Küçük dalak ve otosplenektomi

Özet

Tekrarlayan dalak enfarktları, özellikle orak hücre hastalığında, parankim fibrozisi ve ileri hacim kaybıyla otosplenektomiye ilerleyebilir. BT’de izlenen küçük hacimli ve yoğun kalsifikasyon içeren dalak kalıntısı, tekrarlayan enfarktlara bağlı otosplenomi ile uyumlu morfolojik bulgudur; bu görüntüleme hiposprenizm ihtimalini destekler ancak kronik enfarkt sonrası kalan parankimde fonksiyonel doku adacıklarının bulunabileceğini de akla getirir. Bu görünüm hemoglobinopatiyi düşündürebilir; akut yeni enfarkt veya korunmuş dalak dokusu da aranmalıdır.

Okuma sırası

1. dalak yatağı. Sol üst kadranda mide fundusunun arkasındaki dalak yatağını bul; normal dalak konturunun ne kadarının korunduğunu izle.
2. atrofik dalak kalıntısı. Kalan dokunun hacmini, kenarlarını ve parankim içi kalsifikasyonlarını izle; bu bulgular kronik enfarkt ve fibrozise bağlı otosplenektomiyle uyumludur.
3. dalak kalsifikasyonları. Parankim ve kapsül boyunca dağılmış yüksek atenüasyonlu kalsifikasyon odakları tanınmalı; kaynaklara göre bu kalsifikasyonlar genellikle dalak fonksiyonunun kaybını ve fibroze parankimi işaret eder.
4. dalak yatağı ve komşu organlar. Dalak yatağında aksesuar dalakçık, yeni hipodens enfarkt alanı veya komşu organlardan kaynaklanan ek bir bulgu olup olmadığını son olarak tara.

Faz ve pencere

Kontrastsız tanısal

Dalak yatağında küçülmüş, düzensiz ya da ince bant halinde yumuşak doku; parankim içi veya kapsüler kaba kalsifikasyonlar yüksek atenüasyonlu odaklar olarak seçilir.

Portal tanısal

Kalan dalak dokusunun hacmi, konturu ve kontrastlanması; eski enfarktlarla uyumlu çekinti ve şekil bozukluğu değerlendirilir.

Önerilen pencereler: Batın (G 400 / M 50), Kemik (G 1800 / M 400).

BT bulguları

• Dalak yatağında belirgin küçülmüş, bazen yalnız ince fibrotik kalıntı şeklinde parankim
• Eski enfarktlara ait kabuk çekintisi veya kama şeklinde hipovasküler skar alanları, progresif dalak atrofisine ve fibroze parankime yol açarak oto-splenomi morfolojisine zemin hazırlar.
• Parankim içine dağılmış kaba kalsifikasyonlar veya dalak çevresini izleyen kapsüler kalsifikasyon
• Kontrastsız seride kalsifikasyonların belirginleşmesi; yumuşak doku kalıntısının ayrışması
• Orak hücre hastalığında tekrarlayan enfarktların yol açtığı fibrozis, kalsifikasyon ve hacim kaybı; kalıntı dalak BT’de yoğun görünebilir.
• Dalak yatağındaki beklenmedik yumuşak doku odakları, özellikle travma veya cerrahi öyküsünde splenozis veya aksesuar dalakçık lehinedir; ancak sol karaciğer lobunun lateral uzantısı (beaver tail karaciğer) gibi anatomik varyantlar da benzer görünüm verebilir.

Normalde

Normal dalak homojen parankim yapısındadır; sol üst kadranın anatomik varyasyonları (örn. beaver tail karaciğer) dalak yatağını taklit edebilir. Aynı düzeyde dalak hacmini, dalak yatağındaki doku devamlılığını ve parankim/kapsül boyunca kalsifikasyon bulunup bulunmadığını kıyasla.

Ayırıcı tanı

Cerrahi splenektomi

dalak yatağında parankim yerine ameliyat klipsleri veya postoperatif değişiklikler görülebilir.

Dalak hipoplazisi

küçük dalak vardır ancak yaygın eski enfarkt çekintileri ve kaba kalsifikasyonlar tipik değildir.

Aksesuar dalak

hilus ya da dalak yatağında yuvarlak nodül, dalakla benzer kontrastlanma gösterir.

Kronik enfarkt

kama biçimli skar, kapsüler çekinti ve odaksal kalsifikasyon yapabilir; yaygın küçülme şart değildir.

