Mezenterik ven trombozu ve venöz iskemi

Özet

Mezenterik ven trombozu, superior mezenterik ven veya dallarındaki pıhtının bağırsaklardan venöz dönüşü bozmasıyla duvar ödemi ve değişen derecede iskemi oluşturur. Portal venöz fazlı kontrastlı BT’de ven lümenindeki dolum defekti ve aynı drenaj alanındaki bağırsak değişiklikleri birlikte değerlendirilebilir. Venöz tıkanıklıkta duvar kalınlaşması, hedef görünümü ve mezenterik ödem belirgin olabilir; duvar kalınlığının derecesi tek başına nekrozun derinliğini göstermez. Tanıda gecikme, venöz konjesyonun ilerleyici bağırsak infarktı ve perforasyonla sonuçlanma riskini artırır.

Faz ve pencere

Kontrastsız

Kontrastsız BT’de akut trombüs lümendeki akıcı kandan daha yüksek atenüasyonda görünebilir; intramural kanama ve damar kalsifikasyonu da bu fazda seçilebilir.

Portal tanısal

SMV ana gövdesi veya dallarında düşük atenüasyonlu santral/eksantrik dolum defekti; bazen trombüs çevresinde kontrastlanan ince venöz duvar halkası görülür. Aynı drenaj bölgesindeki ödemli, kalınlaşmış anslar, mezenterik konjesyon ve asit birlikte incelenir.

BT bulguları

• Portal fazda SMV ya da jejunal/ileal dallarda santral veya eksantrik kontrastlanmayan dolum defekti
• Trombüsün SMV boyunca mezenter kökü ile portal ven birleşimi arasındaki uzanımı ve jejunal/ileal dallara yayılımı; ana portal ven tutulumu ayrıca kaydedilir
• Trombüsün drenaj alanında sirküler ince bağırsak duvar kalınlaşması ve katmanlı hedef görünümü; submukozal ödem kontrastlanan mukoza ile kas tabakası arasında seçilir
• Ödemli duvarla birlikte lümen genişlemesi ve mezenter yağ dokusunda bulanıklık; venöz basınç artışını destekler
• Mezenter kökünde sıvı ve açıklanamayan asit; konjesyonun yaygınlığı ile birlikte kaydedilir
• İleri iskemi/infarkt şüphesinde duvar kontrastlanma kaybı ve incelme görülebilir; pnömatozis veya portomezenterik venöz gaz eşlik edebilir ancak tek başına nekrozu kanıtlamaz
• Trombüs çevresinde periferik ven duvarı kontrastlanması görülebilir; bu bulgu dolum defektinin değerlendirilmesine yardım eder ancak tek başına tanı koydurmaz

Normalde

Normal SMV portal venöz fazda homojen opasifiye olur ve izlenebilen başlıca dallar açıktır; kalıcı intralüminal dolum defekti veya trombüs çevresinde halka görünümü bulunmaz. Aynı düzeyde ince bağırsak duvarında yaygın submukozal ödem ve mezenterik konjesyon beklenmez; mezenterik yağda bulanıklık veya yeni asit de olmayabilir.

Ayırıcı tanı

Arteriyel mezenterik iskemi

SMA veya dallarında oklüzyon ve beslenme alanında hipoenhancement ön plandadır; eşlik edebilecek venöz tromboz ayrıca değerlendirilir.

Venöz akım/kontrast karışım artefaktı

portomezenterik venöz sistemde geçici yalancı dolum defekti oluşturabilir; homojen opasifikasyon ve damar devamlılığı kontrol edilir.

İnce bağırsak lenfoması veya başka bir tümör duvar kalınlaşması yapabilir; eşlik eden mezenterik ven trombüsü ve aynı drenaj alanındaki konjesyon ayrıca aranır.

Enfeksiyöz enterit duvar kalınlaşması ve mukozal hiper-kontrastlanma yapabilir; eşzamanlı SMV dolum defekti akım artefaktı ve venöz tromboz ayrımıyla ayrıca değerlendirilir.

