Klinik Atölye

Kadın genital sistemi · Patoloji · Orta öncelik

Vajen kitlesi, kanseri ve fistülün BT’de görülebilen bulguları

Vaginal mass, cancer and fistula findings on CT

Eğitim amaçlıdır; hasta başında tanı ve tedavi kararının yerine geçmez.

Özet

Vajendeki primer malignite nadirdir; vajende görülen malign kitlelerin bir bölümü serviks, vulva veya başka bir organdan uzanım ya da metastaz olabilir. Kontrastlı BT, belirgin kitleyi, pelvik yan duvar ve organ ilişkisini, lenf nodlarını ve uzak hastalık bulgularını gösterebilir; MR yumuşak doku çözünürlüğüyle vajen duvarı ve komşu organ yayılımını lokal değerlendirmede daha iyi karakterize eder. BT komşu organlarla ilişkiyi ve yağ planı kaybını gösterebilir; ancak lokal evreleme ve mukoza/tümör detayları için üstün yumuşak doku kontrastı sağlayan MR tercih edilir. Fistül ağzını veya tümörün komşu organa yayılımını atlamak hastalığın kapsamının eksik bildirilmesine neden olur.

Okuma sırası

  1. Vajen kubbesi. Sagittal orta hatta vajeni mesane ile rektum arasında bulun; üst vajen ve vajen kubbesi düzeyini belirleyin.
  2. Mesane-vajen aralığı. Kitle ile mesane arka duvarının karşı karşıya gelen konturlarını inceleyin; duvar kalınlaşması veya aralarında olası bir bağlantı olup olmadığını değerlendirin.
  3. Rektum-vajen aralığı. Aynı düzeyde rektum ön duvarı ile vajen arka duvarının karşılıklı konturlarını izleyin; duvarlarda kesinti veya bu organlar arasında trakt olup olmadığını değerlendirin.
  4. Vezikovajinal fistül traktı. Mesane opasifikasyonu sonrasında vajen içinde kontrast olup olmadığını ve mesane ile vajen arasında kontrastla izlenen bir iletişim bulunup bulunmadığını çok düzlemli görüntülerde takip edin.
  5. Pelvik organlar, lenf nodları ve uzak alanlar. Lezyonun düzeyine göre nodal yayılımı gözden geçirin: üst vajende obturator ve internal-eksternal iliak; distal vajende inguinal ve femoral nodlara bakın.

Bu konu için açık lisanslı ve doğrulanmış bir olgu görüntüsü henüz bulunamadı.

Faz ve pencere

Portal tanısal
Vajen kanseri değerlendirmesinde intravenöz kontrast sonrası portal venöz faz BT kullanılabilir; ancak lokal tümörün boyutunu ve paravajinal ya da pelvik duvar yayılımını göstermede MR daha duyarlıdır ve daha üstün yumuşak doku kontrastı sağlar.
Gecikmiş tanısal
Vezikovajinal fistül şüphesinde boşaltım/gecikmiş görüntülerde mesaneden vajen lümenine geçen kontrast veya vajen içinde opak idrar aranır; rutin tek fazlı BT'de kontrast görülmemesi küçük fistülü dışlamaz.

Önerilen pencereler: Yumuşak doku (G 400 / M 40), Batın (G 400 / M 50).

BT bulguları

  • Vajinal kanalı dolduran veya vajen duvarından kaynaklanan asimetrik solid yumuşak doku kitlesi
  • Vajen kubbesi, serviks ve parametrium arasındaki sınırların silinmesi ya da tümörün komşu yağ dokusuna uzanması
  • Vajen kanserinde FIGO IVA için mesane, rektum veya üretra mukozasının tutulumu ya da tümörün gerçek pelvis dışına uzanması gerekir; lokal tümör yayılımını değerlendirmede MR, BT'den daha duyarlıdır.
  • Pelvik yan duvar, obturator kaslar veya kemik yapılara uzanan infiltratif yumuşak doku
  • Üst vajen lezyonları çoğunlukla pelvik (obturator, internal ve external iliak), distal vajen lezyonları ise çoğunlukla inguinal ve femoral nodlara drene olur; orta vajen her iki yolu izleyebilir.
  • Vajende lümen içi hava, sıvı veya kontrast; özellikle komşu bağırsak ya da mesaneye uzanan izlenebilir trakt
  • İleri hastalıkta akciğer, karaciğer, kemik veya peritoneal yüzeylerde ek metastatik odak

