Ankilozan spondilitin BT kemik bulguları

Özet

Ankilozan spondilit, aksiyel iskeleti ve özellikle sakroiliak eklemleri tutan kronik inflamatuvar spondiloartrittir. BT erozyon, subkondral skleroz, sindesmofit ve eklem ankilozu gibi yapısal değişiklikleri ayrıntılı gösterir; aktif kemik iliği ödemi MR ile değerlendirilir. Omurgada köprüleşme ve faset ankilozu ilerledikçe hareketli segmentler azalır ve düşük enerjili travmada kırık riski önem kazanır. İleri hastada kırık hattı yalnız ön korpusta aranırsa posterior eleman uzanımı ve instabilite atlanabilir.

Okuma sırası

1. Sakroiliak eklem aralıkları. Koronal kemik penceresinde sakrum ile iliak kemik arasındaki eklem hattını bulun; önce iki tarafın kortikal yüzlerini birbirine göre izleyin.
2. İliak eklem korteksi. İliak ve sakral yüzlerde eklem aralığına açılan küçük kortikal çentikleri seç; tek bir damar oluğunu erozyon kabul etmeyin.
3. Sakral subkondral kemik. Erozyon komşuluğundaki yoğun kemik bantlarını ve sklerozun hangi tarafta olduğunu karşı eklemle kıyaslayın.
4. Sakroiliak eklem aralığı. Eklem aralığının üst, orta ve alt kesimlerinde kemik köprüsü bulunup bulunmadığını takip ederek parsiyel füzyonun yerini belirtin.
5. Vertebra korpusları ve posterior elemanlar. Omurga görüntü alanına giriyorsa vertebra köşelerindeki sindesmofitleri ve faset eklemlerini değerlendirin; travma varsa tüm omurgayı, özellikle ankiloze segmentleri, kırık açısından tarayın.

Faz ve pencere

Kontrastsız tanısal

Yapısal kemik bulguları kontrastsız BT’de değerlendirilebilir; atenüasyon ölçümünde kontrastsız görüntü kullanılmalıdır.

Kemik algoritması tanısal

Aksiyel ince kesitler sakroiliak eklem korteksindeki erozyonları ve parsiyel füzyonu, sagittal/koronal MPR ise sindesmofitlerin vertebra köşelerinden uzanıp köprü oluşturmasını gösterir; ankilozlu omurgada travma sonrası kırık şüphesinde tüm omurga boyunca kırık taranır.

BT bulguları

• Marjinal sindesmofit — vertebra kenarından komşu vertebraya doğru uzanan kemik çıkıntısıdır; disk aralığını geçerek köprüleşebilir.
• Vertebra korpusunda kareleşme — köşe konturlarındaki konkavlığın azalması kronik entezal yeni kemik oluşumuyla birliktedir.
• Sakroiliak eklem erozyonu — iliak veya sakral eklem yüzünde küçük kortikal çentikler, karşılıklı sklerozla birlikte görülebilir.
• Sakroiliak ankiloz — eklem aralığında parsiyel ya da tam kemik köprüleşmesi ileri yapısal hastalığı gösterir.
• Faset eklem ankilozu — posterior elemanlardaki faset eklemler kemik köprüyle birleşir; bu, ankilozan spondilitin geç dönem yapısal bulgularındandır.
• Bambu omurga görünümü — çok seviyeli marjinal sindesmofit köprüleşmesiyle vertebra gövdelerinin ve sıklıkla faset eklemlerin füzyonundan oluşan ileri dönem görünümüdür.
• Ankilozlu omurga kırığı — düşük enerjili travma sonrası kırık hattı diskten veya korpustan geçip posterior kemik/ligament yapılarına uzanabilir; yer değiştirmemiş kırıklar grafide gözden kaçabilir.
• Ankilozan spondilitte ankiloze segmentlerde, korpus ve disk arayüzünü tutan destrüktif discovertebral lezyonlar (Andersson lezyonu) gelişebilir.

Normalde

Normal sakroiliak eklemde sakral ve iliak korteksler düzgündür, eklem aralığı boyunca kemik köprü bulunmaz; normal vertebra köşeleri sindesmofitlerle birbirine bağlanmaz. Aynı ince kesitlerde iki SI eklemin eklem yüzlerini, vertebra köşelerinin biçimini ve faset eklemlerin açıklığını yan yana kıyaslayın.

Ayırıcı tanı

DISH

korpusların ön ve ön-yan yüzlerinde akıcı ossifikasyon görülür; klasik Resnick ölçütlerinde disk aralığı görece korunur ve faset ankilozu bulunmaz, sakroiliak eklem erozyonu veya sklerozu tipik değildir ve ön köprüleşme paraartiküler olabilir.

Psöriyatik spondiloartrit

spinal sindesmofitler kaba, kalın ve asimetrik olabilir; sakroiliit aksiyel spondiloartrite göre daha sık asimetrik ya da tek taraflıdır.

