Aksesuar dalak

Özet

Aksesuar dalak, ana dalaktan ayrı yerleşen ve normal splenik parankimden oluşan doğuştan dokudur. BT'de en sık hilus çevresinde görülür; pankreas kuyruğundaki küçük odaklar hipervasküler tümör izlenimi verebilir. Çok fazlı kontrastlı BT'de odağın kontrastlanmasını ana dalakla karşılaştırmak tanıya yardım eder. Doku tanınmazsa gereksiz biyopsi ya da cerrahiye neden olabilir; splenektomi sonrası geride kalan işlevsel aksesuar splenik doku, immün trombositopeni (ITP) gibi hastalıklarda relapsa katkıda bulunabilir.

Faz ve pencere

Kontrastsız

Aksesuar odak kontrastsız BT'de ana dalağa benzer atenüasyonda olabilir; konum ve kontrastlı farklı fazlardaki örüntü tanıda yardımcıdır.

Arteriyel tanısal

Özellikle pankreas kuyruğundaki lezyonda, ana dalaktaki heterojen erken kontrastlanmayla benzer iç dağılım gösterebilir; odağın kontrastlanma örüntüsünün ana dalakla aynı fazda karşılaştırılması tanıda yardımcıdır.

Portal tanısal

Portal venöz fazda aksesuar dalak, ana dalakla aynı derecede ve homojen kontrastlanma gösterir; bu durum onu komşu yapılarla ayırt edilebilir kılar.

Önerilen pencereler: Batın (G 400 / M 50), Yumuşak doku (G 400 / M 40).

BT bulguları

• Hilus yakınında ya da pankreas kuyruğunda, ana dalaktan ayrı duran yuvarlak veya oval yumuşak doku nodülü
• Ana dalağa benzer, düzgün sınırlı bir yumuşak doku nodülüdür; pankreas kuyruğu bölgesindeki lezyonlar, komşu pankreas parankiminden ayrı durarak değerlendirilmelidir.
• Arteriyel fazda, ana dalaktaki zebra benzeri heterojen kontrastlanmayla eşleşebilen iç yapı
• Portal fazda ana dalakla yaklaşık eş atenüasyon ve pankreas parankiminden farklı kontrastlanma davranışı
• Sık yerleşim alanları: splenik hilus ve pankreas kuyruğu
• Dalak travması veya splenektomi sonrası peritoneal yüzeylerde görülen, ana dalağa benzer kontrastlanan ek nodüller splenozisi düşündürebilir.

Normalde

Normal dalak sol üst kadrandadır; pankreas kuyruğu splenik hilus komşuluğuna uzanır. Aksesuar dalak ana organdan ayrı bir nodüldür ve normal dalakla benzer görüntüleme özellikleri gösterebilir.

Ayırıcı tanı

Pankreatik nöroendokrin neoplazi

pankreas kuyruğundaki hipervasküler odak için ayırıcı tanıdadır; odağın ana dalakla çok fazlı benzerliği aksesuar dalak lehine kanıttır.

Hipervasküler metastaz

pankreas kuyruğunda hipervasküler bir kitle olarak görülebilir; ana dalakla fazlar boyunca benzer kontrastlanma aksesuar splenik dokuyu destekler.

Peripankreatik lenf nodu

aksesuar dalak lenfadenopatiyi taklit edebilir; ana dalakla benzer faz kontrastlanması aksesuar splenik dokuyu destekler.

Gastrointestinal stromal tümör

mide ya da ince bağırsak duvarıyla devamlılık ve lümene göre ekzofitik büyüme aranır.

Tuzaklar

• Pankreas kuyruğundaki küçük aksesuar dalak odağı hipervasküler neoplazm izlenimi verebilir; ana dalakla karşılaştırarak değerlendirin.
• Tanıyı değerlendirirken tek kontrast fazına dayanmayın; kontrastsız ve farklı kontrast fazlarındaki atenüasyon/kontrastlanmayı ana dalakla karşılaştırın.
• Erken arteriyel fazdaki heterojen kontrastlanma tek başına tümör anlamına gelmez; aksesuar dalaktaki örüntüyü ana dalağın aynı fazdaki görünümüyle karşılaştırın.

Kendini dene

1. Pankreas kuyruğundaki nodül arteriyel fazda ana dalak gibi heterojen, portal venöz fazda ise ana dalağa benzer kontrastlanıyor. En olası tanı hangisi?

   • İntrapankreatik splenül
   • İnsülinoma
   • Berrak hücreli renal metastaz
   • Müsinöz kistik neoplazi
   Cevabı göster

   İntrapankreatik splenül. Ana dalakla fazlar boyunca benzer atenüasyon ve kontrastlanma, intrapankreatik aksesuar dalak lehine güçlü bir bulgudur. Hipervasküler nöroendokrin tümörler ve metastazlar ayırıcı tanıda değerlendirilmeli; tek faz yerine lezyonun ana dalakla çok fazlı karşılaştırması tanıda belirleyicidir.

2. Dalak rüptürü ve splenektomi öyküsü olan hastada periton yüzeylerinde çok sayıda nodül var; nodüllerin çok fazlı kontrastlanma örüntüsü ana dalağa benziyor. En olası açıklama nedir?