Ölçütler ve sınıflamalar

FIGO vajen kanseri evrelemesi
FIGO vajen kanseri evrelemesi klinik temellidir: Evre I tümör vajen duvarıyla sınırlı, Evre II subvajinal/paravajinal dokuya uzanır ancak pelvik duvara ulaşmaz, Evre III pelvik duvara uzanır. Evre IVA, mesane, rektum veya üretra mukozasının tutulması ya da tümörün gerçek pelvis dışına uzanmasıyla tanımlanır. Evre IVB uzak metastazdır. FIGO vajen kanseri evrelemesinde bölgesel lenf nodu durumu da dikkate alınır; kaynak tabloda FIGO evreleriyle birlikte TNM kategorileri ve nodal durum gösterilir. FIGO vajen kanseri evrelemesi öncelikle klinik bulgulara dayanır; MR lokal tümör yayılımının değerlendirilmesine katkı sağlar.

Normalde

Normal vajen BT'de mesane tabanı ile rektum arasında ince, çoğu kez kollabe yumuşak doku kanalıdır; vajen duvarı düzgün görünür ve çevresindeki yağ planları korunur. Aynı aksiyel ve sagittal seviyede vajen kubbesinin serviksle, ön duvarın mesaneyle ve arka duvarın rektumla sınırını takip et; fokal kitle, komşu duvarda düzensizlik veya lümende açıklanamayan kontrastı ara.

Normal BT ile kıyasla

Aynı bölgenin, kaynak veri setinde patoloji içermediği belirtilen bir BT incelemesini kesit kesit kaydırın; organ sınırlarını açarak anatomiyi hasta görüntüsüyle karşılaştırın. Küçük rastlantısal bulgular tümüyle dışlanmamıştır.

Kaynak: TotalSegmentator v2.01 veri seti (Wasserthal ve ark., Radiology: Artificial Intelligence 2023), CC BY 4.0, vaka s1256; organ sınırları veri setinin otomatik segmentasyonundan, birleştirilerek sadeleştirildi. Görüntüler 2,5 mm kesit aralığına yeniden örneklendi.

Ayırıcı tanı

Serviks kanserinin vajene uzanımı
kitle servikal stromadan başlar ve vajen kubbesine devam eder.
Vulva kanserinin vajene uzanımı
vulvanın tutulumu primer vajen kanseri tanımını dışlar; distal vajen lezyonları inguinal ve femoral lenf nodlarına drene olabilir.
Mesane kaynaklı karsinom vajeni invaze edebilir; ileri mesane ve üretra karsinomunda vajende belirgin çevresel duvar kalınlaşması görülebilir.
Rektum kanseri vajeni invaze edebilir; rektovajinal fistül varlığında pelvik solid doku neoplastik nedeni destekler.
Radyasyon sonrası fibrozis
yaygın ve düzgün yumuşak doku değişikliği tedavi alanına uyar; fokal progresif kitle nüks kuşkusunu artırır.

Tuzaklar

  • Mesane, rektum veya ince bağırsaktan gelen az miktarda hava vajende fistül olmadan da görülebilir; yakın zamanda kateter, muayene veya vajinal işlem öyküsünü kontrol et ve traktı doğrudan ara.
  • Mesane-vajen ya da rektum-vajen arasındaki yağ planının kaybı tek başına mukoza invazyonunu göstermez; FIGO IVA ölçütü komşu organ mukozasının tutulmasıdır ve MR, BT'den daha üstün yumuşak doku kontrastı sağlar.
  • Vajendeki kontrast materyali idrar kaçağını düşündürebilir ancak görüntüleme zamanlaması önemlidir; gecikmiş seride mesane opasifikasyonu ve vajene devam eden traktı birlikte göster.
  • Primer vajen kanseri tanısı koymadan önce serviks ve vulvayı gözden geçir; bu bölgelerden doğrudan uzanım veya başka tümörlerden metastaz daha olası olabilir.
  • Vajende sıvı hem enterovajinal hem üriner fistülde görülebilir; bağlantıyı değerlendirmek için fistül traktı ve ilişkili organ görüntülenmelidir.

Kendini dene

  1. Mesane ile vajen arasında doğrudan bağlantı görülüyor ve üriner kontrast görüntülerinde vajen opaklaşıyor. En olası tanı nedir?

    Cevabı göster

    Vezikovajinal fistül. Vajen içinde opak idrar ve mesane-vajen arasında gösterilen iletişim, üriner vajinal fistülü destekler. Rektovajinal fistül rektum ile vajen arasında bağlantı kurar; mesane ile vajen arasındaki doğrudan bağlantı ise vezikovajinal fistül yerleşimine uyar.