Tuzaklar

• Kalsifiye ince dalak kalıntısını cerrahi splenektomi sanmadan önce ameliyat öyküsünü ve dalak yatağında parankim dokusu olup olmadığını kontrol et.
• Oto-splenektomi morfolojik bir BT izlenimidir; BT tek başına dalak fonksiyonunu kanıtlamaz.
• Kalsifikasyonların yalnız dalağa ait olduğundan emin ol; komşu pankreas kuyruğu, böbrek veya damar duvarı kalsifikasyonlarıyla karıştırma.

Kendini dene

1. Orak hücre hastalığı olan erişkinin BT’sinde dalak yatağında küçük, yoğun kalsifiye parankim kalıntısı var. En uygun yorum hangisidir?

   • Otosplenektomiyle uyumlu morfoloji
   • Aksesuar dalak
   • Dalak lenfoması
   • Basit dalak kisti
   Cevabı göster

   Otosplenektomiyle uyumlu morfoloji. Orak hücre hastalığı zemininde küçülmüş ve yaygın kalsifiye parankim kalıntısı tekrarlayan enfarktlar sonrası otosplenektomiyle uyumlu morfolojidir. BT tek başına fonksiyonel aspleniyi doğrulamaz. Aksesuar dalak ayrı, yuvarlak ve canlı dalak dokusu gibi kontrastlanır; lenfoma nodüler yumuşak doku, basit kist sıvı atenüasyonu gösterir.

2. Ana dalak mevcutken ayrı bir nodülün dalakla benzer MRG sinyal özellikleri göstermesi aksesuar dalak olasılığını düşündürür. En olası yapı nedir?

   • Aksesuar dalak
   • Oto-splenektomi
   • Dalak apsesi
   • Eski enfarkt
   Cevabı göster

   Aksesuar dalak. Ana dala benzer kontrastlanma gösteren, ayrı ve yuvarlak nodüler yapı aksesuar dalakçık lehinedir. Oto-splenektomide yaygın hacim kaybı, apsede koleksiyon ve enfarktta perfüzyon kaybı beklenir.

İlgili konular

• Dalak enfarktı

Kaynaklar

Bu sayfadaki 34 cümle ve 2 quiz sorusu aşağıdaki kaynaklardan alıntılarla tek tek karşılaştırıldı; 8 cümle bu karşılaştırmada düzeltildi (2026-10-09).

