Popliteal arter tuzaklanma sendromu

Özet

Özellikle genç ve atletik, belirgin aterosklerotik risk taşımayan kişide eforla baldır veya ayak kladikasyonu popliteal arterin anormal kas ya da fibröz bant ilişkisini düşündürür. BT anjiyografi (BTA), arterin popliteal fossadaki seyrini gastroknemius başları ve komşu yapılarla birlikte gösterir; nötral ve provokatif pozisyon görüntülerinin karşılaştırılması dinamik basıyı ortaya koyabilir. Damar duvarı hasarı gelişmişse stenoz, tromboz, distal emboli veya poststenotik genişleme eşlik edebilir. Tanınmayan kronik bası arteriyel hasar ve distal dolaşım kaybına ilerleyebilir.

Faz ve pencere

BTA tanısal

İntravenöz kontrastlı arteriyel BTA'da popliteal arterin medial deviasyonu (özellikle Tip I–II’de), anormal kas/tendon komşuluğu, fokal lümen basısı ve distal opasifikasyon izlenir. Nötral pozisyon görüntüsü anatomik ilişkiyi, mümkünse plantar fleksiyonla alınan karşılaştırmalı görüntü dinamik daralma ya da oklüzyonu gösterir.

Önerilen pencereler: Anjiyo (G 600 / M 150), Yumuşak doku (G 400 / M 40), Kemik (G 1800 / M 400).

BT bulguları

• Medial gastroknemius başı–popliteal arter ilişki anomalisi — arterin normal yerleşimli başın medialinden aberan seyri veya başın anormal lateral tutunmasıyla arterin sıkışması.
• Aksesuar kas demeti veya fibröz bant popliteal arterle anormal ilişki kurup basıya yol açabilir; işlevsel PAES tanısı için dinamik incelemede arter çapında azalma ve bacak ağrısı birlikte gösterilmelidir.
• Arter deviasyonu — özellikle Tip I ve II’de popliteal arterin medial gastroknemius başına göre anormal, mediale sapmış seyri.
• Provokasyonla lümen daralması — nötral pozisyonda açık olan segmentin plantar fleksiyon görüntüsünde belirgin daralması veya kapanması.
• Kronik mural hasar — bası alanında stenoz, trombüs veya kısa segment oklüzyon gelişebilir.
• Poststenotik genişleme — bası segmentinin distalinde arter çapında fokal artış gelişebilir.
• Bilateral anatomik varyant — karşı popliteal fossada benzer kas-arter ilişkisi; semptom olmasa da iki taraflı inceleme gerekir.

Ölçütler ve sınıflamalar

Anatomik popliteal arter tuzaklanma sendromu (PAES) sınıflaması (I–V) ve fonksiyonel tip VI

Tip I: popliteal arter, normal yerleşimli medial gastroknemius başının medialinden seyreder. Tip II: medial gastroknemius başı normalden daha lateralde tutunur; popliteal arter başın medialinden ve altından geçerek basıya uğrar. Tip III: popliteal arter normal konumdayken fibröz bantla sıkışır. Tip IV: popliteal arter popliteus kası altından ya da derininden geçerken sıkışır. Tip V: arter ve popliteal ven birlikte tuzaklanır. Tip VI: sabit anatomik varyant olmadan kas hipertrofisi/kontraksiyonuyla gelişen işlevsel kompresyondur.

Normalde

Normal popliteal arter medial gastroknemius başının lateralinde seyreder; arter ve ven çevresindeki popliteal yağ dokusu korunur. Aynı aksiyel düzeyde iki tarafı kıyaslarken arterin medial gastroknemius başına göre konumunu, kas liflerinin damara uzanıp uzanmadığını ve provokasyon görüntüsünde yalnız bir tarafta gelişen lümen değişikliğini kontrol edin.

Ayırıcı tanı

Aterosklerotik popliteal stenoz

popliteal arterde aterosklerotik düzensizlik, lümen daralması veya oklüzyon görülebilir; başka düzeylerde ek darlıklar eşlik edebilir.

Popliteal arter adventisyal kisti

duvar içinde/yanında sıvı dansiteli kistik yapı lümeni dıştan daraltır.

Popliteal arter anevrizması

damar çapı fokal genişlemiştir; mural trombüs ve distal emboli görülebilir.