Portal ven trombozu

dolum defekti ana portal vende izlenir; SMV veya mezenterik dallara uzanım varsa ince bağırsak venöz konjesyonu da gelişebilir.

Tuzaklar

• Venöz akım veya kontrast karışım artefaktı portomezenterik sistemde trombüsü taklit edebilir; portal faz opasifikasyonunu, defekt morfolojisini ve damar devamlılığını kontrol et.
• Belirgin duvar kalınlaşması venöz konjesyondan kaynaklanabilir ve infarkt derinliğini tek başına göstermez; mural kontrastlanma kaybı, gaz ve serbest hava eşlikçileriyle birlikte yorumla.
• Tromboz periferik mezenterik ven dallarında da olabilir; venöz trombüs ararken yalnızca ana SMV’ye odaklanma.
• Portal venöz gazı safra yollarındaki havayla karıştırma; portal gaz karaciğer periferine uzanan dallanmış lümenler biçiminde izlenir.
• SMV’de dolum defekti kuşkusu varsa portal venöz fazlı kontrastlı BT’de damarı aksiyel ve koronal düzlemlerde izleyerek trombüsün mezenterik dallara uzanımını değerlendir.

Kendini dene

1. Portal fazlı BT'de SMV içinde eksantrik dolum defekti, drenaj alanındaki ileumda hedef biçimli kalınlaşma ve mezenterik ödem görülüyor. En olası süreç nedir?

   • Mezenterik ven trombozu
   • SMA embolisi
   • Enfeksiyöz ileit
   • İnce bağırsak lenfoması
   Cevabı göster

   Mezenterik ven trombozu. SMV’deki kalıcı dolum defekti ve aynı drenaj alanındaki konjestif duvar ödemi venöz iskemiyi destekler. SMA embolisi arteriyel dolum defektiyle ayrılır; enterit ve lenfoma duvar kalınlaşması yapabilse de bu olgudaki SMV trombüsü ve aynı drenaj alanındaki konjesyon venöz trombozu destekler.

2. Mezenterik venöz çıkış engelinin bağırsak duvarındaki erken konjestif etkisi nedir?

   • Duvar ödemi
   • Arteriyel damar tıkanıklığı
   • Bağırsak duvarında kesin infarkt
   • Bağırsak duvarında gaz oluşumu
   Cevabı göster

   Duvar ödemi. Venöz çıkış engeli venöz konjesyona ve bağırsak duvarı ödemine yol açar. Kollateral dolaşım yetersizse süreç transmural iskemi ve infarkta ilerleyebilir; bu nedenle infarkt kesin veya erken bir sonuç değildir.

İlgili konular

• Akut arteriyel mezenterik iskemi: ince bağırsak
• İskemik ince barsak hasarı ve infarkt

Kaynaklar

Bu sayfadaki 39 cümle ve 2 quiz sorusu aşağıdaki kaynaklardan alıntılarla otomatik olarak karşılaştırıldı; 24 cümle bu karşılaştırmada düzeltildi (2026-10-09).

