Hiperparatiroidi ve brown tümör

Özet

Brown tümör, primer, sekonder veya üçüncül hiperparatiroidide aşırı PTH etkisiyle kemik rezorpsiyonu sonucu gelişen fokal fibrozis ve dev hücre birikimidir; neoplastik bir kemik tümörü değildir. BT, lezyonun ekspansiyonunu, kortikal incelmeyi ya da kesintiyi, değişken iç atenüasyon paternini ve varsa patolojik kırığı gösterebilir. Radyografide brown tümörler genellikle iyi sınırlı, ekspansil litik lezyonlar şeklinde görülür; lezyon içi yoğunluk bileşimine göre değişebilir. Falanksların radyal yüzlerinde subperiostal veya klavikulanın lateral uçlarında subkondral rezorpsiyon ve osteopeni, hiperparatiroidinin eşlik eden iskelet bulgularıdır ve fokal litik lezyonun bu bağlamda değerlendirilmesini destekler. Brown tümör görüntüleri metastazı veya dev hücreli tümörü taklit edebilir; yorumda hiperparatiroidi biyokimyası ve diğer iskelet bulguları önemlidir.

Okuma sırası

1. İliak kanadın medüller boşluğu. İliak kanattaki litik odağı ve kemik ekspansiyonunu değerlendirin; brown tümörler pelviste görülebilen litik lezyonlardır.
2. Lezyon korteksi. Lezyon çevresindeki kortekste incelme ve ekspansiyonu değerlendirin; kortikal yıkım veya korteks dışına uzanım görülebilir.
3. Brown tümör iç yapısı. Lezyonun iç yapısında kistik değişiklik ve kanama ile ilişkili bileşenleri değerlendirin; brown tümörlerde bu özellikler görülebilir.
4. Ekstraosseöz yumuşak doku, kırık ve eşlikçi kemikler. Lezyonda patolojik kırık olup olmadığını inceleyin; brown tümörler patolojik kırıkla birlikte görülebilir.

Faz ve pencere

Kontrastsız tanısal

Kontrastsız BT’de pelvis veya uzun kemikte iyi sınırlı, ekspansil litik odak ve kortikal incelme ya da kesinti görülebilir; lezyon içi atenüasyon değişkendir. Kistik alanlar daha düşük, solid alanlar daha yüksek, yakın zamanda kanamış alanlar daha yüksek atenüasyon gösterebilir. Brown tümörün kemik morfolojisinin değerlendirilmesinde IV kontrast genellikle gerekmez. Aynı kontrastsız alımdan elde edilen ince kesit kemik algoritmalı multiplanar rekonstrüksiyonlar lezyonun medüller yerleşimini, kortikal incelme veya kesintiyi ve kırık hattını netleştirir; görüntü alanındaki falanks ve distal klavikula rezorpsiyonları da taranır.

BT bulguları

• Ekspansil litik odak — pelvis veya uzun kemikte medüller yerleşimli, iyi sınırlı litik lezyon kemiğin dış konturunu genişletebilir.
• İncelmiş korteks — lezyon komşuluğundaki korteks belirgin incelmiş olabilir; korteks korunabilir veya kesintiye uğrayabilir.
• Heterojen iç yapı — lezyon solid, kistik ve/veya kanamalı bileşenler içerebilir; kistik alanlar daha düşük, solid alanlar daha yüksek atenüasyonlu, yakın zamanda kanamış alanlar daha yoğun görünebilir.
• Subperiostal falanks rezorpsiyonu — özellikle 2. ve 3. parmak orta falankslarının radyal yüzündeki kortikal rezorpsiyon hiperparatiroidik kemik dönüşümünü destekler.
• Distal klavikula subkondral rezorpsiyonu — hiperparatiroidide klavikulanın lateral ucunda subkondral rezorpsiyon görülebilir.
• Yaygın kemik kaybı ve ek odaklar — osteopeni, başka ekspansil litik lezyonlar ve kırıklar aynı hastada birlikte görülebilir.
• Kortikal yıkım veya korteksi aşan yumuşak doku bileşeni — agresif alternatif tanıları gündeme getirir; patolojik kırık ise yapısal bir komplikasyondur.
• Hiperparatiroidik kemik hastalığında kafatasında tuz-biber görünümü, vertebra uç plaklarında sklerozla birlikte rugger-jersey görünümü ve falankslarda subperiostal rezorpsiyon eşlik edebilir.

Normalde

Lezyonun medüller yerleşimini, dış kontur ekspansiyonunu ve kortikal incelme veya kesintiyi komşu etkilenmemiş kemikle ya da karşı tarafla karşılaştırın. Görüntü alanındaysa 2. ve 3. parmak orta falankslarının radyal yüzlerinde subperiostal rezorpsiyonu, distal klavikulanın akromioklaviküler eklem yüzünde subkondral rezorpsiyonu veya eklem aralığı genişlemesini araştırın. Lezyonlu bölgeyi karşı tarafla kıyaslayıp kemik çapı ve medüller atenüasyonu; aynı hastadaki başka rezorpsiyon alanlarıyla birlikte inceleyin.

