Forniks rüptürü ve ürinoma

Özet

Forniks rüptürü, sıklıkla distal üriner sistemdeki ani basınç artışına bağlı olarak kaliks forniksinden idrarın böbrek dışına sızmasıdır; tıkayıcı üreter taşı yaygın nedenlerden biridir. BT’de perinefrik veya peripelvik sıvı kaçağı düşündürür, ancak bu koleksiyonun idrar olduğunu en doğrudan gösteren bulgu boşaltım fazında toplayıcı sistemden dışarı kontrast geçişidir. Gecikmiş BT ürografi incelemesi kaçak yerini, idrarın retroperitoneal yayılımını ve altta yatan tıkanıklığı ortaya koyabilir. Kaçak odağı ya da obstrüksiyon nedeni görülmezse ürinoma başka sıvı koleksiyonlarıyla karışabilir ve eşlik eden tıkanma gözden kaçabilir.

Faz ve pencere

Gecikmiş tanısal

Atılım fazında opaklaşmış kaliks/pelvis forniksinden böbrek dışına çıkan kontrast çizgisi veya perinefrik koleksiyonda kontrast birikimi görülür; ekstravazasyonun başlangıç noktası ve koleksiyon içindeki yayılım üriner kaçağı doğrular.

BT bulguları

• Kaliks forniksinin dış konturunda kesintiye eşlik eden ince kontrast kaçağı, idrarın toplama sisteminden perinefrik boşluğa geçtiği noktayı gösterir.
• Peripelvik veya perinefrik sıvı koleksiyonu gecikmiş görüntülerde opaklaşırsa ürinoma lehinedir; yalnız basit sıvı dansitesi bu ayrımı yapamaz.
• Kaçak aynı tarafta renal sinüs, perinefrik boşluk veya retroperitoneal fasya planları boyunca izlenebilir; koleksiyonun üst-alt uzanımı raporlanır.
• Distal üreterdeki kalkül, üreteropelvik bileşke darlığı veya başka bir obstrüksiyon, forniks kaçağının basınç kaynağı olarak araştırılır.
• İpsilateral pelvis ve kalikslerdeki belirgin genişleme (hidronefroz/hidroureter), toplama sisteminde basınç artışının varlığını destekler.
• Böbrek çevresi sıvı kontrastla dolmuyorsa ve toplayıcı sistemle iletişim gösterilemiyorsa görüntü tek başına ürinomayı doğrulamaz.
• Geniş medial koleksiyon veya proksimal üreter çevresindeki kaçak, renal pelvis/üreteropelvik bileşke düzeyinde yaralanma açısından kaynağın dikkatle izlenmesini gerektirir.

Normalde

Normal kaliks forniksleri kesintisiz ince konturludur; boşaltım fazında kontrast kalikslerden renal pelvise ve üretere geçer, böbrek dışındaki perinefrik yağ planları opak kontrast içermeyen temiz aralıklar olarak kalır. Boşaltım fazı, atılan kontrastın toplayıcı sistemi opaklaştıracağı şekilde zamanlanır.

Ayırıcı tanı

Perinefrik hematom

kontrastsız görüntüde kan ürünleri yüksek atenüasyon gösterebilir; gecikmiş fazda toplayıcı sistemle kontrast iletişimi beklenmez.

Perinefrik apse

duvarı kontrastlanan sınırlı koleksiyon ve çevresel inflamasyon yapar; boşaltım kontrastının koleksiyon içine geçmesi ürinomadan beklenen bulgudur.

Postoperatif seroma

cerrahi alan çevresinde basit sıvı koleksiyonu olabilir ancak kaliks forniksinden kontrast ekstravazasyonu göstermez.

Piyonefroz

dilate toplayıcı sistem içindeki debris ve duvar inflamasyonuyla belirir; serbest perinefrik koleksiyonda boşaltım kontrastı görülmesi ayrıca rüptür/ürinoma eşlik ettiğini gösterir.

Renal kist rüptürü

böbrek konturuna komşu sıvı oluşturabilir ancak koleksiyon renal kaliksin boşaltım kontrastıyla dolmaz.

Perinefrik boşluktaki patolojilerin ayırıcı tanısı geniştir; koleksiyonun ürinoma olarak nitelenmesi ek görüntüleme bulguları gerektirir. Boşaltım fazında koleksiyon içinde kontrast görülmesi üriner kaçağı doğrular.

Tuzaklar

• Gecikmiş fazda yeterli renal atılım yoksa idrar yolu ve kaçak opaklaşmayabilir; negatif görüntüyü teknik olarak yetersiz boşaltımda rüptür dışlama kanıtı sayma.
• Perinefrik sıvının tek başına görülmesi ürinoma tanısı koydurmaz; kontrast ekstravazasyonunu veya koleksiyonun toplayıcı sistemle devamlılığını göster.
• Kaçağın takip sistemi terk ettiği noktadan retroperitoneal uzantısına kadar olan yolun bütünlüğü gecikmiş serilerde izlenmelidir.
• Boşaltım fazı, atılan kontrastın toplayıcı sistemi opaklaştıracağı şekilde zamanlanır; daha ileri gecikmiş görüntüler ürinoma uzanımını gösterebilir.