1. Many faces of acute bowel ischemia: overview of radiologic staginglink.springer.com
2. Understanding CT imaging findings based on the underlying pathophysiology in patients with small bowel ischemiapubmed.ncbi.nlm.nih.gov
3. Multidetector computed tomography of mesenteric ischaemialink.springer.com
4. Imaging of Bowel Ischemia: An Update, From the AJR Special Series on Emergency Radiologystatic.seram.es
5. Acute Mesenteric Ischemia: Pathophysiology-based Approach to Imaging Findings and Diagnosispubs.rsna.org
6. Acute mesenteric ischemia: updated guidelines of the World Society of Emergency Surgerylink.springer.com
7. Mesenteric ischemia: what the radiologist needs to knowcdt.amegroups.org
8. Imaging of the Inferior Mesenteric Vasculaturepubs.rsna.org
9. The Portal Vein: A Comprehensive Reviewpubs.rsna.org
10. Multidetector CT Features of Mesenteric Vein Thrombosispubs.rsna.org
11. Management of Acute Mesenteric Venous Thrombosis: A Systematic Review of Contemporary Studiesjournals.sagepub.com
12. Acute mesenteric ischaemia: a pictorial reviewlink.springer.com
13. Recurrent splanchnic venous thrombosis with mesenteric venous ischemia and secondary omental infarction after discontinuation of direct oral anticoagulation: A case reportpmc.ncbi.nlm.nih.gov
14. Appendicitis-Associated Pylephlebitis With Superior Mesenteric Vein Thrombosis and Portal Vein Extension: A Case Reportpmc.ncbi.nlm.nih.gov
15. Small Bowel Ischemia Secondary to Splanchnic Venous Thrombosis in a Postpartum Patient—A Case Reportpmc.ncbi.nlm.nih.gov
16. Clinical and CT features of patients with pneumatosis intestinalispmc.ncbi.nlm.nih.gov
17. Colonic Ischemia Without Mesenteric Occlusion: A Case Implicating Interferon-βpmc.ncbi.nlm.nih.gov
18. Mesenteric Ischemia.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
19. Mesenteric Ischemia.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
20. Mesenteric ischemia.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
21. An Update on Acute Mesenteric Ischemia.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
22. Acute Mesenteric Ischemia.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
23. Acute mesenteric ischemia.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
24. [Acute mesenteric ischemia].pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
25. Mesenteric venous thrombosis.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
26. Gastro-intestinal vascular emergencies.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
27. Management of Acute Mesenteric Venous Thrombosis: A Systematic Review of Contemporary Studies.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
28. Mesenteric venous thrombosis.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
29. Mesenteric venous thrombosis.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
30. Diagnosis and management of acute mesenteric ischemia: What you need to know.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
31. Mesenteric Ischemia: A Deadly Miss.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
32. Small Bowel Ischemia Secondary to Splanchnic Venous Thrombosis in a Postpartum Patient-A Case Report.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
33. Pneumatosis intestinalis revisited: associated imaging findings, clinical correlation, management, risk stratification and future perspectives.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
34. Imaging features, diagnosis, and clinical management of hepatic involvement in hereditary hemorrhagic telangiectasia: a case series report and literature review.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
35. Venous congestive ischemic colitis following left hemicolectomy: A rare case of superior rectal vein occlusion.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
36. Between definitive resection and damage control observation: a case series analysis of intraoperative decision-making for portal venous gas.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
37. Computed tomography findings and surgical outcomes in acute mesenteric ischemia: a retrospective single-center cohort study.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
38. Recurrent splanchnic venous thrombosis with mesenteric venous ischemia and secondary omental infarction after discontinuation of direct oral anticoagulation: A case report.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
39. Intestinal necrosis in a patient with Behçet's disease and infective endocarditis: a case report.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
40. Current Evidence on the Management of Non-occlusive Mesenteric Ischemia: A Comprehensive Narrative Review.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
41. Appendicitis-Associated Pylephlebitis With Superior Mesenteric Vein Thrombosis and Portal Vein Extension: A Case Report.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
42. Portal Vein and Superior Mesenteric Vein Thrombosis in a Patient With Antiphospholipid Syndrome and Chronic Hepatitis B.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
43. Inferior mesenteric vein thrombosis in an elderly woman with antiphospholipid syndrome: A case report and review of the literature.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
44. From congenital variants to critical clues: A radiologic review of inferior vena cava pathologies.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
45. Imaging of inferior vena cava normal variants, anomalies and pathologies, Part 2: Acquired.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
46. 2021-2022 state of our JCMR.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov

Eğitim amaçlıdır; hasta başında tanı ve tedavi kararının yerine geçmez, tıbbi tavsiye değildir. Metinler yapay zekâ desteğiyle yazıldı ve otomatik bir adımda kaynak alıntılarıyla karşılaştırıldı; bu bir tıbbi doğrulama değildir ve içerik uzman radyolog incelemesinden geçmedi. Klinik kararlarda güncel kılavuzları, kurum protokollerini ve radyoloji raporunu esas alın.