1. Sonographic Assessment of Splenic Manifestations in Sickle Cell Disease Patients and Its Relation to Hematological Parameters: A Cross-Sectional Study in Basra, Iraqpmc.ncbi.nlm.nih.gov
2. Probable Acquired Autosplenectomy in Systemic Lupus Erythematosus and Sjögren’s Overlap Syndrome: A Case Report With Serial Imaging Evidencepmc.ncbi.nlm.nih.gov
3. Computed Tomography and Sonography of Spleen-related Complications in Sickle Cell Anemiapmc.ncbi.nlm.nih.gov
4. Case report: traumatic avulsion of the left kidney and spleen with diaphragmatic rupture in a young workerpmc.ncbi.nlm.nih.gov
5. Multimodal imaging features to diagnose abdominal complications of sickle cell diseasepmc.ncbi.nlm.nih.gov
6. Multimodal imaging features to diagnose abdominal complications of sickle cell disease.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
7. Radiological Approach to Splenomegaly: Etiologies, Pathophysiologies, and Diagnostic Strategies.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
8. Innovations in Drug Discovery for Sickle Cell Disease Targeting Oxidative Stress and NRF2 Activation-A Short Review.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
9. Computed Tomography and Sonography of Spleen-related Complications in Sickle Cell Anemia.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
10. Case Report: Conservative Non-operative Management of a Neonate With Torted Wandering Spleen.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
11. Imaging of the spleen: what the clinician needs to know.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
12. Severe Multiorgan Failure Triggered by Infection in an Adult With Decades of Untreated Sickle Cell Disease: A Case Report.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
13. Hemoglobin SE Disease Presenting as a High-Altitude Massive Splenic Infarction Complicated by Hemorrhagic Conversion and Splenectomy.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
14. Splenic pathologies: A pictorial review of common, wandering, twisting and rare presentations.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
15. Cross-sectional imaging findings of splenic infections: is differential diagnosis possible?pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
16. Management of sickle cell disease: a review for physician education in Nigeria (sub-saharan Africa).pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
17. Autosplenectomy in a Patient with Paroxysmal Nocturnal Hemoglobinuria (PNH).pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
18. Beyond the definitions of the phenotypic complications of sickle cell disease: an update on management.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
19. An anatomical imposter in the left upper quadrant: Incidental beaver tail liver on chest computed tomography.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
20. Case Report: Occult splenic rupture during left-sided VATS decortication: diagnostic role of early perioperative FAST.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
21. Underlying thrombotic conditions in patients with splenic infarction: a 10-year retrospective analysis.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
22. Obstructive Pyelonephritis Secondary to Ureteral Compression by an Intra-Abdominal Desmoid Tumor in Familial Adenomatous Polyposis: A Case Report.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
23. Comprehensive Nursing Management of Anticoagulation and Heart Failure Surveillance in a Chinese Patient With Mirror-Image Dextrocardia Post-MitraClip Surgery: A First Case Report.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
24. A totally laparoscopic strategy combining microwave ablation and autologous blood transfusion for patients with initial WSES grade IV traumatic splenic rupture in selected transient responders: a proof-of-concept study.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
25. Laparoscopic Partial Splenectomy for a Giant Congenital Splenic Cyst in a Child: Case Report and Focused Literature Review.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
26. Metachronous splenic metastasis from squamous cell carcinoma of the anus.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
27. Massive Bochdalek Hernia in an Adult Presenting With Cardiac Arrhythmias: A Case Report.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
28. Hyposplenism in systemic lupus erythematosus: biological and radiological characteristics and its association with increased risk of infection.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
29. Atypical presentation of congenital diaphragmatic hernia with gastric ischemia and coffee-ground emesis in late infancy: a case report and literature review.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
30. Torsion and Rupture of a Wandering Pelvic Accessory Spleen Associated with Essential Thrombocythemia: A Case Report.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
31. Intrapancreatic accessory spleen mimicking pancreatic malignancy: Diagnostic role of Tc-99m heat-damaged red blood cell scintigraphy.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
32. Splenoses and Other Ectopic and Heterotopic Splenic Tissue: The Use of Long-Lasting Enhancement in Contrast-Enhanced Ultrasound to Avoid Unnecessary Intervention.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
33. Glomerulonephritis through the lens of ultrasound and radiology.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
34. Infarcts and ischemia in the abdomen: an imaging perspective with an emphasis on cross-sectional imaging findings.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
35. Ultrasonographic atlas of splenic lesions.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
36. Non-Typhoidal <i>Salmonella enterica</i> Bacteremia Complicated by Native Shoulder Septic Arthritis in a Patient with Sickle Cell Disease Following Foodborne Exposure: A Case Report and Literature Review.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
37. Vasculopathy and pulmonary hypertension in sickle cell disease.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
38. Severe Hypertension and Hematologic Abnormalities in Pseudoxanthoma Elasticum: A Pediatric Case Report.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
39. 불분명한 소아 복부 종괴: 영상 기반 진단 접근법.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
40. Pediatric Solid Pseudopapillary Neoplasm With Aberrant CD31 Expression: A Potential Diagnostic Pitfall.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
41. Open Cholecystectomy in a Patient With Situs Inversus Totalis and Symptomatic Cholelithiasis: A Case Report.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
42. Giant solid pseudopapillary neoplasm of the pancreas in an adolescent girl: a case report with narrative review.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
43. A giant 31-cm pancreatic mucinous cystic neoplasm: a 4-year progression and surgical challenge.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
44. Case Report: IgG4-related autoimmune pancreatitis presenting as an infiltrative cystic-solid pancreatic mass: lessons from a diagnostic pitfall.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