Dejeneratif sakroiliak osteoartrit

değişiklikler eklemin ön-orta üçte birlik bölümünde yoğunlaşabilir; eklem aralığı daralması, subkondral skleroz ve osteofitler, bazen de eklem içi hava (vakum fenomeni) görülebilir.

Osteitis condensans ilii

SI eklemin yük taşıyan bölümüne karşılık gelen iliak kemikte üçgen biçimli, yoğun ve iyi sınırlı skleroz görülür; belirgin erozyon tipik değildir.

Enfeksiyöz sakroiliit

tek taraflı tutulum ve eklem dışına uzanan yumuşak doku inflamasyonu tanıyı düşündürür; MR kemik iliği değişiklikleri ile yumuşak doku yayılımı ve apseyi BT’den daha iyi gösterir.

Tuzaklar

• BT yapısal kemik değişikliklerini gösterir, ancak aktif kemik iliği ödemini göstermez; normal BT aktif sakroiliiti dışlamaz ve erken inflamatuvar değişiklik şüphesinde MR daha duyarlıdır.
• Erozyon için eklem kenarında fokal subkondral kortikal defekt arayın; damar kanalları, kistler ve diğer subkondral varyantlar erozyonu taklit edebilir.
• Sakroiliak eklem önündeki paraartiküler kemik köprüleri gerçek intraartiküler ankilozu taklit edebilir; ankiloz için köprünün sakral ve iliak kemikler arasında eklem aralığını geçmesi gerekir.
• Bambu omurga terimi yaygın vertebral köprüleşme görünümünü anlatır; tek bir sindesmofit yeterli değildir, çok seviyeli vertebral ve faset füzyonunu birlikte inceleyin.
• Sakroiliak eklemde skleroz tek başına aksiyel spondiloartrit tanısı koydurmaz; eklem yüzlerindeki erozyon, ankiloz ve bulguların dağılımı birlikte değerlendirilmelidir.

Kendini dene

1. BT’de her iki sakroiliak eklemde karşılıklı yüz erozyonları, subkondral skleroz ve parsiyel füzyon; omurgada vertebra köşelerinden komşu korpusa uzanan marjinal sindesmofitler görülüyor. En olası hastalık nedir?

   • Ankilozan spondilit
   • DISH
   • Osteitis condensans ilii
   • Sakroiliak osteoartrit
   Cevabı göster

   Ankilozan spondilit. Erozyonlu sakroiliak eklem değişiklikleri ve marjinal sindesmofitler ankilozan spondilit örüntüsünü destekler. Klasik DISH ölçütlerinde akıcı ön-yan ossifikasyon görülürken sakroiliak erozyon ve faset ankilozu beklenmez; osteitis condensans ilii iliak tarafta üçgen skleroz, dejeneratif osteoartrit ise ön-orta eklemde osteofit ve vakum bulguları yapabilir.

2. İleri ankilozan spondilitli kişi hafif düşme sonrası boyun ağrısı bildiriyor. BT’de özellikle hangi kırık paterni gözden kaçmamalıdır?

   • Üç kolonlu kırık
   • İzole disk vakumu
   • Sakral skleroz
   • Marjinal sindesmofit
   Cevabı göster

   Üç kolonlu kırık. Ankilozlu omurga kırıkları sıklıkla üç kolonu tutar; kırık hattı diskten veya korpustan geçerek posterior elemanlara uzanabilir ve yer değiştirmemiş kırıklar grafide kolayca atlanabilir. Travma sonrası tüm omurganın BT ile taranması önerilir. Disk vakumu, sakral skleroz ve sindesmofit kronik yapısal bulgulardır.

İlgili konular

• Diffüz idiopatik iskelet hiperostozu (DISH)

Kaynaklar

Bu sayfadaki 41 cümle ve 2 quiz sorusu aşağıdaki kaynaklardan alıntılarla otomatik olarak karşılaştırıldı; 27 cümle bu karşılaştırmada düzeltildi (2026-10-09).

