Klinik Atölye

Pelvis ve asetabulum · Patoloji · Yüksek öncelik

Asetabular tavan kırığı ve impaksiyonu

Acetabular roof fracture and impaction

Bölge anatomisi, BT kesiti: Kalça kemiği sınırı sarı çizgiyle işaretli
Bölge anatomisi Bu konu için açık lisanslı ve doğrulanmış bir olgu görüntüsü bulunamadı. Görüntü, “Asetabular tavan kırığı ve impaksiyonu” bulgusunu göstermez; bulgunun arandığı bölgeyi (kalça kemiği, sarı sınır) veri setinde patolojisiz olarak etiketlenmiş başka bir incelemede gösterir.

Görüntü: TotalSegmentator v2.01 veri seti (Wasserthal ve ark., Radiology: Artificial Intelligence 2023), veri setinde patolojisiz etiketli olgu, vaka s1256 · CC BY 4.0. Değişiklik: tek kesit seçildi, pencere uygulandı, organ sınırı çizildi.

Özet

Asetabular tavan, femur başından gövdeye yük aktaran eklem kubbesidir; yüksek enerjili travma ve özellikle kırılgan kemikte düşme sonrası çatlak ya da çökme gelişebilir. İnce kesit kontrastsız BT, subkondral kemiğin sıkışmasını, eklem yüzü basamağını ve femur başı örtünmesindeki bozulmayı gösterir. Radyografideki gull sign gerçek impaksiyonu tek başına kanıtlamaz; BT'de çökmüş eklem kubbesini yukarı yer değiştirmiş ama sıkışmamış fragmandan ayırmak gerekir. Çatıdaki eklem uyumsuzluğu gözden kaçarsa kusurlu redüksiyon kalitesi ortaya çıkar; Letournel ve Matta'nın çalışmalarında anatomik olmayan redüksiyonun klinik sonucu belirleyen en güçlü faktör olduğu gösterilmiştir.

Okuma sırası

  1. Yük taşıyan asetabular çatı. Koronal kemik penceresinde önce asetabular kubbenin yük taşıyan eklem yayını bulun; karşı kalçanın düzgün yayını referans alın.
  2. Subkondral çatı. Kubbe ve altı kemik değerlendirmesi — impaksiyonun varlığını ve altındaki kemik sıkışmasının (brick sign) boyutunu ince kesitli multiplaner BT reformasyonlarıyla değerlendirin.
  3. Asetabulum-femur başı eklem yüzü. Eklem yüzü ve femur başı ilişkisi — impaksiyonun eklem yüzü deformitesine ve eşlik edebilen femur başı subkondral yaralanmalarına ince kesitli BT ile göz atın.
  4. Kolonlar ve eklem içi. Çökmenin komşu kolon veya medial duvar kırığıyla sürekliliğini, femur başı hasarını ve eklemde ayrılmış parçayı araştırın.

Faz ve pencere

Kontrastsız tanısal
Asetabular kubbe impaksiyonu ince kesitli BT ile tanımlanır; gerçek subkondral çökme (brick sign) ile yükselmiş kubbe fragmanı ayrımı mutlaka yapılmalıdır. Bu kemik yaralanmasının tanısı için ince kesit kontrastsız BT yeterlidir; karşılaştırma amaçlı çekilen grafide de subkondral çökme görülebilir. Koronal reformasyon kubbenin yük taşıyan konturunu ve femur başı örtünmesini; sagittal/aksiyel kesitler impaksiyonun ön-arka yayılımını, eklem basamağını ve kolon kırıklarıyla bağlantısını gösterir. Kemik algoritması ayrı bir çekim fazı değil, rekonstrüksiyon kernelidir.

Önerilen pencereler: Kemik (G 1800 / M 400).