Kendini dene

1. Gecikmiş seride kaliks forniksinden perinefrik koleksiyona kontrast geçiyor; üreterin distalinde taş var. Tanı nedir?

   • Forniks rüptürü ve ürinoma
   • Perinefrik hematom
   • Renal kist
   • Parapelvik lenfanjiektazi
   Cevabı göster

   Forniks rüptürü ve ürinoma. Toplayıcı sistemden koleksiyona kontrast geçişi üriner kaçağı gösterir; üreter taşı rüptürle ilişkili olası obstrüksiyon nedenlerinden biridir. Gecikmiş fazda peripelvik kontrast ekstravazasyonu akut rüptürü destekler.

2. Bilateral renal pelvis rüptürü olgu raporunda kontrast sonrası 50. dakikada alınan gecikmiş görüntüde hangi bulgu izlenmiştir?

   • Kontrastın retroperitoneum boyunca izlenmesi
   • Üreter taşının kaybolması
   • Perinefrik hematom gelişmesi
   • Toplayıcı sistemin kontrastsız kalması
   Cevabı göster

   Kontrastın retroperitoneum boyunca izlenmesi. Daha ileri gecikmiş fazda kontrastın retroperitoneum boyunca izlendiği bildirilmiştir.

İlgili konular

• Böbrek taşı
• Üreter taşı
• Obstrüktif hidronefroz
• Piyonefroz

Kaynaklar

Bu sayfadaki 36 cümle ve 2 quiz sorusu aşağıdaki kaynaklardan alıntılarla otomatik olarak karşılaştırıldı; 12 cümle bu karşılaştırmada düzeltildi (2026-10-09).

