Amfizematöz piyelonefrit

Özet

Amfizematöz piyelonefrit, böbrek parankiminde gaz ve nekrotizan inflamasyonla seyreden, retroperitoneuma yayılabilen ağır enfeksiyondur. Abdominal BT tanı ve hastalık şiddeti sınıflamasında altın standarttır; gazın yerini belirlemek ve tedavi stratejisi planlamak için kullanılır. Huang–Tseng sınıflaması gazın toplayıcı sistemden parankim ve perinefrik/pararenal alanlara dağılımını ve tek/bilateral böbrek tutulumunu tanımlar. Hastalığın prognozu gaz dağılımı ve ek komplikasyonlara bağlıdır; sınıflandırma ve tedavi seçimi kontrastsız ve kontrastlı BT bulgularına göre belirlenir.

Faz ve pencere

Kontrastsız tanısal

Parankim içinde noktasal, kabarcıklı veya çizgisel gaz; pelvis/kalikslerde gaz, taş ve olası hava-sıvı seviyeleri haritalanır. Gazın Gerota fasyası dışına çıkıp çıkmadığı tüm retroperitoneal kesitlerde izlenir.

Nefrografik tanısal

Nefrografik görüntülerde gaz çevresindeki hipoenhans veya kontrastlanmayan nekrotik parankim, sıvı koleksiyonu, çevresel kontrastlanan apse ve perinefrik yayılım değerlendirilir; canlı kalan parankimle karşılaştırma yapılır.

Önerilen pencereler: Batın (G 400 / M 50), Yumuşak doku (G 400 / M 40).

BT bulguları

• İntraparenkimal gaz — renal korteks veya medullada dağınık kabarcıklar, çizgiler ya da parankim yıkımı içinde gaz cepleri.
• Nekrozla ilişkili kontrastlanma azalması — kontrastlı seride çevre canlı dokuya göre hipoenhans veya kontrastlanmayan parankim alanları.
• Gazın toplayıcı sisteme geçişi — pelvis ve kalikslerde intralüminal hava eşzamanlı parankim gazıyla bulunabilir.
• Perinefrik uzanım — gaz veya koleksiyon Gerota fasyası içindeki perinefrik yağda ve renal kapsül dışında görülür.
• Pararenal yayılım — gaz, inflamasyon veya apse Gerota fasyasını aşarak anterior/posterior pararenal planlara ilerler.
• Gaz-sıvı koleksiyonu — nekrotik parankimde ya da perinefrik alanda hava ve sıvının birlikte bulunduğu apse odağı.
• Böbrek şişmesi ve heterojenliği — etkilenen böbrek büyür, normal kortikomedüller yapı bozulur.
• Obstrüksiyon — renal pelvis/üreter taşı, hidronefroz ve eşlik eden gazlı enfekte toplayıcı sistem araştırılır.

Ölçütler ve sınıflamalar

Huang–Tseng BT sınıflaması

Sınıf 1: gaz yalnız toplayıcı sistemde. Sınıf 2: parankim gazı var, ekstrarenal uzanım yok. Sınıf 3A: gaz veya apse perinefrik alana uzanır. Sınıf 3B: gaz veya apse pararenal alana uzanır. Sınıf 4: bilateral hastalık veya tek böbrekte amfizematöz enfeksiyon.

Normalde

Normal böbrek parankiminde, toplayıcı sistemde ve perinefrik dokuda gaz bulunmaz; bu bölgelerde gazın saptanması amfizematöz piyelonefriti tanımlayan bulgudur. Şüpheli hava odağını pelvis/kaliks lümeni, renal parankim ve Gerota fasyası dışındaki yağ planlarına göre tek tek yerleştirin; kontrastlı seride gaz çevresindeki canlı ve kontrastlanmayan dokuyu karşı böbrekle kıyaslayın.

Ayırıcı tanı

Amfizematöz piyelit

gaz pelvis ve kalikslerle sınırlıdır; böbrek parankiminde hava yoktur.

Renal apse

akut enfeksiyon sürecinde oluşan mikropsklerozların birleşmesiyle nekrotik doku ve gaz içerebilen sınırlı kavite.

İyatrojenik toplayıcı sistem havası

parankimde gaz ve nekroz olmaksızın yalnız toplayıcı sistem lümeniyle sınırlı hava, Huang–Tseng sınıf 1 dağılımıyla örtüşür.

Renal infarkt

kama biçimli kontrastlanma kusuru yapabilir fakat böbrek dokusunda gaz beklenmez.

Tuzaklar

• Toplayıcı sistem gazı ile parankim gazı ayrımı — bilgisayarlı tomografi, gazın yalnızca toplayıcı sistemde mi yoksa renal kortekse sızdığı mı olduğunu ayırt etmek için tanıda kritiktir.
• Ekstrarenal uzanım — amfizematöz enfeksiyon, başlangıç enfeksiyon odaklarının ötesine geçerek subkapsüler, perinefrik ve pararenal alanlara doğru ilerleyebilir.
• Kontrastlanmayan alanı yalnız gaz gölgesine bağlamayın; çevresel parankim canlılığını ve sıvı koleksiyonu bulunup bulunmadığını kontrastlı seride inceleyin.
• Huang–Tseng sınıf 1 gazı toplayıcı sisteme sınırlar; parankim gazı görülüyorsa hastalık en az sınıf 2 dağılımındadır.