  2. Vajen kubbesinde kitle servikal stromadan devam ediyor; merkez vajen değil. En olası primer kaynak hangisidir?

    Cevabı göster

    Serviks kanseri. Kitle merkezinin servikal stromada olması ve vajen kubbesine kesintisiz uzanması serviks primerini destekler. Serviks tutulumu primer vajen kanseri tanımını dışlar; bu nedenle servikal stromadan vajen kubbesine uzanan kitle serviks primerini destekler.

İlgili konular

Kaynaklar

Bu sayfadaki 45 cümle ve 2 quiz sorusu aşağıdaki kaynaklardan alıntılarla otomatik olarak karşılaştırıldı; 22 cümle bu karşılaştırmada düzeltildi (2026-10-09).

  1. Updates in the treatment of vaginal cancerpmc.ncbi.nlm.nih.gov
  2. Elucidating vaginal fistulas on CT and MRIpmc.ncbi.nlm.nih.gov
  3. An unusual colo-ovarian fistula of advanced colorectal carcinoma: A case report and literature reviewpmc.ncbi.nlm.nih.gov
  4. Transvaginal ultrasound diagnosis of colouterine fistula secondary to sigmoid colon cancer: A case reportpmc.ncbi.nlm.nih.gov
  5. Conversion-oriented multimodal therapy enabling definitive surgery in a patient with FIGO stage IVA cervical cancer at high risk of fistula formation: a case reportpmc.ncbi.nlm.nih.gov
  6. Primary pure small cell neuroendocrine carcinoma of the endometrium: a case report.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
  7. A phase II study of bevacizumab in combination with definitive radiotherapy and cisplatin chemotherapy in untreated patients with locally advanced cervical carcinoma: preliminary results of RTOG 0417.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
  8. Metastatic Breast Cancer to the Cervix and Endometrium Mimicking a Primary Gynecologic Malignancy.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
  9. Ovarian Lymphoma and Bone Metastasis Presenting With Paraparesis in an Adolescent: A Case Report.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
  10. Atypical Sjögren-Like Presentation as a Paraneoplastic Manifestation of Metastatic Parotid Adenocarcinoma.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
  11. Transvaginal ultrasound diagnosis of colouterine fistula secondary to sigmoid colon cancer: A case report.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
  12. Conversion-oriented multimodal therapy enabling definitive surgery in a patient with FIGO stage IVA cervical cancer at high risk of fistula formation: a case report.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
  13. Transrectal ultrasound-guided optimization of needle insertion for interstitial brachytherapy in the treatment of vaginal stump recurrence of cervical cancer.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
  14. Pancreatic intraductal papillary mucinous neoplasm with invasive carcinoma and uterine metastasis: a case report.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
  15. MEIS1::NCOA2 Fusion Sarcoma of the Bartholin Gland: A Case Report and Review of the Literature.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
  16. Synchronous Vaginal and Liver Metastases in Rectosigmoid Cancer: Case Report and Literature Review.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
  17. Successful treatment of massive stage IIIB cervical cancer with a spindle cell component: A case report.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
  18. Gynecologic imaging errors and pitfalls: how to avoid misdiagnosis on pelvic MRI.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
  19. Navigating pelvic anatomy for exenteration: a clinical guide for radiologists.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
  20. Navigating complexity: review and updates of endometriosis and adenomyosis imaging.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
  21. Management of Suspected Stage IVA Endometrial Cancer With Rectosigmoid Involvement Using Neoadjuvant Chemotherapy and Interval Surgery.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
  22. Case Report: Fully transvaginal extraperitoneal pelvic lymphadenectomy via retropubic access combined with radical vaginal hysterectomy or trachelectomy for early-stage cervical cancer.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
  23. Cutaneous Malignancies Metastatic to the Female Genital Tract and Pelvic Lymph Nodes: Analysis of Metastatic Patterns and Pathogenesis.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
  24. Vulvar malignant melanoma versus vaginal malignant melanoma: distinct biology, distinct clinical behavior, and distinct management?pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
  25. PET Imaging in Vulvar Cancer: A Literature Review of the Current Evidence and Clinical Applications.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
  26. Ureteral Metastasis From Endometrial Carcinoma Mimicking Upper Tract Urothelial Carcinoma.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
  27. Primary pelvic extraskeletal Ewing sarcoma: a case report and comprehensive literature review of molecularly confirmed cases arising within the female genital tract.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
  28. Clinical and imaging manifestations of metastases from rare sites.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
  29. Endometriosis-Associated Intestinal Tumor: A Case Report and Literature Review with Comprehensive Proteomic Data.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
