Klinik Atölye

Pulmoner damarlar · Patoloji · Kritik

Pulmoner hava embolisi

Pulmonary air embolism

Eğitim amaçlıdır; hasta başında tanı ve tedavi kararının yerine geçmez.

Pulmoner hava embolisi: yayımlanmış olgu görüntüsü, aksiyel kesit
Görüntü konuyu kısmen gösteriyor; bulgunun bir bölümü seçilebilir.

4 adım

Görüntü: Tsuchiya N, Chinen Y, Yumoto K ve ark., “Non-thrombotic pulmonary emboli: imaging findings and differential diagnoses.” 2025, Fig. 14. PMC12575454 · doi:10.1007/s11604-025-01829-y · CC BY 4.0. Değişiklik: yeniden boyutlandırıldı.

Özet

Pulmoner hava embolisi, venöz dolaşıma giren gazın sağ kalbe ve pulmoner arterlere taşınmasıyla ortaya çıkar; santral venöz kateter, kontrast enjeksiyonu, girişim veya travma sonrasında BT'de saptanabilir. BT, gazı damar lümenindeki çok düşük atenüasyonlu odak olarak doğrudan gösterir ve santral kalp boşluklarından periferik arter dallarına dağılımını haritalar. Küçük santral kabarcıklar işlem sonrası tesadüfi olabilirken, geniş santral yük çıkış akımını bozabilir ve sağdan sola şant varlığında sistemik emboliye yol açabilir. İntravasküler gazı damar dışı hava sanmak veya gözden kaçırmak, klinik açıdan önemli hava embolisinin zamanında tanınmasını geciktirebilir.

Faz ve pencere

BTPA tanısal
Kontrastla opaklaşan pulmoner arter lümeninde gaz, kontrasta göre çok düşük atenüasyonlu odak olarak görülür.
Kontrastsız
Kontrastsız BT’de kalp veya damar içindeki gaz hava atenüasyonlu odak olarak görülebilir; pulmoner arter dalıyla ilişkisi damar seyri, ardışık kesit ve çok düzlemli görüntülerde izlenerek değerlendirilir.

Önerilen pencereler: Mediasten (G 350 / M 50), Akciğer (G 1500 / M -600).

BT bulguları

  • Pulmoner arter içi gaz — ana veya lobar arterde kontrastla çevrelenmiş, çok düşük atenüasyonlu yuvarlak ya da düzensiz kabarcık.
  • Sağ ventrikül gazı — sağ ventrikül boşluğunda serbest hava odağı veya birden çok kabarcık; çıkış yoluna uzanımı ayrıca izlenir.
  • Santral venöz gaz — brakiyosefalik ven, vena kava superior veya sağ atriyumda görülen kabarcıklar intravasküler gazın venöz ve sağ kalp dağılımını gösterir.
  • Periferik arter gazı — segmental ya da subsegmental arter içinde kontrastın giderek azalıp yerini hava atenüasyonuna bırakması.
  • Tek olguda önerilen “çift bronş” görünümü — hava dolu periferik arter komşu bronşa paralel giderek iki bronş izlenimi verebilir; bulgu doğrulanmış bir tanı ölçütü değildir.
  • Sağ ventrikül çıkış yolu gazı — sağ ventrikülün pulmoner kapağa uzanan çıkış bölümünde veya pulmoner trunkusta intraluminal gaz.
  • Travmaya eşlik eden toraks hasarı — travma bağlamında doğrudan akciğer parankim hasarı da ayırıcı değerlendirmeye alınır.

Normalde

Normal BTPA’da ana ve lobar pulmoner arterler kontrastla kesintisiz dolar; intravasküler gaz odağı normal bulgu değildir. Aynı düzeyde sağ ventrikül ve santral venlerde gaz görülürse küçük işlem sonrası kabarcık olasılığı da dikkate alınarak miktar ve dağılım değerlendirilir; şüpheli odağın damar duvarı içinde kalıp kalmadığı komşu bronşla karşılaştırılır.

Normal BT ile kıyasla

Aynı bölgenin, kaynak veri setinde patoloji içermediği belirtilen bir BT incelemesini kesit kesit kaydırın; organ sınırlarını açarak anatomiyi hasta görüntüsüyle karşılaştırın. Küçük rastlantısal bulgular tümüyle dışlanmamıştır.

Kaynak: TotalSegmentator v2.01 veri seti (Wasserthal ve ark., Radiology: Artificial Intelligence 2023), CC BY 4.0, vaka s1278; organ sınırları veri setinin otomatik segmentasyonundan, birleştirilerek sadeleştirildi. Görüntüler 2,5 mm kesit aralığına yeniden örneklendi.