Travmatik arter diseksiyonu

alt ekstremite travma BTA’sında diseksiyon veya oklüzyon görülebilir.

Fonksiyonel popliteal kompresyon

provokasyonda daralma olabilir, fakat anormal anatomik kas-arter ilişkisi ve kalıcı damar hasarı gösterilemeyebilir.

Tuzaklar

• Tek başına plantar fleksiyonda akım azalmasını anatomik tuzaklanma saymayın; sağlıklı kişilerde de pozisyonel kompresyon olabilir, kas-arter ilişkisini ve semptomla uyumu arayın.
• Yalnız nötral pozisyondaki BTA dinamik kompresyonu göstermeyebilir; PAES kuşkusunda provokatif manevralarla dinamik görüntüleme gerekebilir.
• Trombüs nedeniyle damar kesintisini doğrudan anatomik varyant kabul etmeyin; tromboze segmentin proksimal ve distalinde arterin kaslarla ilişkisini izleyin.

Kendini dene

1. Genç koşucuda efor kladikasyonu var. BTA'da anormal bir gastroknemius kas demeti popliteal damarlarla çatışıyor ve arter mediale deviye. En olası tanı nedir?

   • Popliteal arter tuzaklanma sendromu
   • Adventisyal kistik hastalık
   • Aterosklerotik stenoz
   • Popliteal arter anevrizması
   Cevabı göster

   Popliteal arter tuzaklanma sendromu. Anormal gastroknemius kası ile popliteal damarlar arasındaki çatışma ve arterin mediale deviasyonu PAES'i destekler. Adventisyal kistik hastalıkta arter duvarında sıvı dansiteli kistik lezyon, anevrizmada ise anevrizmal kese ve mural trombüs görülebilir.

2. Belirtisi olmayan kişide plantar fleksiyonla popliteal arter kapanıyor; arter ve kas anatomisi nötral pozisyonda olağan. En doğru yorum hangisidir?

   • Provokasyon bulgusu tek başına PAES tanısı koydurmaz
   • Kesin Tip II anatomik PAES'tir
   • Adventisyal kisttir
   • Tromboze popliteal anevrizmadır
   Cevabı göster

   Provokasyon bulgusu tek başına PAES tanısı koydurmaz. Sağlıklı asemptomatik kişilerde de plantar fleksiyonla popliteal arter akımı azalabilir veya kesilebilir; bu nedenle provokasyonda kapanma tek başına PAES tanısı koydurmaz. Görüntüleme bulgusu klinik semptom ve kas-arter ilişkisiyle birlikte yorumlanmalıdır.

İlgili konular

• Popliteal arter adventisyal kistik hastalığı
• Alt ekstremite arter travması
• Alt ekstremite travmatik/iatrojenik psödoanevrizması

Kaynaklar

Bu sayfadaki 44 cümle ve 2 quiz sorusu aşağıdaki kaynaklardan alıntılarla otomatik olarak karşılaştırıldı; 15 cümle bu karşılaştırmada düzeltildi (2026-10-09).

