Klinik Atölye

Dalak · Patoloji · Acil

Piyojenik dalak apsesi

Pyogenic splenic abscess

Piyojenik dalak apsesi: yayımlanmış olgu görüntüsü, koronal kesit
Görüntü konuyu kısmen gösteriyor; bulgunun bir bölümü seçilebilir.

4 adım

Görüntü: Gumbs S, Gikunda W, Das H ve ark., “Pyogenic Splenic Abscess With Concurrent Active Plasmodium falciparum Malaria and Sickle Cell Trait: A Case Report.”, 2026, Figure 2. PMC12932075 · doi:10.7759/cureus.102272 · CC BY 4.0. Değişiklik: yeniden boyutlandırıldı.

Özet

Piyojenik dalak apsesi hematojen yayılım (örn. endokardit kaynaklı), komşu enfeksiyonun doğrudan uzantısı veya splenik enfarktın sekonder enfeksiyonu sonucu gelişebilir. Portal venöz fazlı kontrastlı BT, dalak parankimi içinde hipodens koleksiyonları ve periferik rim kontrastlanmasını gösterir. Çok odaklı tutulum ve perisplenik uzanım, BT’de hastalığın dağılımını ve komşu yayılımını gösteren ek bulgulardır. Splenik apse, enfarkt ve neoplazinin görüntüleme bulguları örtüşebilir; ayırıcı tanıda klinik bağlam önem taşır.

Faz ve pencere

Portal tanısal
Dalak içinde düşük atenüasyonlu, sıklıkla heterojen koleksiyon ve çevresinde kalın veya düzensiz kontrastlanan duvar görülür; gaz varsa koleksiyon içinde düşük atenüasyonlu odaklar şeklinde izlenir.
Kontrastsız
Kontrastsız BT koleksiyon içindeki gazı, kaba sıvı içeriğini ve kalsifikasyonu gösterebilir; duvar kontrastlanmasını değerlendiremediği için tek başına apse karakterizasyonu sağlamaz.

Önerilen pencereler: Batın (G 400 / M 50), Yumuşak doku (G 400 / M 40).

BT bulguları

  • Tek veya çok odaklı, yuvarlak/oval ya da düzensiz sınırlı, düşük atenüasyonlu intraparenkimal koleksiyon
  • Püy, hemoraji veya debris içeriğine bağlı olarak koleksiyon merkezinde kompleks içerik ve heterojen atenüasyon
  • Kalın veya düzensiz duvarda çevresel kontrastlanma
  • Koleksiyon içinde gaz odakları; gaz piyojenik apse için karakteristik ancak sık olmayan bir bulgudur
  • Perisplenik veya peripankreatik alanda inflamatuvar değişiklik ve sıvı eşlik edebilir
  • Apse rüptüründe subkapsüler sıvı veya peritoneal sıvı/hemoperitoneum görülebilir
  • Hematolojik enfeksiyon kaynağı (ör. endokardit), eşlik eden visseral apseler veya apseye zemin hazırlayan splenik enfarkt bulunabilir

Normalde

Portal venöz fazda normal dalak parankimi homojen kontrastlanır; apseye ait düşük atenüasyonlu koleksiyon veya kalın çevresel kontrastlanan duvar izlenmez. Dalak mide fundusunun lateralinde bulunur ve pankreas kuyruğuyla komşudur; şüpheli odağın dalak parankimi içindeki sınırlarını çok düzlemli görüntülerde doğrulayın.

Normal BT ile kıyasla

Aynı bölgenin, kaynak veri setinde patoloji içermediği belirtilen bir BT incelemesini kesit kesit kaydırın; organ sınırlarını açarak anatomiyi hasta görüntüsüyle karşılaştırın. Küçük rastlantısal bulgular tümüyle dışlanmamıştır.

Kaynak: TotalSegmentator v2.01 veri seti (Wasserthal ve ark., Radiology: Artificial Intelligence 2023), CC BY 4.0, vaka s0541; organ sınırları veri setinin otomatik segmentasyonundan, birleştirilerek sadeleştirildi. Görüntüler 2,5 mm kesit aralığına yeniden örneklendi.

Ayırıcı tanı

Dalak enfarktı
tipik kontrastlı BT görünümü periferik, kapsül tabanlı kama biçimli kontrastlanmayan defekttir; belirgin duvar kontrastlanması veya gaz enfarkt için tipik değildir.
Basit dalak kisti
düzgün sınırlı, homojen sıvı atenüasyonlu ve kontrastlanmayan ince duvarlı lezyondur.
Nekrotik tümör/metastaz
kontrastlanan solid bileşen veya başka metastatik odakların eşlik etmesi neoplazi olasılığını artırır; bulgular klinik bağlamla birlikte değerlendirilir.
Fungal mikroapseler
özellikle immün baskılanmış hastalarda çoğunlukla çok sayıda küçük odak oluşturur; belirgin çevresel kontrastlanma sıklıkla görülmez.
Subkapsüler hematom
hilal biçimli kan koleksiyonu kapsül altında uzanır; travma bağlamı ve kan atenüasyonu ayırt ettirir.

Tuzaklar

  • Koleksiyon içi gaz piyojenik apse için karakteristik ancak sık olmayan bir bulgudur; gaz yokluğu apseyi dışlamaz.
  • Apse her zaman gaz içermez; gaz yokluğu koleksiyonu dışlamaz.
  • Dalak apsesi daha önceki bir enfarktın veya hematomun sekonder enfeksiyonu olarak gelişebilir; kama biçimli başlangıç görünümü tek başına apseyi dışlamaz.
  • Parankim içi apse ile kapsül dışındaki perisplenik sıvıyı ayırmak için koleksiyonun dalakla sınırlarını aksiyel ve çok düzlemli görüntülerde izleyin.

