Kolonik obstrüksiyon

Özet

Kolonik obstrüksiyon, kolon içeriğinin ilerleyişini engelleyen mekanik tıkanmadır; akut kolonik psödo-obstrüksiyonda ise mekanik tıkanma olmadan motilite bozukluğuna bağlı kolon genişler. Erişkinlerde tümör, divertiküler stenoz ve volvulus önemli mekanik nedenlerdir. İntravenöz kontrastlı abdomen-pelvis BT, geçişin yerini ve nedenini gösterirken proksimal bağırsak duvarının perfüzyonunu ve perforasyon işaretlerini araştırır. Çekum, ileoçekal valv kompetan olduğunda kapalı ans biçimindeki tıkanmada hızla gerilebilir; çap artışı tek başına iskemi tanısı koydurmasa da duvar görünümü ve klinikle birlikte önem taşır. İskemi ya da serbest perforasyon işaretlerinin gözden kaçması, bu ciddi komplikasyonların tanınmasını geciktirebilir.

Faz ve pencere

Portal tanısal

İntravenöz kontrastlı portal venöz abdomen-pelvis serisinde geniş proksimal kolonun distal kollapsa geçtiği seviye, tıkayıcı lezyon ve duvar kontrastlanması değerlendirilir; pnömatozis, portal venöz gaz, mezenterik ödem ve ekstralüminal hava eşlik eden tehlike bulgularıdır.

BT bulguları

• Proksimal kolon genişlemesi — tıkanma öncesinde gaz, sıvı veya dışkıyla dolu kolon ansları görülür; ileoçekal valv yetersizliğinde ince bağırsak da genişleyebilir.
• Geçiş zonu — geniş lümen kısa bir mesafede dar veya kollabe distal kolona döner; obstrüksiyon nedeni bu kesişim noktasında aranır.
• Tümöral daralma — fokal, kısa segmentteki asimetrik duvar kalınlaşması ya da lümeni daraltan yumuşak doku kitlesi; omuzlanma ve bölgesel lenf düğümleri kolorektal maligniteyi destekler.
• Divertiküler stenoz — sigmoid çevresindeki divertiküller, kronik duvar kalınlaşması ve fibrotik daralma tümörle karışabilir; komşu inflamasyon dağılımı yardımcıdır.
• Volvulus — mezenterik yağ ve damarların dönmesi, iki geçiş ucu ve kapalı kolon ansı bükülme mekanizmasını gösterir.
• Gerilmiş çekum — çekum çapı en geniş planda ölçülür; belirgin ve devam eden distansiyon kapalı ans tıkanmasında iskemi ve perforasyon riskini artırır.
• İskemik duvar — komşu canlı anslara göre kontrastlanması azalan veya kaybolan duvar, ödem, serbest sıvı ve mezenterik konjesyonla birlikte değerlendirilir.
• İleri duvar/perforasyon hasarı — intramural gaz (pnömatozis), periferik dallara uzanan portal venöz gaz veya bağırsak dışı serbest hava görülebilir; pnömatozis tek başına transmural nekroz kanıtı değildir.

Ölçütler ve sınıflamalar

BT'de çekum dilatasyonu ölçütü

>9 cm

Normalde

Normal kolonda çekum ve çıkan kolon genişliği distal kolonla aynı olmak zorunda değildir; yine de lümen devamlıdır, duvar kontrastlanması korunur ve tek bir seviyede ani kalibre kesilmesi bulunmaz. Geçiş zonunun proksimal ve distalindeki ansları, ayrıca çekum duvarını aynı incelemedeki distandü normal kolon segmentleriyle karşılaştırarak genişleme ve perfüzyon farkını gösterin.

Ayırıcı tanı

Akut kolonik psödo-obstrüksiyon

kolon geniş görünür ancak sabit duvar lezyonu, kitle ya da mezenterik dönme gösteren mekanik odak saptanmaz.

