Rektum adenokarsinomu

Özet

Rektum adenokarsinomu; rektal kanama, dışkılama alışkanlığında değişiklik veya ileri olguda tıkanmayla ortaya çıkabilir. Kontrastlı toraks-abdomen-pelvis BT, uzak metastazları ve akut obstrüksiyon ya da perforasyonu araştırır; primer tümörün mezorektal fasya ve sfinkter kompleksiyle yerel ilişkisini değerlendirmede pelvis MR daha uygundur. BT’de mezorektal çizgilenme veya komşu organa temas, tek başına kesin tümör invazyonu anlamına gelmez. Pelvik yayılımın ya da karaciğer ve akciğer metastazlarının saptanması evrelemeyi ve tedavi planını değiştirebilir.

Faz ve pencere

Portal tanısal

İntravenöz kontrastlı portal venöz abdomen-pelvis serisinde rektum duvarındaki yumuşak doku kitlesi, mezorektal nod/depozitler, karaciğer odakları ve peritoneal yayılım aranır; eşlik eden kontrastlı toraks BT akciğer metastazlarını gösterir.

Önerilen pencereler: Batın (G 400 / M 50), Karaciğer (G 150 / M 30), Akciğer (G 1500 / M -600), Yumuşak doku (G 400 / M 40).

BT bulguları

• Fokal rektal tümör — duvarda asimetrik eksantrik ya da çevresel kalınlaşma, lümende düzensiz daralma ve bazen omuzlu geçiş oluşturabilir.
• Mezorektal tümör uzanımı — rektum dış konturundan mezorektal yağa uzanan nodüler doku görülebilir; BT ekstramural yayılımın ince derinliğini güvenilir biçimde sınıflamaz ve yerel evrelemede pelvis MR daha uygundur.
• Mezorektal nod veya tümör depoziti — primer kitle dışındaki mezorektal yumuşak doku nodülleri yayılım açısından kuşkuludur; tümör depoziti eşlik eden lenf nodu dokusu bulunmayan nodüldür.
• Anterior komşuluk — tümör mesane, prostat, seminal vezikül, serviks veya vajene dayanabilir; aradaki yağ planının silinmesi invazyon şüphesini artırır fakat BT’de tek başına kanıtlamaz.
• Tıkanmaya bağlı genişleme — ileri stenozun proksimalinde sigmoid ve kolon çapı artarken distal rektum boş veya kollabe kalabilir.
• Karaciğer metastazı — kontrastlı BT, kolorektal kanser karaciğer metastazlarının değerlendirilmesinde kullanılır; küçük ya da belirsiz lezyonlarda karaciğer MR tamamlayıcı olabilir.
• Toraks ve periton yayılımı — akciğerlerde veya peritoneal yüzeylerde metastatik odaklar eşlik edebilir; toraks BT’de nodüller, abdomen-pelvis BT’de implant ve asit aranır.
• Pelvik lenf nodları — mezorektal, obturator ve internal iliak zincirlerde kısa eksen çapı yanında şekil, sınır ve iç yapı özellikleri de değerlendirilir; yalnız boyut metastazı kesinleştirmez veya dışlamaz.

Normalde

Normal karşılaştırmada rektum duvarının düzgün konturunu, mezorektal yağ planını ve pelvik organlarla sınırını aynı düzeyde izleyin. Karşı duvarı ve komşu normal rektum segmentlerini referans alarak fokal asimetriyi, dış kontur nodülünü ve mezorektal yağ değişikliğini karşılaştırın.

Ayırıcı tanı

Rektal lenfoma

rektum tutulduğunda birden fazla veya daha uzun segmenti tutabilir; obstrüksiyon adenokarsinoma göre daha seyrektir, ancak görüntüleme bulguları örtüşebilir.

Proktit

BT/MR’de çevresel duvar kalınlaşması, mukozal kontrastlanma, submukozal ödem ve perirektal yağ çizgilenmesi görülebilir; kısa fokal kitle farklı tanıları gündeme getirir.

Rektal GIST

iyi sınırlı, çevresel olmayan duvar kaynaklı intramural veya ekzofitik kitle olabilir; adenokarsinomla görüntüleme örtüşmesi olabileceğinden tek bulgu ayırıcı değildir.

Fekal impaksiyon

rektum lümeninde yoğun, büyük dışkı kitlesi görülür; lümen içi materyali duvar kaynaklı yumuşak doku kitlesinden ayırın.

