Mesane taşı

Özet

Mesane taşı, çoğu kez prostat büyümesi, nörojenik mesane veya idrar retansiyonu gibi nedenlerle oluşan idrar akım bozuklukları ve boşalma yetersizliği zemininde gelişir. Kontrastsız BT üriner kalküllerin neredeyse tüm tiplerini saptayabilir ve taş yükünü tahmin edebilir. Mesane taşları kronik işeme yakınlıkları ve tekrarlayan idrar yolu enfeksiyonlarıyla birlikte görülebilir. Pelvikteki kalsifik odakları ayrıntısız bir bulgu olarak raporlamak, odak distal üreter taşı ya da kalsifiye urakal remnant gibi mesane kalsifikasyonu taklit eden lezyon olduğunda tanının gözden kaçmasına yol açabilir; doğru ayırıcı tanı için çok düzlemli rekonstrüksiyonlar incelenmelidir.

Faz ve pencere

Kontrastsız tanısal

Mesane lümenindeki taş, idrara göre yüksek atenüasyonlu, keskin sınırlı kalkül olarak görülür; taş yapısı ve boyutu değişken olduğundan sabit bir HU eşiği kullanılmaz. İntravenöz kontrast gerekmez; duvara yapışık kalsifikasyonu ve distal üreter taşını ayırt etmek için aksiyel kesitler ile çok düzlemli görüntüler izlenir.

Önerilen pencereler: Batın (G 400 / M 50), Yumuşak doku (G 400 / M 40).

BT bulguları

• Lüminal kalkül — mesane idrarı içinde çevre idrardan belirgin yüksek atenüasyonlu yuvarlak, oval veya düzensiz odak.
• Bağımlı yerleşim — serbest taş, dolu mesanede yerçekimine bağlı arka-alt lümene çöker; farklı pozisyonlardaki incelemelerde yeri değişebilir.
• Mesane çıkımında taş — mesane boynu veya üretral başlangıçta taş, lümen geçişini daraltabilir.
• Mesane divertikülündeki neoplazm, intradivertiküler taşı taklit edebilir; bu nedenle divertikül içindeki odağın taş olduğu varsayılmamalıdır.
• Taş yükü — tek veya çok sayıda kalkül ile birbiri üzerine binen taş kümeleri kaydedilir.
• Eşlik eden obstrüksiyon — prostat büyümesi, mesane trabekülasyonu, hidroureter veya hidronefroz taş oluşumunun zeminini düşündürür.
• Duvar etkisi — kronik irritasyonda duvar kalınlaşması olabilir; fokal yumuşak doku kitlesi taşın kendisi sayılmamalıdır.

Ölçütler ve sınıflamalar

Etiyolojiye göre mesane taşı

Primer taşlar genellikle eşlik eden alt üriner sistem patolojisi olmaksızın gelişirken; sekonder taşlar prostat hiperplazisi, nörojenik mesane, divertiküller veya yabancı cisim gibi yapısal veya fonksiyonel obstrüksiyonlara bağlı idrar akım bozuklukları sonucunda oluşur.

Normalde

Normal mesanede lümen idrarla dolu ve homojen düşük atenüasyonludur; içinde kemik atenüasyonunda odak ya da duvara tutunan kalsifikasyon bulunmaz. Üreterin mesaneye girişinin ve çok düzlemli rekonstrüksiyonların kullanılması, lüminal taşın anatomik kaynağını ayırt etmek için gereklidir (S1, S15).

Ayırıcı tanı

Distal üreter taşı

üreterovezikal bileşkede üreter seyri üzerindedir; proksimal üreterde genişleme eşlik edebilir.

Mesane duvarı kalsifikasyonu

kalkül gibi bağımlı lümende değil, duvar konturuna yapışık çizgi veya plak biçimindedir.

Mesane divertikülündeki neoplazm intradivertiküler taşı taklit edebilir; bu olasılık ayırıcı tanıda dikkate alınmalıdır.

Ceftriakson kristalleri gibi bazı maddeler, idrar boşluğunda yüksek yoğunlukta görüntü veren oluşumlar oluşturabilir (S20).

Mesane içi kalsifiye odakların ayırıcı tanısında mesane duvarı kalsifikasyonları da düşünülmeli ve odakların BT’de anatomik ilişkisi değerlendirilmelidir.

Tuzaklar

• Tek bir supin seride arka duvara çökmüş taşı, duvar kalsifikasyonu sanma; taşın lümene göre konumunu ardışık kesitlerde izle.
• Çok düzlemli rekonstrüksiyonlar (koronal, sagittal), pelvik kalsifikasyonların anatomik kaynağını belirlemek ve yanlış tanıyı önlemek için gereklidir (S15, S26).
• Distal üreter taşı üreterovezikal bileşkede mesane taşıyla karışabilir; üreterin son birkaç kesitteki seyrini ve üst tarafta genişleme olup olmadığını takip et.