Kendini dene

  1. Ateşli hastada portal faz BT’de dalak içinde kalın düzensiz rimli sıvı koleksiyonu ve iç gaz görülüyor. En olası tanı nedir?

    Cevabı göster

    Piyojenik dalak apsesi. Düşük atenüasyonlu koleksiyon, düzensiz çevresel kontrastlanma ve gaz piyojenik apseyi güçlü biçimde destekler. Enfarkt kama biçimli perfüzyon defekti, kist ince duvarlı sıvı odağı, hemanjiyom ise solid vasküler lezyondur.

  2. Dalak periferinde kapsüle taban yapan, hilusa yönelen segmental kama biçimli kontrastlanmayan defekt var; koleksiyon, çevresel duvar kontrastlanması ve gaz yok. En olası tanı hangisidir?

    Cevabı göster

    Dalak enfarktı. Segmental damar alanına uyan periferik kama biçimli kontrastlanmayan defekt dalak enfarktını destekler. Subkapsüler hematom hilal/mercek biçimli ve kapsül ile parankim arasındadır; epidermoid kist iyi sınırlı sıvı lezyonu, lenfoma ise solid hipoenhans lezyon veya nodüller oluşturabilir.

İlgili konular

Kaynaklar

Bu sayfadaki 37 cümle ve 2 quiz sorusu aşağıdaki kaynaklardan alıntılarla tek tek karşılaştırıldı; 25 cümle bu karşılaştırmada düzeltildi (2026-10-09).

  1. Computed tomography of the spleen: how to interpret the hypodense lesionlink.springer.com
  2. How to diagnose splenic abscesses?ageb.be
  3. Algorithmic Approach to the Splenic Lesion Based on Radiologic-Pathologic Correlationpubs.rsna.org
  4. Imaging findings of splenic emergencies: a pictorial reviewlink.springer.com
  5. Spleenradiologica.org
  6. Cross-sectional imaging findings of splenic infections: is differential diagnosis possible?link.springer.com
  7. Pyogenic Splenic Abscess With Concurrent Active Plasmodium falciparum Malaria and Sickle Cell Trait: A Case Reportpmc.ncbi.nlm.nih.gov
  8. Acute Necrotizing Pancreatitis Presenting With Extensive Unilateral Lower Limb Myositis, Fasciitis, and Sterile Reactive Knee Synovitis: A Rare Extra-pancreatic Manifestationpmc.ncbi.nlm.nih.gov
  9. Culture-negative cryptogenic splenic abscess in an immunocompetent host with recurrent misdiagnosis as pleural effusion: a case report with a review of the literaturepmc.ncbi.nlm.nih.gov
  10. Ametabolic FDG-PET in Splenic Angiosarcoma: A Diagnostic Challengepmc.ncbi.nlm.nih.gov
  11. Epidemiological Features, Etiopathogenesis, Diagnostic Evaluation, and Management Protocol of Splenic Tuberculosis: A Systematic Reviewpmc.ncbi.nlm.nih.gov
  12. Pyogenic Splenic Abscess With Concurrent Active Plasmodium falciparum Malaria and Sickle Cell Trait: A Case Report.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
  13. Isolated spleen tuberculosis in an immunocompetent patient, a rare case report.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
  14. [The clinical manifestations of three cases with melioidosis].pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
  15. Invasive pyogenic infection and infective endocarditis due to Streptococcus anginosus: A case report.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
  16. Isolated Splenic Tuberculosis in an Immunocompetent Young Woman: A Diagnostic Challenge.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
  17. Expanding Role of Contrast-Enhanced Ultrasound and Elastography in the Evaluation of Abdominal Pathologies in Children.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
  18. Splenic Abscess in the New Millennium: A Descriptive, Retrospective Case Series.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
  19. Clinical, Radiological, and Endoscopic Features of Pancreatic Pseudocyst and Walled-Off Necrosis: How to Diagnose and How to Drain Them.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
  20. Percutaneous drainage of abdominal and pelvic abscesses in children.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
  21. Long-term safety and effectiveness of the "OptEase" vena cava filter.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
  22. Chronic Melioidosis Presenting with Pneumonia, Empyema, and Splenic Abscess.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
  23. Culture-negative cryptogenic splenic abscess in an immunocompetent host with recurrent misdiagnosis as pleural effusion: a case report with a review of the literature.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
  24. Splenic pathologies: A pictorial review of common, wandering, twisting and rare presentations.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
  25. Giant chronic splenic infarction mimicking splenic neoplasm in a patient with rheumatic heart disease: a case report.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
  26. Atypical Presentation of a Splenic Abscess Secondary to Splenic Artery Thrombosis With Isolated Confusion: A Case Report.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
  27. Robot-Assisted Spleen-Preserving Distal Pancreatectomy for an Epithelial Cyst Arising from an Intrapancreatic Accessory Spleen: A Case Report.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
  28. Acute Necrotizing Pancreatitis Presenting With Extensive Unilateral Lower Limb Myositis, Fasciitis, and Sterile Reactive Knee Synovitis: A Rare Extra-pancreatic Manifestation.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov

Eğitim amaçlıdır; hasta başında tanı ve tedavi kararının yerine geçmez. İçerik yapay zekâ destekli bir süreçle güncel literatüre göre cümle cümle kaynaklarla karşılaştırıldı, ancak uzman radyolog incelemesinden geçmedi. Klinik kararlarda güncel kılavuzları, kurum protokollerini ve radyoloji raporunu esas alın.