1. Spontaneous bilateral renal pelvis rupture during CT in the absence of urinary tract obstruction: case reportpmc.ncbi.nlm.nih.gov
2. Spontaneous ureteral rupture diagnosis and treatment.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
3. Spontaneous forniceal rupture: Can it be treated conservatively?pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
4. Spontaneous Forniceal Rupture Identified by Point-of-care Ultrasound.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
5. Spontaneous Large Urinoma Secondary to Obstructing Ureteral Calculus: A Kidney Pop-Off Mechanism.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
6. Spontaneous bilateral renal pelvis rupture during CT in the absence of urinary tract obstruction: case report.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
7. Minimally invasive intervention of forniceal rupture in a solitary functioning kidney: A case report.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
8. Report of a Rare Case of Acute Abdominal Pain Post-partum: Spontaneous Ureteral Rupture.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
9. Spontaneous Bilateral Renal Forniceal Rupture Secondary to Acute Urinary Retention in a Patient with Prior Prostate Radiotherapy: A Case Report.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
10. Acute Obstructive Uropathy Complicated by Spontaneous Fornix Rupture and Hemorrhagic Urinoma.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
11. Spontaneous Calyceal Rupture Due to a 3-mm Obstructing Ureteric Stone: A Case Report.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
12. Spontaneous renal calyceal rupture from distal ureteric tiny stone: a rare case report and literature review.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
13. Urinothorax Secondary to Pyelonephritis With Obstructing Ureteric Calculi: A Rare Cause of Pleural Effusion.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
14. Diffuse Large B-cell Lymphoma in a Patient With Refractory Perinephric Fluid Collection and Pleural Effusion: A Case Report.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
15. Spontaneous Ureteric Rupture Secondary to Ureteric Calculus: A Case Report.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
16. Histotripsy of the Proximal Ureter and Renal Pelvis: Evaluation of Urothelial Injury in a Porcine Survival Model.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
17. Spontaneous urinoma debuting as retroperitoneal abscess: report of 2 cases and literature review.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
18. Complications of lymphoma in the abdomen and pelvis: clinical and imaging review.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
19. ESR Essentials: renal imaging in children-practice recommendations by the European Society of Paediatric Radiology.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
20. Urinoma: A Rare but Potential Differential of Acute Abdomen.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
21. Urinoma Masquerading as Post-hysterectomy Hematoma: The Role of Accurate Diagnosis and Imaging-Guided Intervention.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
22. Urine Trouble: Forniceal Rupture in the Setting of a Small Urolithic Stone.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
23. Spontaneous Upper Urinary Tract Rupture Caused by Ureteric Stones: Clinical Characteristics and Validation of a Radiological Classification System.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
24. Computed tomography of renal emergencies: A comprehensive diagnostic guide for radiology residents.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
25. A Rare Case of Transplanted Kidney Lymphangiectasia in a Patient With Joubert Syndrome.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
26. Renal Lymphangiectasia: An Unusual Mimicker of Cystic Renal Disease - A Case Series and Literature Review.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
27. Emphysematous conditions of the abdomen and pelvis: pearls and pitfalls.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
28. Radiological diagnosis of perinephric pathology: pictorial essay 2015.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
29. Long-term safety and effectiveness of the "OptEase" vena cava filter.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
30. Quantitative renal magnetic resonance imaging: magnetic resonance urography.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
31. MDCT Diagnosis and Staging of Xanthogranulomatous Pyelonephritis.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
32. Creation of a neoinfundibulum and serial balloon dilations for the treatment of the excluded calyx: Two cases describing a novel technique.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
33. Multidetector CT imaging of complications after laparoscopic nephron-sparing surgery.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
34. Robotic-assisted laparoscopic pyeloplasty for ureteropelvic junction obstruction A retrospective review of a high-volume Canadian center.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
35. Renal trauma: the current best practice.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
36. Benign Renal Tumors in Pediatric Age Group: Retrospective Analysis.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
37. Vascular and lymphatic complications after renal transplant.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
38. Complications after Nephron-sparing Interventions for Renal Tumors: Imaging Findings and Management.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
39. CT and MRI in Urinary Tract Infections: A Spectrum of Different Imaging Findings.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
40. Ultrasonographic features of kidney transplants and their complications: an imaging review.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
41. Renal cysts and urinomas.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
42. Role of CT in Pyelonephritis: A Comprehensive Pictorial Review.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
43. Ultrasonography of acute retroperitoneum.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
44. Uncommon presentation and management of a giant renal cyst abscess: A case report.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
45. Monoclonal gammopathy of clinical significance: a multisystem review.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
46. The PROGAIN trial: A randomized controlled trial of high-protein peripheral parenteral nutrition on nitrogen balance and recovery after gastric cancer surgery - study protocol.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
47. Human biomarker navigator.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
48. Radiologic evaluation of the kidney transplant donor and recipient.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
49. Ureteric Complications and Urinary Tract Reconstruction Techniques in Renal Transplantation: A Surgical Essay.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
50. International Society of Paediatric Surgical Oncology (IPSO) Surgical Practice Guidelines.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
51. 2012 CUA Abstracts.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
52. Beyond Hydronephrosis: Perirenal Fluid on Screening Ultrasound in Patients With Renal Colic at a Basic Emergency Service.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
53. A Presumed Acquired Ureteral Diverticulum Presenting With Hematuria, Urosepsis, and Periureteral Contrast Leak: A Rare Case Report.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
54. Value of interventional radiology and their contributions to modern medical systems.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
55. Total laparoscopic radical hysterectomy for cervical cancer in prolapsed uterus.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
56. Laparoscopic nephrectomy for Xanthogranulomatous Pyelonephritis: First surgical outcomes report from Pakistan.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
57. Recurrent Symptomatic Biliary Obstruction due to Duodenobiliary Reflux of Food: A Largely Unknown Complication of Endoscopic Biliary Sphincterotomy: A single-center case series including the results of surgical therapy.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
58. Quantitative Susceptibility Mapping of Kidney Stones: An Ex Vivo MRI Phantom Study.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
59. Percutaneous nephrostomy: technical aspects and indications.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
60. Severe Sepsis in an Adolescent With a De Novo Variant in the EP300 Gene Associated With Rubinstein-Taybi Syndrome Type 2: A Case Report.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
61. Spontaneous Rupture of a Hydronephrotic Kidney Secondary to Congenital Ureteropelvic Junction Obstruction: A Report of a Rare Case.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
62. What a difference a delay makes! CT urogram: a pictorial essay.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
63. Bilateral perirenal space fibromatosis with renal infiltration: case report and review of literature.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
64. Case Report: Acute Testicular Pain as the Initial Manifestation of a Ruptured Common Iliac Artery Aneurysm.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
65. Wünderlich Syndrome Without Classic Signs: A Case of Spontaneous Retroperitoneal Hemorrhage From a Ruptured Renal Angiomyolipoma.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
66. Chylothorax in a 57-Year-Old Female Patient After a Car Accident.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
67. Eosinophilic vacuolated tumor of the kidney misdiagnosed as upper tract urothelial carcinoma: a case report and literature review.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
68. Missed Diagnosis of Clear Cell Renal Cell Carcinoma on Noncontrast Computed Tomography: The Potential Role of Artificial Intelligence in Reducing Radiological Diagnostic Error.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov

Eğitim amaçlıdır; hasta başında tanı ve tedavi kararının yerine geçmez, tıbbi tavsiye değildir. Metinler yapay zekâ desteğiyle yazıldı ve otomatik bir adımda kaynak alıntılarıyla karşılaştırıldı; bu bir tıbbi doğrulama değildir ve içerik uzman radyolog incelemesinden geçmedi. Klinik kararlarda güncel kılavuzları, kurum protokollerini ve radyoloji raporunu esas alın.