Fekal tıkaç

lümen yoğun dışkı materyaliyle dolar; duvar kaynaklı stenoz olmadan lümen içeriği distal geçişi kapatabilir.

İnce bağırsak tıkanması

geniş anslar ince bağırsaktadır; kolonun kalibresi ve gaz içeriği, ileoçekal valvin durumuyla birlikte ayırt ettirir.

Sigmoid veya çekum volvulusu

kıvrılmış mezenter, bükülme noktaları ve kapalı ans geometrisi basit stenozdan farklıdır.

Sterkoral kolit

fekaloma çevresindeki duvar kalınlaşması ve perikolik yağ reaksiyonu, basınç hasarını gösterir; yalnız lümen doluluğu ile açıklanamaz.

Tuzaklar

• Çekum çapını tek başına perforasyon sınırı gibi sunmayın; ölçüm düzlemi, tıkanmanın süresi, klinik durum ve eşlik eden duvar bulguları riski değiştirir.
• Pnömatozis bazı olgularda iskemi dışında nedenlerle oluşabilir; duvar kontrastlanması, portal venöz gaz, serbest sıvı ve klinik bulgularla birlikte tartın.
• Yetersiz distansiyon veya geçici kolon spazmı geçiş noktası taklidi yapabilir; şüpheli segmentin devamlılığını ardışık aksiyel ve çok düzlemli görüntülerde kontrol edin.
• İleoçekal valv yetersizliğinde hem kolon hem ince bağırsak genişleyebilir; en distal ince bağırsak anslarından çekuma kadar takip etmeden obstrüksiyon seviyesini atamayın.
• Pratik ölçüt olarak sol kolon çapının 6 cm'yi, çekum çapının 9 cm'yi aşması dilatasyon kabul edilir; çekum çapının 12 cm'yi aşması artmış perforasyon riskiyle ilişkilidir.

Kendini dene

1. BT'de sigmoidde kısa segmentli, asimetrik duvar kitlesi ve omuzlanma ile komşu patolojik lenf düğümleri var; proksimal kolon dilate, distal segment kollabe ve bu odakta divertikül izlenmiyor. En olası neden hangisidir?

   • Stenozan sigmoid adenokarsinom
   • Ogilvie sendromu
   • Divertiküler fibrozis
   • Fekal tıkaç
   Cevabı göster

   Stenozan sigmoid adenokarsinom. Fokal kısa-segment asimetrik kitle, omuzlanma ve komşu patolojik lenf düğümleri maligniteyi destekler; etkilenen segmentte divertikül görülmemesi de kanser lehine bir ipucudur. Psödo-obstrüksiyonda mekanik duvar kitlesi beklenmez; divertiküler stenozda divertiküllü daha uzun fibrotik segment, fekal tıkaçta ise lümeni dolduran dışkı materyali aranır.

2. Kolonik tıkanmada kontrastlı BT'de komşu anslara göre belirgin azalan duvar kontrastlanması en çok neyi düşündürür?

   • Bağırsak iskemisi kuşkusu
   • Benign pnömatozis
   • Safra yolu havası
   • Mukozal hiperemi
   Cevabı göster

   Bağırsak iskemisi kuşkusu. Komşu canlı bağırsak segmentine göre azalmış duvar kontrastlanması perfüzyon bozukluğu ve iskemi kuşkusunu artırır; tek başına transmural nekrozu göstermez. Pnömatozis bağırsak duvarı içindeki gazdır; portal venöz gaz periferik dallanma, pnömobili ise santral yerleşim gösterir.

İlgili konular

• Sigmoid volvulus
• Çekum volvulusu
• Kolon adenokarsinomu

Kaynaklar

Bu sayfadaki 39 cümle ve 2 quiz sorusu aşağıdaki kaynaklardan alıntılarla otomatik olarak karşılaştırıldı; 17 cümle bu karşılaştırmada düzeltildi (2026-10-09).