  30. Case Report: Radiotherapy combined with DEB-TACE for hemorrhagic locally advanced solid tumors: a report of 3 cases.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
  31. Primary Cervical Angiosarcoma Presenting With Transfusion-Dependent Bleeding in Early Pregnancy: Diagnostic and Management Challenges.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
  32. Endometrial Cancer: A Daily Clinical Practice Guide for Radiologists.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
  33. Mastering rectal cancer MRI: From foundational concepts to optimal staging.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
  34. Recurrent Uterine Smooth Muscle Tumor of Uncertain Malignant Potential in a Postmenopausal Woman After Total Abdominal Hysterectomy With Bilateral Salpingo-Oophorectomy: A Case Report.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
  35. Colonic pleomorphic undifferentiated sarcoma with a leukemoid reaction: case report.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
  36. Gastrointestinal Basidiobolomycosis with Biliary Tract Involvement in the Early Postpartum Period: A Case Report and Literature Review.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
  37. Comprehensive Review of Endometriosis Based on Imaging Findings: What Radiologists Need to Know.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
  38. Locally Advanced Cervical Cancer: Multiparametric MRI in Gynecologic Oncology and Precision Medicine.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
  39. Massive Ovarian Fibrothecoma Mimicking Advanced Ovarian Cancer in a High-Risk Patient: Diagnostic Challenges and Selective Use of Preoperative Biopsy.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
  40. Advanced Uterine Carcinosarcoma With Fatal Suspected Pulmonary Embolism in a Resource-Limited Setting: A Rare Case Report.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
  41. Under the hood: vulvar anatomy and pathology with a focus on MRI.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
  42. Photobiomodulation therapy approach to a rare phenomenon of radiation recall reaction triggered by cisplatin in a cervical cancer patient: a case report and scoping review.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
  43. Primary Carcinomas of the Episiotomy Scar Site: A Systematic Literature Review.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
  44. Linitis Plastica-like Metastases to the Gastrointestinal Tract on Cross-Sectional Imaging.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
  45. Vaginal "tunnel flap" technique for urethral neomeatus reconstruction after distal urethrectomy in advanced vulvar cancer: a case report with anatomical insights.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
  46. Cancer of the vulva: 2025 update: FIGO Cancer Report 2025.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
  47. Silent Invasion of the Rectum: Aggressive Anorectal Melanoma With Pelvic Mass Effect, Venous Compression, and Hepatic Metastases.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
  48. Initial clinical experience with total Müllerian compartment resection for locally advanced cervical cancer: a single-center preliminary retrospective cohort study and learning-curve analysis.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
  49. Three surgical approaches for retroperitoneal transvaginal natural orifice transluminal endoscopic surgery (vNOTES).pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
  50. Cancer of the vagina: 2025 update.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
  51. Staging of Cervical Cancer: A Practical Approach Using MRI and FDG PET.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
  52. Validation of the 2023 International Federation of Gynecology and Obstetrics staging system in a large retrospective cohort.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
  53. Isolated ovarian metastasis in otherwise cervix-confined adenocarcinoma of the cervix: A rare clinical conundrum.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
  54. The 9th Edition of the UICC TNM Classification of Malignant Tumours: Updates and Rationale for Change.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
  55. Primary Clitoral Melanoma: Personalized Therapeutic Strategies Informed by Clinical Evidence and Systematic Review.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
  56. FIGO staging for gestational trophoblastic neoplasia: 2026.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
  57. Primary treatment and relative survival by stage and age in vaginal carcinoma: a population-based SweGCG study.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
  58. Diagnosis and treatment of multiple postoperative fistulas following resection of a giant abdominal mesenteric fibromatosis: a case report and literature review.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
  59. Rectovaginal fistulas after radiation therapy: treatment options and outcomes - a narrative review.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov

Eğitim amaçlıdır; hasta başında tanı ve tedavi kararının yerine geçmez, tıbbi tavsiye değildir. Metinler yapay zekâ desteğiyle yazıldı ve otomatik bir adımda kaynak alıntılarıyla karşılaştırıldı; bu bir tıbbi doğrulama değildir ve içerik uzman radyolog incelemesinden geçmedi. Klinik kararlarda güncel kılavuzları, kurum protokollerini ve radyoloji raporunu esas alın.