   • Travma sonrası splenozis
   • Peritoneal lenfoma
   • Karsinomatozis
   • Çok odaklı stromal tümör
   Cevabı göster

   Travma sonrası splenozis. Dalak travması veya splenektomi sonrası peritoneal yüzeylerde ortaya çıkan ve kontrastlanması ana dalağa paralel olan nodüller edinilmiş splenozisi düşündürür. Bu klinik öykü ve çok fazlı kontrastlanma örüntüsü, splenozis ile tam uyumludur.

İlgili konular

• Splenozis
• Splenomegali
• Polispleni ve konjenital aspleni

Kaynaklar

Bu sayfadaki 36 cümle ve 2 quiz sorusu aşağıdaki kaynaklardan alıntılarla tek tek karşılaştırıldı; 25 cümle bu karşılaştırmada düzeltildi (2026-10-09).

1. Intrapancreatic accessory spleen: CT appearance and differential diagnosislink.springer.com
2. Intrapancreatic accessory spleen mimicking pancreatic neuroendocrine tumouronlinelibrary.wiley.com
3. Radiologic Review of Small Bowel Malignancies and Their Mimicking Lesionspmc.ncbi.nlm.nih.gov
4. Abdominal splenosis and its differential diagnoses: What the radiologist needs to knowpubmed.ncbi.nlm.nih.gov
5. SPECT/CT with 99mTc labelled heat-denatured erythrocyte to detect thoracic and abdominal splenosismattioli1885journals.com
6. Intrapancreatic accessory spleen: a rare cause of recurrence of immune thrombocytopenic purpuraonlinelibrary.wiley.com
7. Rare and Unusual Consequences of Blunt Abdominal Trauma—The Significance of Anatomical Anomaliespmc.ncbi.nlm.nih.gov
8. An extremely rare case of a gastric accessory spleen: case report and review of the literaturepmc.ncbi.nlm.nih.gov
9. Laparoscopic versus open splenectomy in non-traumatic pediatric patients: a systematic review and meta-analysispmc.ncbi.nlm.nih.gov
10. Epithelial cyst arising in an intrapancreatic accessory spleen: a case report of robotic surgery and review of minimally invasive treatmentpmc.ncbi.nlm.nih.gov
11. Mimics of pancreatic ductal adenocarcinoma.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
12. 3D CT cinematic rendering of the spleen: Potential role in problem solving.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
13. Diagnostic imaging of abnormalities in the number and location of the spleen.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
14. Computed tomography-based radiomics approach in pancreatic tumors characterization.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
15. Laparoscopic Resection of an Epithelial Cyst in an Intrapancreatic Accessory Spleen.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
16. Non-neoplastic pancreatic lesions that may mimic malignancy.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
17. Laparoscopic excision of infarcted accessory spleen.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
18. Pancreatic Masses in Children and Young Adults: Multimodality Review with Pathologic Correlation.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
19. [A Case of Retroperitoneal Liposarcoma Resected 6 Times in 24 Years].pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
20. Splenic anomalies of shape, size, and location: pictorial essay.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
21. Intrapancreatic accessory spleen: CT appearance and differential diagnosis.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
22. Intrapancreatic accessory spleen. A case report and review of literature.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
23. Intrapancreatic accessory spleen false positive to 68Ga-Dotatoc: case report and literature review.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
24. Pancreatic and peri-pancreatic lesions mimic pancreatic islet cell tumor in multidetector computed tomography.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
25. Intrapancreatic accessory spleen mimicking pancreatic malignancy: Diagnostic role of Tc-99m heat-damaged red blood cell scintigraphy.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
26. Giant solid pseudopapillary neoplasm of the pancreas in an adolescent girl: a case report with narrative review.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
27. Splenoses and Other Ectopic and Heterotopic Splenic Tissue: The Use of Long-Lasting Enhancement in Contrast-Enhanced Ultrasound to Avoid Unnecessary Intervention.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
28. Splenic pathologies: A pictorial review of common, wandering, twisting and rare presentations.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
29. Intrapancreatic accessory spleen mimicking a pancreatic neuroendocrine tumour - An important but almost forgotten differential diagnosis.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
30. Epidermoid Cysts in an Intrapancreatic Accessory Spleen Mimicking Pancreatic Neoplasms: Two Case Reports and a Literature Review of Japanese Cases.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
31. Torsion and Rupture of a Wandering Pelvic Accessory Spleen Associated with Essential Thrombocythemia: A Case Report.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
32. Spectral imaging for differentiating intrapancreatic accessory spleen from hypervascular pancreatic neoplasms using single-phase post-contrast CT.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov

Eğitim amaçlıdır; hasta başında tanı ve tedavi kararının yerine geçmez. İçerik yapay zekâ destekli bir süreçle güncel literatüre göre cümle cümle kaynaklarla karşılaştırıldı, ancak uzman radyolog incelemesinden geçmedi. Klinik kararlarda güncel kılavuzları, kurum protokollerini ve radyoloji raporunu esas alın.