1. Computed tomography in axial spondyloarthritispmc.ncbi.nlm.nih.gov
2. Reporting Sacroiliac Joint Imaging Performed for Known or Suspected Axial Spondyloarthritis: Assessment of SpondyloArthritis International Society Recommendationspubs.rsna.org
3. Spine Fractures in Ankylosing Diseases: Recommendations of the Spine Section of the German Society for Orthopaedics and Trauma (DGOU)pmc.ncbi.nlm.nih.gov
4. Standardized reporting of sacroiliac joints in spondyloarthritis on CT: modified Delphi consensus on lesion definitions from the ESSR-Arthritis Subcommitteelink.springer.com
5. Ankylosing Spondylitis - StatPearlsncbi.nlm.nih.gov
6. Associations between syndesmophytes and facet joint ankylosis in radiographic axial spondyloarthritis patients on low-dose CT over 2 yearsacademic.oup.com
7. How Are We Addressing Axial Psoriatic Arthritis in Clinical Practice?link.springer.com
8. Imaging of Sacroiliac Pain: The Current State-of-the-Artpmc.ncbi.nlm.nih.gov
9. When it is not sacroiliitispmc.ncbi.nlm.nih.gov
10. Appropriateness Criteria | Inflammatory Back Painradiologyinfo.org
11. Ankylosing Spondylitis - Merck Manual Professional Editionmerckmanuals.com
12. Criteria for Early-Phase Diffuse Idiopathic Skeletal Hyperostosis: Development and Validationpubs.rsna.org
13. Fractures in the ankylosed cervical spinesurgeryreference.aofoundation.org
14. Management of a Severe L4/5 Andersson Lesion with Three-Column Instability in Ankylosing Spondylitis Using Single-Stage Circumferential Reconstruction: A Case Reportpmc.ncbi.nlm.nih.gov
15. A Rigid Spine at Risk: Chalk-Stick Fracture With Dural Sac Entrapment After Ground-Level Fallpmc.ncbi.nlm.nih.gov
16. The spine-injured patient: initial assessment and emergency treatment.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
17. Differential Diagnosis of Facet Joint Disorders.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
18. Acceptable errors with evaluation of 577 cervical pedicle screw placements.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
19. MRI compared with low-dose CT scanning in the diagnosis of axial spondyloarthritis.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
20. The Unstable Spine: A Surgeon's Perspective.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
21. [Radiological diagnostics of lumbar spine fractures].pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
22. Modified C7 pedicle subtraction osteotomy for the correction of cervicothoracic kyphosis.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
23. [Spondylosclerosis hemispherica: a rare radiological syndrome of the spine].pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
24. Better Quantification of Syndesmophyte Growth in Axial Spondyloarthritis.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
25. Imaging in axial spondyloarthritis: Changing concepts and thresholds.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
26. Injuries to the Rigid Spine: What the Spine Surgeon Wants to Know.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
27. Association between facet joint ankylosis and functional impairment in patients with radiographic axial spondyloarthritis.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
28. Research of a Safe and Simplified Intertransverse Process Approach for the Lower Thoracic Interbody Surgery.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
29. Craniocervical junction involvement in ankylosing spondylitis.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
30. Comparative biomechanical analysis of pedicle screws versus cortical bone trajectory fixation in the treatment of ankylosing spondylitis.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
31. CT-based hounsfield unit as an alternative osteoporosis assessment in ankylosing spondylitis patients with bamboo spine.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
32. Beyond inflammation: the molecular basis of bone remodeling in axial spondyloarthritis and psoriatic arthritis.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
33. Biologic and targeted synthetic therapies in ankylosing spondylitis: a pharmacological review.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
34. Erosive costovertebral joint arthritis as a novel feature of ankylosing spondylitis.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
35. An Evaluation of Magnetic Resonance Imaging Dixon Sequence Fat-Water Separation Techniques (T2w Dixon FSTs) to Detect Dorso-Lumbar Structural Lesions in Patients with Axial Spondyloarthritis.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
36. Management of a Severe L4/5 Andersson Lesion with Three-Column Instability in Ankylosing Spondylitis Using Single-Stage Circumferential Reconstruction: A Case Report.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
37. A Rigid Spine at Risk: Chalk-Stick Fracture With Dural Sac Entrapment After Ground-Level Fall.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
38. Posterior ligamentous injury induces progressive ankylosis-like structural remodeling in rhesus macaques.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
39. Non-Infectious Spinal Diseases Mimicking Infection: A Pictorial Essay.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
40. Spondylodiscitis and Its Mimickers: A Pictorial Review.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
41. Magnetic resonance imaging of rheumatological diseases.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
42. Clinical Utility of Repeat Sacroiliac Joint MRI in Patients Evaluated for Axial Spondyloarthritis: A Real-World Cohort Study.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
43. Cracks in the Diagnosis: A Case of Hypermobility Spectrum Disorder as a Mechanical Mimic of Spondyloarthritis With a Brief Review.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
44. Comparative analysis of whole spine and sacroiliac joint magnetic resonance SPARCC scores in patients with SAPHO syndrome and ankylosing spondylitis.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov

Eğitim amaçlıdır; hasta başında tanı ve tedavi kararının yerine geçmez, tıbbi tavsiye değildir. Metinler yapay zekâ desteğiyle yazıldı ve otomatik bir adımda kaynak alıntılarıyla karşılaştırıldı; bu bir tıbbi doğrulama değildir ve içerik uzman radyolog incelemesinden geçmedi. Klinik kararlarda güncel kılavuzları, kurum protokollerini ve radyoloji raporunu esas alın.