Gezici (ektopik) dalak

Özet

Gastrosplenik ve splenorenal destek bağlarının gevşekliği veya gelişimsel yokluğu, dalağın normal sol üst kadran yatağından uzaklaşmasına yol açabilir. BT, boş dalak yatağını ve abdomen ya da pelvisteki dalak dokusuyla eşleşen kitleyi aynı incelemede gösterir; kontrastlanma pedikül dolaşımının korunup korunmadığını anlamaya yardım eder. Ektopik dalak gözden kaçarsa kitle başka bir organın lezyonu sanılabilir ve torsiyon geliştiğinde tanı gecikebilir. Bu nedenle yerleşim, dalak dokusu özellikleri ve hiler damarların seyri birlikte öğretilmelidir.

Faz ve pencere

Portal tanısal

Portal venöz kontrastlı kesitlerde sol üst kadranda mide arkasındaki olağan dalak yatağının boş olduğu, abdomen veya pelvisteki oval kitle dokusunun dalakla benzer kontrastlandığı gösterilir. Hilusa uzanan uzun splenik damar pedikülü ve eşlik eden perfüzyon heterojenliği de izlenebilir.

Önerilen pencereler: Batın (G 400 / M 50).

BT bulguları

• Boş dalak yatağı — sol böbreğin üst-önü ile midenin arka komşuluğunda normal dalak silueti seçilmez.
• Ektopik dalak — sol alt abdomen, orta hat veya pelviste oval/lobüle yumuşak doku kitlesi dalak morfolojisi ve kontrastlanması gösterir.
• Uzun splenik pedikül — splenik arter ve ven, olağan hilustan farklı konumdaki dalağa doğru uzar.
• Kitle içinde dalak benzeri kontrastlanma — torsiyon yoksa parankim portal fazda homojen veya normale yakın boyanabilir.
• Komşu organların yer değiştirmesi — mide, pankreas kuyruğu, kolon veya sol böbreğin konumu alışılmış ilişkisini kaybedebilir.
• Konjesyon veya splenomegali — uzamış pedikülde venöz dönüş etkilenirse ektopik dalak büyümüş ve heterojen görünebilir.
• Fokal kama biçimli hipokontrastlanma — eşlik eden damar etkilenmesi veya kısmi torsiyona bağlı enfarkt alanını düşündürür.

Normalde

Normal yerleşimli dalak sol hemidiyafram altında, midenin arkasında ve sol böbreğin üst-ön tarafında bulunur; hilusu splenik damarların pankreas kuyruğu komşuluğundaki seyrine açılır. Bu anatomik düzeylerde dalağın yerinde olup olmadığını, pelvisteki kitlenin parankim kontrastlanmasının dalakla benzerliğini ve damarların kitleye devamını karşılaştırın.

Ayırıcı tanı

Aksesuar dalak

normal dalak mevcut kalır; küçük nodül dalağa benzer şekilde kontrastlanır ve çoğunlukla hiler/pankreas kuyruğu yakınındadır.

Splenozis

travma veya splenektomi öyküsünde peritoneal yüzeylerde çok sayıda splenik doku implantı görülür; tek uzun pedikülle bağlı organ görünümü beklenmez.

Adneksiyel kitle

pelviste over veya tüple ilişkili kitle olur; splenik damar pedikülünün lezyona devamı ve dalak benzeri doku kontrastı yoktur.

Lenf nodu konglomeratı

nodal dağılım ve heterojen yumuşak doku görünümü gösterir; normal dalak yatağının boş olması tek başına bu tanıyı açıklamaz.

Tuzaklar

• Pelvik dalak dokusunu solid tümör sanmayın; olağan yataktaki dalağın yokluğunu ve splenik damarların kitleye uzanmasını birlikte doğrulayın.
• Pankreas kuyruğu torsiyonda yer değiştirebilir; ektopik dalak kitlesiyle pankreas kuyruğunun komşuluğunu tek kesitte varsaymak yerine çok düzlemli izleyin.
• Kısmi torsiyonda dalak hâlâ kontrastlanabilir; yalnız homojen boyanmaya dayanarak pedikül kıvrımını dışlamayın.
• Boş sol üst kadran cerrahi sonrası splenektomiyle de açıklanabilir; ameliyat öyküsü ve başka yerde dalak dokusu olup olmadığını araştırın.