BT bulguları

  • Subkondral kubbe çökmesi — impakte bölgede eklem yüzü altındaki kemik sıkışması ve eklem hattında basamak oluşumu izlenir.
  • Trabeküler sıkışma yoğunluğu — impaksiyon bölgesinde, ince kesitli BT ile görülebilen subkondral kemik sıkışmasına bağlı densite artışı saptanır.
  • Çatı eklem basamağı — impaksiyon veya fragmentasyona bağlı olarak eklem yüzü kontüründe bozulma ve adım farkı, ince kesitli BT reformasyonlarında değerlendirilir.
  • Femur başı ilişkisi — asetabular kırıklarda sık eşlik eden femur başı impaksiyonu veya subkondral kırıkları, ince kesitli BT ile birlikte değerlendirilmelidir.
  • Gull sign karşılaştırması — grafide gull sign izlenen olgularda, BT'de altındaki kemik sıkışması olup olmadığına bakılarak 'gerçek impaksiyon (tuğla işareti)' ile 'yükselmiş kubbe fragmanı' ayrıştırılır.
  • Kolon ve kuadrilateral yüz ilişkisi — asetabular impaksiyonlar genellikle ön kolon, arka kolon veya kuadrilateral yüz kırıklarıyla birlikte seyreder; BT bu bileşenlerin tümünü değerlendirmeyi gerektirir.
  • Femur başı kondral/subkondral hasarı — karşılıklı eklem yüzündeki çökme veya osteokondral fragman, asetabular impaksiyona eşlik edebilir.
  • Eklem içi fragman — Letournel sınıflamasında tanıyı zorlaştıran veya yaklaşım değişikliği gerektirebilen intra-artiküler parçalar, ince kesitli BT ile tespit edilmelidir.

Ölçütler ve sınıflamalar

Letournel-Judet asetabulum sınıflaması
Çatı impaksiyonu ayrı bir Letournel tipi değildir; eşlik ettiği ön kolon, arka kolon, duvar, transvers veya birleşik kırık örüntüsü ayrıca adlandırılır.
BT'de gull sign ve gerçek kubbe impaksiyonu ayrımı
Radyografik gull sign, BT'de gerçek subkondral çökme ile yalnızca yukarı yer değiştirmiş kubbe fragmanını güvenilir biçimde ayıramaz; impaksiyon doğrudan BT morfolojisiyle tanımlanmalıdır.

Normalde

Normal asetabular çatı, radyografide ve BT'de ana yük taşıyan alanı temsil eder; kesintisiz bir eklem yayı oluşturarak femur başını örtter ve altındaki kemikte travmaya bağlı sıkışma bulgusu göstermez. Karşılaştırma — pelvis grafisi ve BT'de her iki asetabulumun iliopektineal/ilioiskial hatları ve çatı konfigürasyonu karşılaştırılarak asimetre ve deformite saptanır.

Normal BT ile kıyasla

Aynı bölgenin, kaynak veri setinde patoloji içermediği belirtilen bir BT incelemesini kesit kesit kaydırın; organ sınırlarını açarak anatomiyi hasta görüntüsüyle karşılaştırın. Küçük rastlantısal bulgular tümüyle dışlanmamıştır.

Kaynak: TotalSegmentator v2.01 veri seti (Wasserthal ve ark., Radiology: Artificial Intelligence 2023), CC BY 4.0, vaka s1256; organ sınırları veri setinin otomatik segmentasyonundan, birleştirilerek sadeleştirildi. Görüntüler 2,5 mm kesit aralığına yeniden örneklendi.

Ayırıcı tanı

Yukarı kalkmış çatı fragmanı
kubbe yüksek konumda görünür ancak eklem yüzü kendi fragmanı üzerinde düzgün ve trabeküler kemik sıkışmamış olabilir.
Asetabular marginal impaksiyon
çökme kubbenin merkezinden ziyade periferik eklem kenarındaki osteokondral fragmanda odaklanır.
Asetabular displazi (DDH)
gelişimsel kalça displazisinde asetabulum yüzeyi yetersizdir ve çatı örtünmesi azalmıştır; kronik yapısal değişiklikler ve ölçüm değerleri akut kırık ve impaksiyon bulgularından ayrılır.
Femur başı impaksiyonu
çökme karşı yüz olan femur başı konturundadır; asetabular çatı kendi başına düzenli kalabilir.