Kendini dene

1. Hematuri nedeniyle çekilen kontrastsız BT'de mesane arka-alt kesiminde idrarla çevrili kalkül görülüyor. Bu odağın mesane taşı olduğunu en iyi destekleyen özellik hangisidir?

   • Lümen içinde bağımlı konum
   • Üreter boyunca uzanan kuyruk
   • Duvara bağlı yumuşak doku
   • Ven çevresinde halka görünümü
   Cevabı göster

   Lümen içinde bağımlı konum. İdrar içinde ve bağımlı konumdaki yüksek atenüasyonlu kalkül mesane taşını destekler. Üreter seyri üzerinde izlenen odak distal üreter taşını, duvara bağlı yumuşak doku bileşeni ise mesane duvarı lezyonunu düşündürür.

2. Mesane tabanına yakın kalsifik odak görülüyor; sağ üreter de hafif geniş. Pelvik kalsifikasyonun kaynağını belirlemek için en doğru izleme yolu hangisidir?

   • Sağ üreteri üreterovezikal bileşkeye dek izlemek
   • Prostat dokusunu HU ile sınıflamak
   • Mesane kubbesini kemik penceresinde ölçmek
   • Karşı böbrek korteksini karşılaştırmak
   Cevabı göster

   Sağ üreteri üreterovezikal bileşkeye dek izlemek. Üreterin mesaneye girişe kadar izlenmesi odağın üreter lümeninde mi mesane içinde mi olduğunu gösterir. Diğer seçenekler kalsifik odağın anatomik kaynağını belirlemez.

İlgili konular

• Mesane ürotelyal karsinomu
• İntraperitoneal mesane rüptürü
• Ekstraperitoneal mesane rüptürü
• BT sistografi ve mesane dolum tekniği

Kaynaklar

Bu sayfadaki 39 cümle ve 2 quiz sorusu aşağıdaki kaynaklardan alıntılarla otomatik olarak karşılaştırıldı; 12 cümle bu karşılaştırmada düzeltildi (2026-10-09).