Dıştan bası veya komşu primer

rektum lümeni dışarıdan itilir; kitlenin merkezi rektum duvarı yerine mesane ya da jinekolojik organdadır.

Tuzaklar

• Yetersiz distansiyon kısa annüler tümör odağını BT’de maskeleyebilir; ardışık kesitlerde kalıcı asimetriyi ve lümene uzanan yumuşak dokuyu doğrulayın.
• Mezorektal yağ içindeki çizgilenme ekstramural yayılım kuşkusu doğurabilir; BT’den kesin T evresi ya da mezorektal fasya tutulumu çıkarmayın, yerel evrelemede pelvis MR daha uygundur.
• Küçük pelvik nodların çapı tek başına metastazı dışlamaz veya doğrulamaz; anatomik istasyon, şekil, sınır ve iç yapı özelliklerini birlikte değerlendirin.
• Rektum ön duvarının mesane veya genital organla teması invazyonu kanıtlamaz; kesintisiz tümör dokusu ve çok düzlemli devamlılık yoksa temas veya invazyon kuşkusu olarak tarif edin.

Kendini dene

1. Rektal tümör çevresindeki mezorektal yağ çizgilenmesi BT'de görülüyor. En doğru çıkarım hangisidir?

   • Ekstramural yayılım kuşkusu
   • Kesin mezorektal fasya tutulumu
   • Karaciğer metastazı
   • BT ile kesin T evresi
   Cevabı göster

   Ekstramural yayılım kuşkusu. Mezorektal yağdaki düzensiz doku ekstramural uzanım kuşkusu doğurabilir; BT yerel T evresi veya mezorektal fasya tutulumunu güvenilir biçimde sınıflamaz, bunun için pelvis MR daha uygundur. Karaciğer metastazı ayrı bir uzak hastalık bulgusudur; nodal ve uzak hastalık değerlendirmesi yerel yayılımı tek başına belirlemez.

2. Rektum adenokarsinomu için uzak hastalık taramasında hangi dağılım özellikle aranır?

   • Hepatik ve pulmoner odaklar
   • İzole perirektal damar
   • Lümendeki dışkı topağı
   • Sakral kemik adacığı
   Cevabı göster

   Hepatik ve pulmoner odaklar. Karaciğer ve akciğer, rektum kanserinde uzak yayılım taramasında görüntülenen organlardır. Diğer seçenekler uzak metastaz taramasında hedef organ dağılımını tanımlamaz.

İlgili konular

• Kolon adenokarsinomu

Kaynaklar

Bu sayfadaki 36 cümle ve 2 quiz sorusu aşağıdaki kaynaklardan alıntılarla otomatik olarak karşılaştırıldı; 23 cümle bu karşılaştırmada düzeltildi (2026-10-09).

1. Appropriateness Criteria | Staging of Colorectal Cancerradiologyinfo.org
2. MRI of Rectal Cancer: Tumor Staging, Imaging Techniques, and Managementpubs.rsna.org
3. Rectal cancer lexicon 2023 revised and updated consensus statement from the Society of Abdominal Radiologylink.springer.com
4. Large-Bowel Obstruction in the Adult: Classic Radiographic and CT Findings, Etiology, and Mimicspubs.rsna.org
5. Rectal Cancer Treatment (PDQ®) – National Cancer Institutecancer.gov
6. Imaging of Colorectal Liver Metastasispubmed.ncbi.nlm.nih.gov
7. Gastrointestinal Manifestations of Immunodeficiency: Imaging Spectrumpubs.rsna.org
8. Beyond adenocarcinoma: MRI of uncommon rectal neoplasms and mimickerslink.springer.com
9. Imaging features of primary anorectal gastrointestinal stromal tumors with clinical and pathologic correlationpubmed.ncbi.nlm.nih.gov
10. CT manifestations of peritoneal carcinomatosispubmed.ncbi.nlm.nih.gov
11. Rectal cancer staging with MRI, CT, and PETfp.amegroups.cn

Eğitim amaçlıdır; hasta başında tanı ve tedavi kararının yerine geçmez, tıbbi tavsiye değildir. Metinler yapay zekâ desteğiyle yazıldı ve otomatik bir adımda kaynak alıntılarıyla karşılaştırıldı; bu bir tıbbi doğrulama değildir ve içerik uzman radyolog incelemesinden geçmedi. Klinik kararlarda güncel kılavuzları, kurum protokollerini ve radyoloji raporunu esas alın.