Tuzaklar

  • Gull sign yorumlama tuzagi — grafide gull sign izlenmesi impaksiyon garantisi değildir; BT'de altındaki kemik sıkışması (brick sign) olup olmadığı ve fragmanın yükselip yükselmediği mutlaka doğrulanmalıdır.
  • Sadece aksiyel kesitte kubbe bütün görünebilir; koronal reformasyonda üst-medial çatı ve baş örtünmesini kontrol edin.
  • Asetabular fossanın fizyolojik olarak eklem dışı kalan bölümünü yük taşıyan çatıyla karıştırmayın; impaksiyonun lunat eklem yüzünde olup olmadığını değerlendirin.
  • İnce subkondral basamak kalın kesitlerde parsiyel hacim etkisiyle silikleşebilir; ince kesitli kemik algoritmalı çok düzlemli rekonstrüksiyonlarda değerlendirin.

Kendini dene

  1. Pelvis grafisinde gull sign izlenen hastanın BT'sinde üst-medial kubbe fragmanı yüksek konumda, ancak subkondral kontür düzgün ve trabeküler kemik sıkışması yok. Bu bulgu neyi gösterir?

    Cevabı göster

    Yukarı kalkmış (elevated) kubbe fragmanı. Gull sign, pelvis grafisinde asetabulumun süperomedial kubbe impaksiyonunu gösteren radyografik bir bulgudur. BT'de subkondral çökme veya trabeküler sıkışma yoksa, bu bulgu gerçek impaksiyonu değil, sadece yukarı yer değiştirmiş (elevated) bir kubbe fragmanını gösterir; impaksiyonun tanısı BT'deki subkondral deformite ve kemik yoğunluğu ile konur.

  2. Asetabular eklem yayında lokal çökme ve hemen altında trabeküler kemik yoğunlaşması hangi yaralanmayı en iyi tanımlar?

    Cevabı göster

    Asetabular çatı impaksiyonu. Subkondral asetabular yay çökmesi ve altındaki sıkışmış kemik çatı impaksiyonudur. Diğer seçenekler asetabular eklem kubbesinin dışında yer alan farklı kırık/eklem yaralanmalarıdır.

İlgili konular

Kaynaklar

Bu sayfadaki 42 cümle ve 2 quiz sorusu aşağıdaki kaynaklardan alıntılarla tek tek karşılaştırıldı; 19 cümle bu karşılaştırmada düzeltildi (2026-10-08).