1. Giant Bladder Calculus Presenting as A Rare Cause of Renal Impairment in A Young Adult with Substance Use Disorderpmc.ncbi.nlm.nih.gov
2. Intravesical migration of an intrauterine contraceptive device complicated by giant bladder calculus formation: a case reportpmc.ncbi.nlm.nih.gov
3. Pre-hospital Identification of a Giant Bladder Calculus through Screening Sonography: A Case Reportpmc.ncbi.nlm.nih.gov
4. A Case Report and Literature Review of a Giant Bladder Stone in a 43-year-old Female (9 x 8 x 4 cm, 250g)pmc.ncbi.nlm.nih.gov
5. An Anomalous Connection of the Left Hepatic Vein with the Coronary Sinus in a Selkirk Rex Cat with a Portosystemic Shuntpmc.ncbi.nlm.nih.gov
6. A huge bladder calculus causing acute renal failure.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
7. Hem-o-Lok® clip migration after robotic prostatectomy: PRISMA-guided review with two illustrative cases.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
8. Jackstone Calculus.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
9. [GIANT BLADDER CALCULI TREATED WITH SINGLE-STAGE SIMULTANEOUS PERCUTANEOUS SUPRAPUBIC AND TRANSURETHRAL CYSTOLITHOTRIPSY: A CASE REPORT].pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
10. High (18)F-FDG uptake in urinary calculi on PET/CT: An unrecognized non-malignant accumulation.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
11. Hanging bladder stone due to misplaced surgical suture several years after hysterectomy: A case report.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
12. Surgical removal of a large vaginal calculus formed after a tension-free vaginal tape procedure.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
13. Renal failure with a large bladder calculus related to a foreign body: a case report.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
14. Late postcholecystectomy Mirizzi syndrome due to a sessile gall bladder remnant calculus managed by laparoscopic completion cholecystectomy: a feasible surgical option.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
15. Don't get caught out! A rare case of a calcified urachal remnant mimicking a bladder calculus.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
16. Vesicovaginal fistula and bladder calculus formation secondary to long-term retention of an intrauterine device.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
17. Bladder calculus presenting as recurrent urinary tract infections: a late complication of cervical cerclage placement: a case report.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
18. Migration of a copper T intrauterine device: A clinical Insight into complications and diagnostic approaches.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
19. Demonstration of 99mTc-MDP Uptake in a Mobile Urinary Bladder Calculus on SPECT/CT.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
20. Noncontrast multidetector-row computed tomography scanning for detection of radiolucent calculi in acute renal insufficiency caused by bilateral ureteral obstruction of ceftriaxone crystals.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
21. Primary osteosarcoma of bladder diverticulum mimicking intradiverticular calculus: a case report.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
22. Stone area and volume are correlated with operative time for cystolithotripsy for bladder calculi using a holmium: yttrium garnet laser.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
23. Bilateral ureterolithiasis: A true positive and false negative PoCUS exam in a patient with renal colic.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
24. Urolithiasis.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
25. Management of urinary stones: state of the art and future perspectives by experts in stone disease.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
26. CT of the urinary tract revisited.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
27. Photon-counting CT urogram: optimal acquisition potential (kV) determination for virtual noncontrast creation.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
28. Giant vaginal lithiasis in spinal cord injury related neurogenic lower urinary tract dysfunction: diagnostic pitfall with upper urinary tract deterioration.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
29. Incarcerated inguinoscrotal bladder herniation: A case report highlighting large bladder herniation with intrasaccular calculi.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
30. Urethral Diverticulum in a 45-Year-Old Woman: A Case Report and Review of the Literature.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
31. Renal artery pseudoaneurysm following holmium laser diverticular neck incision for calyceal diverticular stones: a rare case report.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
32. Lemmel Syndrome Without Choledocholithiasis as a Cause of Recurrent Hepatocellular Injury: A Case Report.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
33. Double-balloon endoscopy for duodenal diverticulitis with calculus after intestinal reconstruction: A case report.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
34. Case Report: Urachal calculus with an atypical intravesical CT appearance and literature review.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
35. Epidermoid Cyst of the Ureter Mimicking Recurrent Urothelial Carcinoma: A Case Report and Brief Literature Review.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
36. Bladder multilithiasis across different clinical scenarios: Multimodality imaging findings, differential diagnosis, and complication assessment in 4 patients.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
37. Rectovesical Fistula Caused by a Self-Inserted Intravesical Foreign Body Immobilized by a Giant Vesical Calculus: A Case Report.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
38. Knowledge, Attitudes, and Practices of Patients with Urolithiasis Regarding Stone Examination Methods: A Cross-Sectional Study in China.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
39. A Presumed Acquired Ureteral Diverticulum Presenting With Hematuria, Urosepsis, and Periureteral Contrast Leak: A Rare Case Report.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
40. Experience with early treatment using febuxostat in a patient with adenine phosphoribosyltransferase deficiency after pediatric kidney transplantation: a case report.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
41. Laparoscopic ureteral anastomosis to a bladder diverticulum for the treatment of postoperative ureteral fistula: a case report.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
42. A Case of Mucinous Adenocarcinoma in a Urethral Diverticulum.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
43. Concurrent Jackstone Calculus and Prostate Cancer: Should They Be Treated Concurrently or Sequentially?pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
44. Melanosis of the urinary bladder with associated urinary tract infection.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
45. ESR Essentials: renal imaging in children-practice recommendations by the European Society of Paediatric Radiology.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
46. 10-cm mature cystic teratoma of the bladder in 48-year-old female misdiagnosed as bladder calculus: Management with robotic partial cystectomy.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
47. Conservative Management Enabling Spontaneous Passage of an Idiopathic Primary Spontaneous Enterolith: A Case Report and Literature Review.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
48. Epidemiology and risk factors of urolithiasis in the Turkestan region: a case-control study.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
49. The Saudi urological association guidelines on urolithiasis.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
50. Pediatric Nephrolithiasis.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
51. Aorta Rupture Due to Extracorporeal Shock Wave Lithotripsy: A Rare Case Report.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
52. Periaortitis and Retroperitoneal Fibrosis in a Patient With a Normal IgG4 Level: A Case Report and Review of the Literature.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
53. Computed tomography in the diagnosis of bilateral renal tuberculosis: diagnostic value, limitations, and future directions.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
54. Radiologic evaluation of the kidney transplant donor and recipient.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
55. Overview of Therapeutic Ultrasound Applications and Safety Considerations: 2024 Update.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
56. Renal Papillary Necrosis Caused by Protein C Deficiency Leading to Recurrent Hydronephrosis.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
57. <i>CHEK2</i> germline gene variant in a patient with a somatotrophinoma and primary hyperparathyroidism: a novel MEN1-like syndrome?pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
58. The mystery of the "air-dried chaplain" solved: the life and "afterlife" of an unusual human mummy from eighteenth century Austria.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
59. Sonographic features of tubo-ovarian abscess mimicking an endometrioma and review of cystic adnexal masses.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov

Eğitim amaçlıdır; hasta başında tanı ve tedavi kararının yerine geçmez, tıbbi tavsiye değildir. Metinler yapay zekâ desteğiyle yazıldı ve otomatik bir adımda kaynak alıntılarıyla karşılaştırıldı; bu bir tıbbi doğrulama değildir ve içerik uzman radyolog incelemesinden geçmedi. Klinik kararlarda güncel kılavuzları, kurum protokollerini ve radyoloji raporunu esas alın.