Kendini dene

1. Sol üst kadrandaki dalak yatağı boş; pelviste lobüle kitle dalakla benzer kontrastlanıyor ve hilusa uzun damarlar uzanıyor. Tanı nedir?

   • Gezici dalak
   • Aksesuar dalak
   • Splenozis
   • Over fibromu
   Cevabı göster

   Gezici dalak. Olağan yatağın boş olması, ektopik dalak morfolojisi ve uzamış splenik damar bağlantısı gezici dalağı destekler. Aksesuar dalakta ana dalak yerindedir; splenozis genellikle çoklu implantlar yapar; over fibromunda splenik damar bağlantısı bulunmaz.

2. Daha önce splenektomi geçiren hastada peritoneal yüzeylerde dalak gibi kontrastlanan çok sayıda küçük nodül var. En olası açıklama hangisi?

   • Splenozis
   • Gezici dalak
   • Splenik lenfoma
   • Peritoneal karsinomatozis
   Cevabı göster

   Splenozis. Splenektomi/travma sonrası ototransplantasyonla gelişen çok sayıda peritoneal splenik implant splenozistir. Gezici dalak tek ektopik organ ve uzun pedikül olarak görünür; lenfoma ve karsinomatozis tipik dalak dokusu kontrastlanmasını göstermez.

İlgili konular

• Gezici dalakta pedikül torsiyonu
• Gecikmiş dalak rüptürü ve sentinel clot

Kaynaklar

Bu sayfadaki 36 cümle ve 2 quiz sorusu aşağıdaki kaynaklardan alıntılarla tek tek karşılaştırıldı; 1 cümle bu karşılaştırmada düzeltildi (2026-10-09).

