığı

zigomatik kemiğin orbital, frontal, maksiller ve temporal bağlantılarında kırıklar kümelenir; diş taşıyan maksillanın yatay ayrılması beklenen ana patern değildir.

İzole pterigoid plak kırığı

plak kırığı bulunabilir ama Le Fort için gerekli ön/yan maksiller kırık hattı eşlik etmez.

Tuzaklar

• Pterigoid plak kırığını tek başına Le Fort I diye etiketlemeyin; zigomatikomaksiller buttress, piriform kenar ve sinüs duvarı hattını arayın.
• Tek taraflı veya asimetrik bileşenler bulunabileceğinden karşı taraf klasik görünmüyor diye patern taramasını sonlandırmayın.
• Maksiller sinüs içi opasite kırık paternini tek başına sınıflandırmaz; anterior, lateral ve posterior duvar kortekslerini kemik penceresinde ayrı izleyin.
• 3B yüzey rekonstrüksiyonunu genel kemik paternini görmek için kullanın; kırık hattı ve yumuşak doku ayrıntısını aksiyel/koronal 2B görüntülerde ayrıca inceleyin.

Kendini dene

1. Diş taşıyan maksiller segmentte yatay ayrışma, buttress kırıkları ve iki pterigoid plakta kesinti var. En uyumlu patern hangisidir?

   • Le Fort I
   • Le Fort II
   • Le Fort III
   • İzole palatal kırık
   Cevabı göster

   Le Fort I. Alveol üstündeki yatay maksiller hat ve posterior pterigoid bağlantılar Le Fort I paternine uyar. Le Fort II orbitaya ve nazofrontal bölgeye yükselir; Le Fort III kraniofasiyal ayrışma yapar; izole palatal kırık bu buttress paternini açıklamaz.

2. Travma BT'sinde tek başına pterigoid plak kırığı görülüyor; piriform kenarlar ve maksiller buttressler sağlam. En doğru yaklaşım hangisidir?

   • Le Fort dışı neden ara
   • Le Fort I olarak sınıfla
   • Le Fort II olarak sınıfla
   • Normal varyant kabul et
   Cevabı göster

   Le Fort dışı neden ara. Pterigoid plak kırığı tek başına Le Fort için özgül değildir; başka yüz kırığı paternleriyle de oluşabilir. Le Fort tipini belirlemek için maksilladaki karakteristik devamlı hat gösterilmelidir.

İlgili konular

• Le Fort II kırığı
• Le Fort III kırığı
• Le Fort dışı maksilla kırığı

Kaynaklar

Bu sayfadaki 41 cümle ve 2 quiz sorusu aşağıdaki kaynaklardan alıntılarla tek tek karşılaştırıldı; 9 cümle bu karşılaştırmada düzeltildi (2026-10-08).

1. Facial Fractures Associated With Craniomaxillofacial Trauma in Adults: A Literature Reviewpmc.ncbi.nlm.nih.gov
2. Facial fractures: classification and highlights for a useful reportpmc.ncbi.nlm.nih.gov
3. Management of Le Fort I fracturepmc.ncbi.nlm.nih.gov
4. Trauma of the midfacepmc.ncbi.nlm.nih.gov
5. ACR Appropriateness Criteria® Imaging of Facial Trauma Following Primary Surveyacsearch.acr.org
6. Le Fort Fractures: A Collective Reviewpmc.ncbi.nlm.nih.gov
7. A Single-Center Review of Palatal Fractures: Etiology, Patterns, Concomitant Injuries, and Managementpmc.ncbi.nlm.nih.gov

Eğitim amaçlıdır; hasta başında tanı ve tedavi kararının yerine geçmez. İçerik yapay zekâ destekli bir süreçle güncel literatüre göre cümle cümle kaynaklarla karşılaştırıldı, ancak uzman radyolog incelemesinden geçmedi. Klinik kararlarda güncel kılavuzları, kurum protokollerini ve radyoloji raporunu esas alın.