  1. Algorithms in acetabular fracture classificationspmc.ncbi.nlm.nih.gov
  2. Osteosynthesis for Geriatric Acetabular Fractures: An Epidemiological and Clinico-Radiological Study Related to Marginal or Roof Impaction.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
  3. The role of applying radiological modifiers to the Letournel classification and its clinical implications.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
  4. Quantitative three-dimensional fracture mapping reveals subtype-specific morphology of acetabular roof column and wall fractures.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
  5. Developmental dysplasia of the hip alters fracture patterns in femoral neck fractures.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
  6. Complications and outcomes after operative treatment of low-energy pelvic ring and acetabular fractures.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
  7. Management of Geriatric Acetabulum Fracture - A Case Report.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
  8. Acute Total Hip Arthroplasty with or Without Internal Fixation for Acetabular Fractures in the Elderly: A Case Series.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
  9. Morphology-Guided Surgical Management of Complex Traumatic Hip Fracture-Dislocations and Acetabular Fractures: A Six-Case Series Illustrating Morphology-Based Surgical Approaches.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
  10. Quantitative 3D assessment of marginal impaction volume in posterior wall acetabular fractures: a pilot study.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
  11. A case of nontraumatic acetabular fracture during epileptic seizure in an elderly patient: Imaging diagnosis and endovascular treatment.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
  12. Endoscopic Management of a Trauma-Induced Urethral Pseudoaneurysm.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
  13. Glossary of terms for musculoskeletal radiology.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
  14. Advanced Iterative Metal Artifact Reduction With Intrinsic Spectral Information From Photon-counting Detector Computed Tomography: Improving the Assessment of Metal-bone Interface.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
  15. Machine Learning-based Radiomic Model for Early Diagnosis of Male Urethral Injury in Pelvic Fracture Patients.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
  16. Understanding Photon-Counting CT: Physics, Detector Technology, and Image Reconstructions.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
  17. Legg-Calvé-Perthes disease- surgical treatment options.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
  18. Osteotomies: Indications, Imaging Appearance, Surgical Techniques, and Complications.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
  19. Isolated Buttress Plating of Posterior Wall Acetabular Fractures: Is it Sufficient?pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
  20. Acute total hip replacement of acetabular fractures with cementless modular revision cups in patients older than 55 years: a retrospective cohort study.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
  21. Articular impactions in acetabular fractures.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
  22. The trifecta approach: a staged alternative to the extended iliofemoral approach for complex acetabular fractures-technique and case report.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
  23. Acetabular superior wall fractures: a distinct acetabular fracture entity.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
  24. The Unique Features of Pediatric Sports Injuries: The Hip.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
  25. Surgical management of traumatic posterior hip dislocation associated with ipsilateral femoral shaft fracture in a child via the anterior approach: a case report and literature review.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
  26. Traumatic Bilateral Asymmetrical Hip Dislocation with Acetabular Fracture: A Case Report and Review of Current Evidence.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
  27. The Predictive Factors for Post-Traumatic Hip Osteoarthritis After Surgical Treatment of Acetabular Fractures: A Retrospective Cohort of 130 Patients.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
  28. Acute cemented total hip arthroplasty combined with open reduction and internal fixation for elderly acetabular fractures: a two-center retrospective cohort study.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
  29. Outcomes after surgical treatment of acetabular fractures: a review.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
  30. A Guide to Improving the Care of Patients with Fragility Fractures, Edition 2.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
  31. Postoperative kinetics of point-of-care C-reactive protein versus total white blood cell count after tibial plateau leveling osteotomy in dogs.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
  32. Clinical Feasibility Studies and Potential Applications of Cone-Beam Computed Tomography Integrated in Multimodality X-Ray System for Small Animals.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
  33. Ultrasound Applications in Pediatric Orthopedics.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
  34. outcomes of acute total hip arthroplasty (THA) in the management of acetabular fractures: a case series.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
  35. Bone-Sparing Hip Arthroplasty in Young and Active Patients: A Narrative Review.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
  36. Hip preservation surgery and the acetabular fossa.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
  37. The state of trial registrations in the field of Orthopaedics in years 2015-2020. A meta-epidemiological study.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
  38. 3D-printed hip prostheses with regenerative integration: a state-of-the-art comprehensive review.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
  39. Design of internal fixation implants for fracture: A review.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
  40. Statistical Shape and Appearance Models: Development Towards Improved Osteoporosis Care.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
  41. Biomechanical comparison of two fixation constructs for displaced quadrilateral surface acetabular fractures: a finite elements analysis.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