1. Imaging Modalities for Evaluation of Intestinal Obstructionthieme-connect.de
2. Large-Bowel Obstruction in the Adult: Classic Radiographic and CT Findings, Etiology, and Mimicspubs.rsna.org
3. Acute large bowel obstructionacademic.oup.com
4. 2017 WSES guidelines on colon and rectal cancer emergencies: obstruction and perforationaast.org
5. Stercoral colitis in the emergency department: a review of the literaturepmc.ncbi.nlm.nih.gov
6. Diagnostic Performance of Individual CT Signs for Identifying Ischemia and Necrosis in Small Bowel Obstruction: A Systematic Review and Meta-Analysispubmed.ncbi.nlm.nih.gov
7. Pneumatosis intestinalis versus pseudo-pneumatosis: review of CT findings and differentiationpmc.ncbi.nlm.nih.gov
8. Adult Colonic Intussusception: A Focused Review of Diagnostic and Management Strategiespmc.ncbi.nlm.nih.gov
9. From obstruction to ischaemia: a systematic review and meta-analysis on the diagnostic accuracy of CT scans in identifying small and large bowel obstruction, underlying causes and predicting critical complications in adultspmc.ncbi.nlm.nih.gov
10. Evidence-based, cost-effective management of large bowel obstruction: An algorithm of the Journal of Trauma and Acute Care Surgery Emergency General Surgery Algorithms Work Grouppmc.ncbi.nlm.nih.gov
11. Bowel Obstruction.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
12. 2017 WSES guidelines on colon and rectal cancer emergencies: obstruction and perforation.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
13. A Systematic Review of the Clinical Presentation, Diagnosis, and Treatment of Small Bowel Obstruction.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
14. Self-expandable metal stents for obstructing colonic and extracolonic cancer: European Society of Gastrointestinal Endoscopy (ESGE) Guideline - Update 2020.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
15. Imaging Modalities for Evaluation of Intestinal Obstruction.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
16. Imaging of Uncommon Causes of Large-Bowel Obstruction.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
17. Large-bowel obstruction: CT findings, pitfalls, tips and tricks.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
18. Large Bowel Obstruction: Etiologies, Diagnosis, and Management.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
19. Radiological diagnosis of large-bowel obstruction: neoplastic etiology.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
20. Large Bowel Obstruction in the Emergency Department: Imaging Spectrum of Common and Uncommon Causes.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
21. Comparative Effectiveness of Imaging Modalities for the Diagnosis and Treatment of Intussusception: A Critically Appraised Topic.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
22. Current management of acute malignant large bowel obstruction: a systematic review.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
23. Radiological diagnosis of large-bowel obstruction: nonneoplastic etiology.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
24. Large-Bowel Obstruction in the Adult: Classic Radiographic and CT Findings, Etiology, and Mimics.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
25. Proximal Peril From a Distal Malignancy: Impending Colonic Perforation in Obstructing Sigmoid Adenocarcinoma.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
26. Spontaneous Postpartum Cecal Perforation After Vaginal Delivery: An Unexpected Life-Threatening Complication of Ogilvie's Syndrome.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
27. Decision-making in emergency colorectal surgery for cancer.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
28. Acute aortic dissection masquerading as large bowel obstruction: a case report.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
29. Phytobezoar Impaction Within Meckel's Diverticulum Causing Distal Small Bowel Obstruction: A Case Report With Characteristic Computed Tomography Small Bowel Feces Sign.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
30. Ileosigmoid knotting: a rare case of intestinal obstruction with intra-operative finding of type II B ileosigmoid knotting.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov

Eğitim amaçlıdır; hasta başında tanı ve tedavi kararının yerine geçmez, tıbbi tavsiye değildir. Metinler yapay zekâ desteğiyle yazıldı ve otomatik bir adımda kaynak alıntılarıyla karşılaştırıldı; bu bir tıbbi doğrulama değildir ve içerik uzman radyolog incelemesinden geçmedi. Klinik kararlarda güncel kılavuzları, kurum protokollerini ve radyoloji raporunu esas alın.