1. Popliteal artery entrapment syndromecdt.amegroups.org
2. Popliteal Artery Disease: Diagnosis and Treatmentpubs.rsna.org
3. Asymptomatic functional popliteal artery entrapment: demonstration at MR imagingpubmed.ncbi.nlm.nih.gov
4. Popliteal Artery Entrapment Syndrome: A Diagnostic and Treatment Enigma for Orthopaedic Surgeonspubmed.ncbi.nlm.nih.gov
5. Cystic adventitial disease of the popliteal artery: A case report with review of literaturepmc.ncbi.nlm.nih.gov
6. CT angiography of lower extremities from anatomy to traumatic and nontraumatic lesions: a pictorial reviewlink.springer.com
7. Popliteal artery entrapment syndrome: a case report with literature reviewpmc.ncbi.nlm.nih.gov
8. Developing a diagnostic framework for patients presenting with Exercise Induced Leg Pain (EILP): a scoping reviewpmc.ncbi.nlm.nih.gov
9. Uncommon Diseases of The Popliteal Artery: A Pictorial Reviewpmc.ncbi.nlm.nih.gov
10. Dynamic Vascular Imaging Unveils Popliteal Artery Entrapment Syndrome in an Atypical Patient: A Case Reportpmc.ncbi.nlm.nih.gov
11. Popliteal Artery Entrapment Syndrome.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
12. Functional Popliteal Artery Entrapment Syndrome: An Approach to Diagnosis and Management.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
13. Popliteal artery entrapment syndrome: report of two cases.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
14. Popliteal Artery Entrapment Syndrome: Updates for Evaluation, Diagnosis, and Treatment.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
15. Use of blood pool agents with steady-state MRI to assess the vascular system.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
16. Popliteal Artery Entrapment Syndrome: A Review of Current Concepts.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
17. Under pressure: a head-to-toe review of vascular compression syndromes.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
18. The treatment of bilateral popliteal artery entrapment syndrome with nonuniform symptoms: A case report and literature review.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
19. Exercise-induced leg pain.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
20. Popliteal Artery Entrapment Syndrome.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
21. Popliteal artery entrapment syndrome.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
22. Chronic leg pain in athletes.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
23. Uncommon Diseases of The Popliteal Artery: A Pictorial Review.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
24. [Lower extremity arterial entrapment syndromes].pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
25. Dynamic Vascular Imaging Unveils Popliteal Artery Entrapment Syndrome in an Atypical Patient: A Case Report.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
26. Popliteal Entrapment in a 16-Year-Old Soccer Player Treated via Detachment and Repositioning of the Medial Head of the Gastrocnemius.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
27. Fracture of an Interwoven Nitinol Stent Due to Popliteal Artery Entrapment Syndrome.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
28. Atypical presentation of symptomatic type III popliteal artery entrapment syndrome with resultant popliteal artery pseudoaneurysm formation.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
29. Vascular and Neural Compression Syndromes Associated with Plantaris Muscle Variants: A Classification-Based Review.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
30. Comparison of GPT-4o With Human Performance in the Polish Vascular Surgery Specialty Examination.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
31. Revascularization for Acute Limb Ischemia.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
32. Fibrin-associated diffuse B-cell lymphoma after endovascular aneurysm repair can mimic a mycotic aneurysm.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
33. Optimal approach to performing and reporting computed tomography angiography for suspected acute pulmonary embolism: a clinical consensus statement of the ESC Working Group on Pulmonary Circulation & Right Ventricular Function, the Fleischner Society, the Association for Acute CardioVascular Care (ACVC) and the European Association of Cardiovascular Imaging (EACVI) of the ESC, endorsed by European Respiratory Society (ERS), Asian Society of Thoracic Radiology (ASTR), European Society of Thoracic Imaging (ESTI), and Society of Thoracic Radiology (STR).pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
34. Short-term analysis of botulinum toxin A for functional popliteal artery entrapment syndrome.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
35. Bilateral Functional Popliteal Artery Entrapment Syndrome: A Rare Familial Occurrence.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
36. A new diagnostic approach to popliteal artery entrapment syndrome.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
37. Posterior knee pain.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
38. Popliteal artery aneurysm with popliteal artery entrapment syndrome: a case report and literature review.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
39. A novel approach to the treatment of functional popliteal artery entrapment syndrome in college athletes.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
40. A Cadaveric Case Report of an Anomalous Sural Nerve Course Through the Gastrocnemius.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
41. A unique double headed plantaris that could be a potential source of neurovascular entrapment: a case report.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
42. [Popliteal artery entrapment syndrome].pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
43. A rare case of type III popliteal artery entrapment syndrome causing popliteal pseudoaneurysm.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
44. Successful limb salvage by endovascular treatment for critical limb ischemia subsequent to acute limb ischemia.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
45. Concurrent Chronic Exertional Compartment Syndrome and Popliteal Artery Entrapment Syndrome.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
46. About a rare cause of calf pain in an athlete: the popliteal artery entrapment syndrome (a case report).pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
47. A Very Rare Cause of Lower Limb Ischemia in Young People: Popliteal Artery Entrapment.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov

Eğitim amaçlıdır; hasta başında tanı ve tedavi kararının yerine geçmez, tıbbi tavsiye değildir. Metinler yapay zekâ desteğiyle yazıldı ve otomatik bir adımda kaynak alıntılarıyla karşılaştırıldı; bu bir tıbbi doğrulama değildir ve içerik uzman radyolog incelemesinden geçmedi. Klinik kararlarda güncel kılavuzları, kurum protokollerini ve radyoloji raporunu esas alın.