  42. Articular disimpaction in acetabular fractures.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
  43. Management of acetabular fractures in elderly patients.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
  44. Management and outcome of displaced acetabular fractures in the oldest-old: a retrospective analysis of orif and acute total hip arthroplasty.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
  45. Rabbits as preclinical animal models of cam morphology: proof of concept.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
  46. Imaging in Hip Arthroplasty Management Part 2: Postoperative Diagnostic Imaging Strategy.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
  47. Is It Possible and Safe to Perform Acetabular-preserving Resections for Malignant Neoplasms of the Periacetabular Region?pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
  48. Fragility Fractures of the Acetabulum: Current Concepts for Improving Patients' Outcomes.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
  49. Management of high-energy acetabular fractures in the elderly individuals: a current review.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
  50. Predicting the Poor Clinical and Radiographic Outcomes after the Anatomical Reduction and Internal Fixation of Posterior Wall Acetabular Fractures: A Retrospective Analysis.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
  51. Paget's disease of bone with superimposed osseous metastasis from lung carcinoma: A case report.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
  52. Osteonecrosis in Youth with Sickle Cell Disease-A Narrative Review.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
  53. Senescence-driven osteonecrosis of the femoral head in the elderly-a distinct pathophysiological entity.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
  54. Dome impaction classification in acetabular fractures: Identifying atypical dome impactions with absence of the gull sign: A retrospective descriptive study.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
  55. Osteomyelitis of the Jaw Bones and Its Mimics: Resolving the Diagnostic Enigma.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
  56. Magnetic resonance imaging (MRI) vs. computed tomography (CT) in the diagnosis and classification of spondylolysis and spondylolisthesis-a narrative review.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
  57. Imaging of bone marrow pitfalls with emphasis on MRI.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
  58. Stabilization of Osteoporotic Pelvis and Acetabular Fractures.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
  59. The "gull sign" in acetabular fractures revisited - is the dome impacted or elevated?pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
  60. Management of Acetabular Fractures with Total Hip Replacement: A Narrative Literature Review.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
  61. Treatment of Geriatric Acetabular Fractures Using the Modified Stoppa Approach: A Review Article of Technique, Tips, and Pitfalls.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
  62. Total Hip Arthroplasty With Impacted Bone Graft on Acetabulum for Osteoporotic Acetabular Fractures: A Report of 3 Cases.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
  63. Clinical outcomes of internal iliosciatic fixation using a conventional reconstruction plate via an anterior approach for acetabular fractures involving the posterior column.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
  64. A Comparative Study of Functional Outcomes in Anterior and Posterior Wall Acetabular Fractures Managed Using Modified Stoppa and Kocher-Langenbeck Approaches at a Tertiary Hospital in India.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
  65. Risk factors for post-traumatic osteoarthritis following surgical treatment of acetabular posterior wall fractures: a retrospective study.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
  66. Short-Term Outcomes of Cementless Total Hip Arthroplasty Using a 3D-Printed Acetabular Cup Manufactured by Directed Energy Deposition: A Prospective Observational Study.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
  67. Computed tomography Osteoabsorptiometry: Review of bone density, mechanical strength of material and clinical application.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
  68. High prevalence of borderline hip dysplasia in young patients with femoral head subchondral stress fractures.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
  69. Radiographically Apparent Acetabular Sourcil Landmarks Are Created by Comparable Regions of the Pelvis With Extraarticular Bone Variably Confounding Estimates of Joint Coverage.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
  70. Radiographic evaluation of the painful adolescent and young adult hip.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
  71. Rare case of a low energy traumatic anterior dislocation of the native hip.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
  72. Subchondral Insufficiency Fracture of the Femoral Head Caused by Excessive Lateralization of the Acetabular Rim.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
  73. Hip and Groin Injuries in Baseball Players.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
  74. Progress of fracture mapping technology based on CT three-dimensional reconstruction.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
  75. Factors associated with long-term patient-reported outcomes after periacetabular osteotomy.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
  76. Rabbit models of hip dysplasia: a narrative review.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
  77. Japan's contributions to hip joint preservation and reconstruction: from osteonecrosis and developmental dysplasia to precision arthroplasty.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
  78. Quasi-static mechanical evaluation of canine cementless total hip replacement broaches: effect of tooth design on broach and stem insertion.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
  79. Multiple Acetabular Revisions in THA - Poor Outcome Despite Maximum Effort.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov

Eğitim amaçlıdır; hasta başında tanı ve tedavi kararının yerine geçmez. İçerik yapay zekâ destekli bir süreçle güncel literatüre göre cümle cümle kaynaklarla karşılaştırıldı, ancak uzman radyolog incelemesinden geçmedi. Klinik kararlarda güncel kılavuzları, kurum protokollerini ve radyoloji raporunu esas alın.