Ayırıcı tanı

Dev hücreli kemik tümörü

iskelet olgunluğu tamamlanmış kişilerde uzun kemiğin eksantrik epifiz-metafizinde, subkondral kemiğe uzanan litik lezyon tipiktir; hiperparatiroidik biyokimya ve iskelet rezorpsiyon örüntüsü brown tümörü destekler.

Anevrizmal kemik kisti

ekspansil, multiloküle litik lezyon oluşturabilir; MR’da sıvı-sıvı seviyeleri görülebilir. Eşlik eden hiperparatiroidik kemik bulguları brown tümör için ayrıca değerlendirilmelidir.

Litik metastaz

çoklu veya agresif litik lezyonlarda düşünülür; kortikal yıkım, belirsiz sınırlar ya da yumuşak doku bileşeni şüpheyi artırabilir. Kanser öyküsü ile hiperparatiroidi biyokimyası ve eşlik eden iskelet bulguları birlikte değerlendirilir.

Multipl miyelom

çoklu, iyi sınırlı litik kemik lezyonlarıyla brown tümörü taklit edebilir; klinik ve laboratuvar bağlamı ayırıcı tanıda önemlidir.

Fibröz displazi

kemik iliğini değiştiren buzlu cam matriks ve uzamış ekspansil patern görülebilir; brown tümör ile görüntüleme özellikleri örtüşebileceğinden sistemik bağlam ve lezyon iç yapısı birlikte değerlendirilir.

Dev hücreli reparatif granülom

brown tümörün ayırıcı tanısında yer alır; görüntüleme ve histoloji örtüşebildiğinden hiperparatiroidi biyokimyası tanısal bağlamın parçasıdır.

Tuzaklar

• BT morfolojisini brown tümöre özgü kabul etmeyin; dev hücreli tümör, anevrizmal kemik kisti, metastaz, multipl miyelom ve fibröz displazi benzer kemik lezyonları oluşturabilir.
• Tek bir kemik odağını değerlendirirken, falanksların radyal yüzlerinde subperiostal ve klavikulanın lateral uçlarında subkondral rezorpsiyon gibi hiperparatiroidinin eşlik eden kemik bulgularını da arayın.
• Brown tümörün görüntüleme özellikleri özgül değildir; kortikal yıkım veya ekstraosseöz yumuşak doku varsa malign lezyonları ayırıcı tanıda değerlendirin.
• Brown tümörün neoplastik bir kemik tümörü olmadığını unutmayın; görüntülemeyi serum kalsiyumu, hiperparatiroidiyi düşündüren klinik/laboratuvar bulguları ve eşlik eden iskelet bulgularıyla birlikte değerlendirin.
• Brown tümörün görüntüleme özellikleri metastaz ve malign kemik tümörleriyle örtüşebilir; hiperparatiroidi varlığında bile PTH düzeyiyle orantısız, yaygın kemik yıkımı varsa eşlik eden malign kemik tümörü ayırıcı tanıda tutulmalıdır.

Kendini dene

1. Kronik böbrek hastalığı olan kişide iliak kemikte düzgün sınırlı ekspansil litik odak, incelmiş korteks ve falankslarda subperiostal rezorpsiyon var. En olası tanı nedir?

   • Dev hücreli tümör
   • Brown tümör
   • Anevrizmal kemik kisti
   • Litik metastaz
   Cevabı göster

   Brown tümör. Kronik böbrek hastalığında sekonder veya tersiyer hiperparatiroidi brown tümör benzeri litik kemik lezyonlarına yol açabilir; falankslardaki subperiostal rezorpsiyon da hiperparatiroidik kemik tutulumunu destekler, ancak tek başına tanı koydurmaz. Brown tümörler litik kemik lezyonları olarak metastazı ve dev hücreli tümörleri taklit edebilir; tanısal değerlendirmede klinik, laboratuvar ve görüntüleme bulguları birlikte ele alınmalıdır.

2. 20–40 yaşındaki genç erişkinlerde epifiz tutulumu olduğunda brown tümör radyolojik olarak en çok hangi lezyonu taklit edebilir?

   • Anevrizmal kemik kisti
   • Dev hücreli tümör
   • Multipl miyelom
   • Fibröz displazi
   Cevabı göster

   Dev hücreli tümör. Brown tümörler, özellikle epifizi tuttuklarında, genç erişkinlerde dev hücreli tümörü radyolojik olarak taklit edebilir.

İlgili konular

• Renal osteodistrofi
• Osteoporoz ve trabeküler seyrelme

Kaynaklar

Bu sayfadaki 44 cümle ve 2 quiz sorusu aşağıdaki kaynaklardan alıntılarla otomatik olarak karşılaştırıldı; 37 cümle bu karşılaştırmada düzeltildi (2026-10-09).