1. About the management of patients with wandering spleen in pregnancy and postpartumpmc.ncbi.nlm.nih.gov
2. Splenic pathologies: A pictorial review of common, wandering, twisting and rare presentationspmc.ncbi.nlm.nih.gov
3. Wandering spleen presenting in the form of right sided pelvic mass and pain in a patient with AD-PCKD: a case report and review of the literaturepmc.ncbi.nlm.nih.gov
4. Wandering Spleen Volvulus: A Case Report and Literature Review of This Diagnostic Challengepmc.ncbi.nlm.nih.gov
5. Wandering spleen with splenic torsion in a toddlerpmc.ncbi.nlm.nih.gov
6. Wandering Spleen: An Overview.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
7. Torsion of wandering spleen: radiological findings.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
8. Diagnostic imaging of abnormalities in the number and location of the spleen.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
9. Splenic anomalies of shape, size, and location: pictorial essay.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
10. Acute torsion of a wandering spleen.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
11. Splenic torsion after congenital diaphragmatic hernia repair: case report and review of the literature.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
12. Wandering Spleen Volvulus: A Case Report and Literature Review of This Diagnostic Challenge.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
13. The Great Pretender: Pediatric Wandering Spleen: Two Case Reports and Review of the Literature.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
14. Wandering spleen with splenic torsion in a toddler: A case report and literature review.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
15. Wandering spleen torsion causing acute abdominal pain in a child: case report and review of literature.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
16. Splenic pathologies: A pictorial review of common, wandering, twisting and rare presentations.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
17. Wandering spleen in children: a report of 3 cases and a brief literature review underlining the importance of diagnostic imaging.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
18. Wandering spleen presenting in the form of right sided pelvic mass and pain in a patient with AD-PCKD: a case report and review of the literature.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
19. Ectopic splenic volvulus and infarction: a case report.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
20. Imaging findings of splenic volvulus in a wandering spleen: A radiology case report.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
21. Splenoses and Other Ectopic and Heterotopic Splenic Tissue: The Use of Long-Lasting Enhancement in Contrast-Enhanced Ultrasound to Avoid Unnecessary Intervention.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
22. Splenic Torsion in a 16-Year-Old Female With a Wandering Spleen: A Case Report.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
23. Elective Robotic Splenectomy for Wandering Spleen-Associated Pancreatitis: A Novel Case Report.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
24. Ectopic splenic torsion-a challenging diagnosis in a resource-limited setting mimicking a gynecologic emergency: a case report.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
25. Acute gastric volvulus in a pediatric patient: A rare case report.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
26. Wandering Spleen and Acute Gastric Volvulus in an Elderly Woman with Acute Abdomen: A Case Report.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
27. Pelvic Wandering Spleen Mimicking an Ovarian Germ Cell Tumor.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
28. Wandering spleen, gastric and pancreatic volvulus and right-sided descending and sigmoid colon.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
29. Intermittent Torsion of a Wandering Spleen: A Case of Recurrent Acute Abdominal Pain.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
30. Wandering spleen torsion with splenic vein thrombosis: A case report.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
31. Emergency radiological evaluation of wandering spleen volvulus and infarction: A case report and review of literature.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
32. Torsion of a wandering spleen, a rare cause of acute abdomen: A case report.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
33. Torsion and Rupture of a Wandering Pelvic Accessory Spleen Associated with Essential Thrombocythemia: A Case Report.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
34. The Wandering Pancreas: A Rare Case of Complex Hiatal Hernia Presenting With Thoracic Symptoms.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
35. 'Wandering spleen with acute torsion' : a rare indication for splenectomy in an adult, complicated by postoperative splanchnic venous thrombosis and intestinal gangrene.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
36. Dynamic MRI in the diagnosis and post surgical evaluation of wandering spleen.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
37. Case Report: Isolated splenic hydatid cyst with negative serology managed by laparoscopic splenectomy.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
38. Retroperitoneal ectopic spleen identified during emergency laparotomy.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
39. Rare and Unusual Consequences of Blunt Abdominal Trauma-The Significance of Anatomical Anomalies.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
40. The journey from stem cell to macrophage.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
41. Ultrasound, CT, MRI, or PET-CT for staging and re-staging of adults with cutaneous melanoma.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
42. Thoracic splenosis: a great mimic diagnosed by functional imaging.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
43. Multimodality Imaging Diagnosis of Solitary Splenosis Including Shear-Wave Elastography in a Post-splenectomy Patient.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
44. Contained morcellation of the spleen using a completely enclosed laparoscopic isolation system: a 5-year follow-up study on the evaluation of splenosis.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
45. Etiologies of Splenic Venous Hypertension: A Review.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
46. Ultrasonography of the pediatric spleen: a pictorial essay.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
47. Current State of Knowledge on Primary Sjögren's Syndrome, an Autoimmune Exocrinopathy.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
48. Coincidence of Intra-Abdominal Splenosis in a Patient with Advanced Ovarian Cancer: Case Report and Review of the Literature.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
49. Splenectomy vs. splenopexy and analysis of wandering spleen management across age groups: a case report.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
50. The enigmatic wandering spleen: managing three cases in a tertiary setting.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
51. Unveiling three accessory spleens in one patient: a rare case report and literature review.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
52. A large gastric splenosis mimicking gastrointestinal stromal tumor: A case report and literature review.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
53. Wandering Spleen, A Rare Cause of Acute Abdomen: A Case Report.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
54. A case of conservatively managed pelvic wandering spleen clinically mimicking uterine mass: A case report and literature review.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
55. Hidden for years: Torsion and infarction in the wandering spleen of a 45-year-old woman.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
56. Wandering spleen: a rare and challenging diagnosis in pregnancy - a case report from Ethiopia.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
57. Intra-abdominal Splenosis Mimicking Metastatic Disease During Evaluation for Bacteremic Sepsis.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
58. Complex ovarian masses: Diagnostic processes and outcomes in a clinical case series of benign tumors.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
59. Primary and secondary tumors of the peritoneum: key imaging features and differential diagnosis with surgical and pathological correlation.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
60. Case Report: Pelvic splenosis confused with malignancy-a reminder for differential diagnosis.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
61. Tips and Tricks in Thoracic Radiology for Beginners: A Findings-Based Approach.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
62. Surgical Management of a Volvulus of a Wandering Spleen Associated with a Volvulus of the Small Intestine.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
63. Torsion of a wandering spleen. A rare cause of acute abdomen.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
64. The diagnostic challenge of wandering spleen with torsion: a rare cause of acute abdomen in children - a case report.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
65. A puzzling pelvic passenger: case report of a wandering splenunculus.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
66. Splenic torsion, a challenging diagnosis: Case report and review of literature.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov

Eğitim amaçlıdır; hasta başında tanı ve tedavi kararının yerine geçmez. İçerik yapay zekâ destekli bir süreçle güncel literatüre göre cümle cümle kaynaklarla karşılaştırıldı, ancak uzman radyolog incelemesinden geçmedi. Klinik kararlarda güncel kılavuzları, kurum protokollerini ve radyoloji raporunu esas alın.