Kendini dene

1. BT’de gaz renal parankimle sınırlı; perinefrik veya pararenal alana uzanım yok. Huang–Tseng sınıfı nedir?

   • Sınıf 2
   • Sınıf 1
   • Sınıf 3A
   • Sınıf 3B
   Cevabı göster

   Sınıf 2. Gaz renal parankimde bulunduğundan toplayıcı sistemle sınırlı kalan sınıf 1 aşılır; perinefrik ve pararenal uzanım saptanmaması ise sınıflamada ekstrarenal yayılım göstermeyen sınıfa karşılık gelir. Sınıf 1'de gaz toplayıcı sistemle sınırlıdır; gazın perinefrik ve pararenal alanlara yayılması sınıflamada numaranın ve hastalık ağırlığının arttığı daha ileri sınıflara karşılık gelir.

2. Gaz ve apse renal çevre yağını aşıp pararenal aralığa ilerlemiş. En uygun sınıf?

   • Sınıf 3B
   • Sınıf 2
   • Sınıf 3A
   • Sınıf 1
   Cevabı göster

   Sınıf 3B. Pararenal aralığa uzanım, perinefrik yayılımdan ileri bir evre olup Huang–Tseng sınıflamasında numarası ve ağırlığı artan daha yüksek bir sınıfa karşılık gelir. Sınıf 1 gazı yalnız toplayıcı sistemde tanımlar; toplayıcı sistemden parankime ve perinefrik–pararenal alanlara doğru yayılım arttıkça sınıflamada numara ve hastalık ağırlığı artar.

İlgili konular

• Akut fokal bakteriyel nefrit
• Renal apse / enfekte kist

Kaynaklar

Bu sayfadaki 44 cümle ve 2 quiz sorusu aşağıdaki kaynaklardan alıntılarla tek tek karşılaştırıldı; 11 cümle bu karşılaştırmada düzeltildi (2026-10-08).

1. Emphysematous pyelonephritis: classification, management, and prognosis.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
2. Emphysematous pyelonephritis.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
3. Complicated pyelonephritis associated with chronic renal stone disease.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
4. A systematic review and meta-analysis of risk factors and treatment choices in emphysematous pyelonephritis.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
5. Infectious and Inflammatory Diseases of the Urinary Tract: Role of MR Imaging.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
6. Imaging of Renal Infections and Inflammatory Disease.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
7. Emphysematous pyelonephritis: Time for a management plan with an evidence-based approach.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
8. A case of bilateral emphysematous pyelonephritis caused by Candida albicans.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
9. Emphysematous pyelonephritis: outcomes of conservative management and literature review.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
10. ACR Appropriateness Criteria ® Acute Pyelonephritis.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
11. Complicated urinary tract infections with diabetes mellitus.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
12. Emphysematous pyelonephritis: tertiary care center experience in management and review of the literature.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
13. Emphysematous pyelonephritis and cystitis: A case report and literature review.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
14. A rare entity in a pediatric patient: coexistence of emphysematous cystitis and emphysematous pyelonephritis.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
15. Emphysematous pyelonephritis in a pelvic ectopic kidney: A rare case report.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
16. Role of diffusion-weighted MRI in acute pyelonephritis: a prospective study.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
17. Small renal masses (≤ 4 cm): differentiation of oncocytoma from renal clear cell carcinoma using ratio of lesion to cortex attenuation and aorta-lesion attenuation difference (ALAD) on contrast-enhanced CT.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
18. Evaluation of triphasic helical computed tomography of the kidneys in clinically normal dogs.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
19. Quantitative computer-aided diagnostic algorithm for automated detection of peak lesion attenuation in differentiating clear cell from papillary and chromophobe renal cell carcinoma, oncocytoma, and fat-poor angiomyolipoma on multiphasic multidetector computed tomography.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
20. Emphysematous pyelonephritis-related delayed abdominal wall necrotizing fasciitis: A case report.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
21. Severe combined emphysematous infections of the urinary tract in a diabetic patient: A case report.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
22. From Conservative Management to Surgical Rescue: A Case of Emphysematous Pyelonephritis in Uncontrolled Diabetes.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
23. Hidden giant calyceal diverticulum: a rare case report caused by kidney stone obstruction of the calyceal neck.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
24. Contrast-enhanced ultrasound in critical care: a problem-solving approach.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
25. Assessing Venous Congestion in Heart Failure: A Review of Splanchnic, Cardiac, and Pulmonary Ultrasound: Part 2: Contrast-Enhanced Ultrasound and Shear Wave.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
26. Upper tract urothelial carcinoma mimicking emphysematous pyelonephritis: a diagnostic challenge case report.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
27. Role of CT in Pyelonephritis: A Comprehensive Pictorial Review.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
28. Imaging urolithiasis: complications and interventions in children.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
29. Emphysematous cystitis treated with targeted antibiotic therapies: a report of two cases.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
30. Computed tomography of renal emergencies: A comprehensive diagnostic guide for radiology residents.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
31. An abnormal presentation of Xanthogranulomatous Pyelonephritis.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
32. dNLR, NLR, and NMLR as differential markers for assessing severity and sepsis in emphysematous pyelonephritis.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
33. Clinical Characteristics, Microbiological Spectrum, Biomarkers, and Imaging Insights in Acute Pyelonephritis and Its Complicated Forms-A Systematic Review.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
34. Bilateral Emphysematous Pyelonephritis in a Retroviral Disease Patient.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
35. Ultrasonography of acute retroperitoneum.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
36. Case Report of an Atypical Abdominal Pain Found to be a Rare Corynebacterium Emphysematous Pyelitis.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
37. CT as a Diagnostic Tool for Emphysematous Pyelitis: A Case Report.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov

Eğitim amaçlıdır; hasta başında tanı ve tedavi kararının yerine geçmez. İçerik yapay zekâ destekli bir süreçle güncel literatüre göre cümle cümle kaynaklarla karşılaştırıldı, ancak uzman radyolog incelemesinden geçmedi. Klinik kararlarda güncel kılavuzları, kurum protokollerini ve radyoloji raporunu esas alın.