1. Imaging of brown tumours: a pictorial reviewinsightsimaging.springeropen.com
2. Osseous Manifestations of Primary Hyperparathyroidism: Imaging Findingsonlinelibrary.wiley.com
3. Update on brown tumor of hyperparathyroidismpubmed.ncbi.nlm.nih.gov
4. Imaging technologies in the differential diagnosis and follow-up of brown tumor in primary hyperparathyroidismiris.uniroma1.it
5. Giant Cell Tumor of Bone: Review, Mimics, and New Developments in Treatmentpubs.rsna.org
6. Acute and Stress-related Injuries of Bone and Cartilage: Pertinent Anatomy, Basic Biomechanics, and Imaging Perspectivepubs.rsna.org
7. Radiographic Evaluation of Bone Tumorspubs.rsna.org
8. Pathological Fractures in Rare Bone Diseases: Clinical Casespmc.ncbi.nlm.nih.gov
9. Severe Tertiary Hyperparathyroidism with Brown Tumor and Multisystem Complications Mimicking Plasma Cell Dyscrasia in a Middle-Aged Man with Childhood-Onset FSGSpmc.ncbi.nlm.nih.gov
10. Primary Hyperparathyroidism With Brown Tumor—A Case Mistaken as Non‐Ossifying Fibroma Resolved by Biochemical and Radiological Correlationpmc.ncbi.nlm.nih.gov
11. Educational Case: Atypical presentation of primary hyperparathyroidism with brown tumorpmc.ncbi.nlm.nih.gov
12. Primary Hyperparathyroidism-Induced Brown Tumor of the Mandible: A Diagnostic Dilemmapmc.ncbi.nlm.nih.gov
13. Brown Tumors of Hyperparathyroidism: A 13-Year Retrospective Case Series from a Tertiary Center in South India.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
14. Osteitis Fibrosa Cystica: The Hideous Face of Hyperparathyroidism.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
15. Osteitis fibrosa cystica recovery following parathyroidectomy for primary hyperparathyroidism: a case series and review of literature.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
16. Involvement of the acromion in cases of distal clavicular osteolysis.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
17. A Rare Case of Primary Hyperparathyroidism Presenting as a C2 Brown Tumor-Plain Radiography Has yet again Proved Indispensable in Clinching the Diagnosis.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
18. Diagnostic Ultrasonographic Diagnosis of Posttraumatic Osteolysis of the Distal Clavicle in a 24-Year-Old Bodybuilder: A Case Report With Correlative Radiographs and Magnetic Resonance Imaging.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
19. Primary Hyperparathyroidism With Brown Tumor-A Case Mistaken as Non-Ossifying Fibroma Resolved by Biochemical and Radiological Correlation.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
20. Unravelling a hidden pathology of a vertebral fracture in a teenage girl.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
21. Primary Hyperparathyroidism Mimicking Skeletal Metastasis - A Diagnostic Dilemma.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
22. Intraosseous tumours of the knee.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
23. Review of imaging modalities and radiological findings of calvarial lesions.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
24. Malignancy-mimicking osteitis fibrosa cystica secondary to primary hyperparathyroidism.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
25. Conventional osteosarcoma of the ilium masquerading as a brown tumor in primary hyperparathyroidism: a rare case report and literature review.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
26. What should be considered to avoid delayed management of parathyroid adenoma: a case report.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
27. Osseous Manifestations of Primary Hyperparathyroidism: Imaging Findings.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
28. Atypical parathyroid adenoma with severe bone manifestations in early adolescence.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
29. Cystic bone Lesions: Diagnostic pitfalls and therapeutic considerations.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
30. Hyperparathyroidism Jaw Tumor Syndrome, an Unforeseen Diagnosis.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
31. Axial Spondyloarthritis: Mimics and Pitfalls of Imaging Assessment.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
32. Solitary phalangeal brown tumour in primary hyperparathyroidism: Report of a rare presentation.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
33. Severe Hypocalcemia in Hungry Bone Syndrome After Parathyroid Surgery: A Case Study and Review.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
34. Bone in Parathyroid Diseases Revisited: Evidence From Epidemiological, Surgical and New Drug Outcomes.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
35. Unusual body weight loss due to primary hyperparathyroidism: A case study with literature review.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
36. A Giant Parathyroid Adenoma Presenting With Parathyroid Crisis.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
37. Hyperparathyroidism: Unusual location of brown tumors.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
38. Osteitis Fibrosa Cystica and pathological fractures-the classic but neglected skeletal manifestation of primary hyperparathyroidism: a case report.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
39. Dialysis-related amyloidosis mimicking metastatic bone disease: a scintigraphic pitfall of non-MDP-avid osteolytic lesions on bone SPECT/CT.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
40. Hyperparathyroidism revealed by brown tumors of the jaws: a retrospective case series.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
41. Progressive Anterior Tibial Tumefaction: A Case of Unusual Bone Lesion.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
42. link.springer.comlink.springer.com

Eğitim amaçlıdır; hasta başında tanı ve tedavi kararının yerine geçmez, tıbbi tavsiye değildir. Metinler yapay zekâ desteğiyle yazıldı ve otomatik bir adımda kaynak alıntılarıyla karşılaştırıldı; bu bir tıbbi doğrulama değildir ve içerik uzman radyolog incelemesinden geçmedi. Klinik kararlarda güncel kılavuzları, kurum protokollerini ve radyoloji raporunu esas alın.