45. Giant chronic splenic infarction mimicking splenic neoplasm in a patient with rheumatic heart disease: a case report.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
46. Splenic silicosis, a rare extrapulmonary manifestation of occupational silica exposure: A case report.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
47. Pelvic Wandering Spleen Mimicking an Ovarian Germ Cell Tumor.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
48. Splenic Torsion in a Patient With Situs Inversus Totalis and Polysplenia: Challenging Diagnosis and Treatment of a Rare Case.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
49. Intestinal Malrotation in Adults: A Retrospective Cross-Sectional Study Based on Computed Tomography Findings.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
50. Splenic morphological changes are accompanied by altered baseline immunity in a mouse model of sickle-cell disease.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
51. Prevalence of Splenomegaly and Splenic Complications in Adults with Sickle Cell Disease and Its Relation to Fetal Hemoglobin.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
52. The significance of spleen size in children with sickle cell anemia.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
53. Primary splenic histiocytic sarcoma: A case report and review of literature.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
54. Intra pancreatic accessory spleen mimicking pancreatic insulinoma: a case report.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
55. "Sneaky Spleen": Three Cases of Ectopic Splenic Tissue Mimicking Neoplasia.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
56. Intraperitoneal hemorrhage due to accessory spleen torsion: Case report.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
57. MDCT Findings of Splenic Pathology.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
58. Paraspinal Extramedullary Haematopoiesis in A Patient with Sickle Cell Disease: A Rare Clinical Presentation.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
59. Probable Acquired Autosplenectomy in Systemic Lupus Erythematosus and Sjögren's Overlap Syndrome: A Case Report With Serial Imaging Evidence.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
60. The Contemporary Role of Cardiovascular Magnetic Resonance in Ischemic Cardiomyopathy.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
61. Guidelines on the Use of Therapeutic Apheresis in Clinical Practice-Evidence-Based Approach From the Writing Committee of the American Society for Apheresis: The Tenth Special Issue.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
62. The Role of Imaging in Portal Vein Thrombosis: From the Diagnosis to the Interventional Radiological Management.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
63. International Harmonization of Nomenclature and Diagnostic Criteria (INHAND): Non-proliferative and Proliferative Lesions of the Non-human Primate ( M. fascicularis ).pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
64. Imaging Diagnosis of Splanchnic Venous Thrombosis.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
65. Long-term safety and effectiveness of the "OptEase" vena cava filter.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
66. Case Report: Isolated splenic hydatid cyst with negative serology managed by laparoscopic splenectomy.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
67. Culture-negative cryptogenic splenic abscess in an immunocompetent host with recurrent misdiagnosis as pleural effusion: a case report with a review of the literature.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
68. Massive Splenomegaly Secondary to Hematologic Dyscrasia.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
69. PET/CT of the Spleen with Gallium-Oxine-Labeled, Heat-Damaged Red Blood Cells: Clinical Experience and Technical Aspects.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
70. Imaging of pancreatic ductal adenocarcinoma - An update for all stages of patient management.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
71. The SLC-ome of membrane transport: From molecular discovery to physiology and clinical applications.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
72. Case report on serohepatic tuberculosis (frosted liver): Clinical presentation, imaging, diagnosis, and management.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
73. CT and MR in peritoneal malignancies: pearls and pitfalls at preoperative examination.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
74. Clinical Implications and Management of Spontaneous Portosystemic Shunts in Liver Cirrhosis.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
75. Endoscopic ultrasound of peritoneal spaces.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
76. Pediatric emergency medicine point-of-care ultrasound: summary of the evidence.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
77. Guidance for clinical practice using emergency and point-of-care ultrasonography.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
78. Surgical treatment of adrenal tumors during pregnancy.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
79. Nonprostatic diseases on PSMA PET imaging: a spectrum of benign and malignant findings.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
80. Imaging of renal pseudotumors in children: a comprehensive review.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
81. The Many Faces of the Angry Peritoneum.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
82. Pre-hepatic and pre-pancreatic transplant donor evaluation.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
83. Tips and Tricks in Thoracic Radiology for Beginners: A Findings-Based Approach.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
84. International Society of Paediatric Surgical Oncology (IPSO) Surgical Practice Guidelines.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
85. Incidental Heterotaxy Syndrome With Polysplenia and Inferior Vena Cava Agenesis Identified During Trauma Evaluation.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
86. Right Hepatic Lobe Hypoplasia and Gangrenous Cholecystitis: Surgical Implications and Case Report.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
87. Immunosuppressant Use in Infective Endocarditis-Associated Glomerulonephritis: A Systematic Review.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
88. The Role of Cross-Sectional Imaging in the Diagnosis of Agenesis of the Dorsal Pancreas: A Case Series.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
89. A Comprehensive Review on Neuroendocrine Neoplasms: Presentation, Pathophysiology and Management.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
90. Sonographic Anatomy and Normal Measurements of the Human Kidneys: A Comprehensive Review.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
91. Fundamentals of diagnostic ultrasonography in sheep and goat medicine: a comprehensive illustrated overview.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov

Eğitim amaçlıdır; hasta başında tanı ve tedavi kararının yerine geçmez. İçerik yapay zekâ destekli bir süreçle güncel literatüre göre cümle cümle kaynaklarla karşılaştırıldı, ancak uzman radyolog incelemesinden geçmedi. Klinik kararlarda güncel kılavuzları, kurum protokollerini ve radyoloji raporunu esas alın.