Ayırıcı tanı

Akut pulmoner tromboemboli
kontrast içinde yumuşak doku dansitesinde dolum kusuru oluşturur; gaz odağı hava atenüasyonundadır.
Bronş içi hava
hava yolu lümenine aittir; periferik gazlı arter komşu bronşa paralel giderek onu taklit edebileceğinden dalı seri kesit ve reformatlarda pulmoner arter olarak izleyin.
Pnömomediastinum
hava mediastinal yağ ve doku planları arasında ilerleyerek yapıları dıştan çevreleyebilir; gazın damar lümeni içinde mi yoksa mediastinal planlarda mı olduğu konum ve uzanımı izlenerek ayrılır.
Kontrast karışım/akım artefaktı
opasifikasyon damarda yamalı veya dumanımsı görünür ve sınırları belirsiz olabilir; çok düzlemli görüntülerde uzanımı izleyip keskin sınırlı düşük atenüasyonlu gaz odağından ayırın.

Tuzaklar

  • Enjeksiyon sonrası sağ kalp ve vena kava içindeki az miktarda gaz sıkça tesadüfi görülebilir; periferik arter yayılımı veya belirgin santral yük varsa dağılımı ayrıca tarif edin.
  • Periferik hava embolisi kontrast dolumunun distal kesimde sönmesi gibi görünebilir; akciğer penceresinde aynı dalı izleyip bronş eşleniğiyle paralel gidişi arayın.
  • Damar dışı mediastinal hava tek aksiyel kesitte pulmoner arter lümenine bitişik görünebilir; mediastinal yağ/doku planlarındaki uzanımı izleyerek koronal veya oblik reformatlarda damar dışı konumunu doğrulayın.
  • Gaz kabarcıklarının damar içindeki konumu vücut pozisyonundan etkilenebilir; tek bir kesitteki konuma dayanarak embolinin kaynağını ya da dolaşım etkisini çıkarmayın.

Kendini dene

  1. Kontrastlı toraks BT'sinde ana pulmoner arterde hava atenüasyonlu odak ve sağ ventrikülde ek kabarcık görülüyor. En olası tanı nedir?

    Cevabı göster

    Pulmoner hava embolisi. Gaz, opaklaşmış damar lümeninde kontrasttan çok daha düşük atenüasyonlu ve sınırlı bir boşluk şeklindedir. Sağ kalp boşluğundaki ek hava odakları aynı incelemedeki venöz-sağ kalp gaz dağılımıyla uyumludur.

  2. Tek bir olguda, periferik hava içeren arter yanındaki normal bronşla iki paralel hava dolu tüp görünümü oluşturuyor. Yayında bu görünüm için hangi ad önerilmiştir?

    Cevabı göster

    Çift bronş işareti. “Çift bronş” adı, periferik hava içeren pulmoner arterin normal bronşun yanında paralel seyretmesiyle oluşan görünüm için tek bir olgu sunumunda önerilmiştir; doğrulanmış bir tanı ölçütü değildir.

İlgili konular

Kaynaklar

Bu sayfadaki 35 cümle ve 2 quiz sorusu aşağıdaki kaynaklardan alıntılarla otomatik olarak karşılaştırıldı; 17 cümle bu karşılaştırmada düzeltildi (2026-10-09).

  1. Iatrogenic peripheral pulmonary air embolism following intravenous contrast administration for CT pulmonary angiography: proposal of the “double bronchus sign”pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
  2. A life-threatening condition: The pulmonary artery air embolismpmc.ncbi.nlm.nih.gov
  3. Non-thrombotic pulmonary emboli: imaging findings and differential diagnoseslink.springer.com
  4. Evaluation and Utilization of Flow Artifacts at CTpubs.rsna.org
  5. Abnormal Gas at Chest Radiography: A Primer with CT and 3D Reconstruction Correlationpubs.rsna.org
  6. Rare pathology in a trauma patient: air embolism following peripheral intravenous accesspmc.ncbi.nlm.nih.gov
  7. Thrombotic and Nonthrombotic Pulmonary Arterial Embolism: Spectrum of Imaging Findingspubs.rsna.org
  8. Pulmonary Tumor Thrombotic Microangiopathy: Clinical, Radiologic, and Histologic Correlationpubmed.ncbi.nlm.nih.gov
  9. Penetrating dural venous sinus injury: a scoping review of clinical presentation, operative management, and prognosispmc.ncbi.nlm.nih.gov
  10. Pulmonary Air Embolism Caused by an Air Turbine During Oral Surgery Under General Anesthesia: A Case Reportpmc.ncbi.nlm.nih.gov
  11. Anaesthetic Challenges During Colonoscopy-Induced Intestinal Perforation in a Catpmc.ncbi.nlm.nih.gov
  12. Use of venovenous extra-corporal membrane oxygenation in acute respiratory distress syndrome secondary to surgical air embolism: A favorable outcome case reportpmc.ncbi.nlm.nih.gov
  13. Iatrogenic Pulmonary Air Embolism with Rapid Resolution: A Case Report.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
  14. Pulmonary Air Embolism: An Infrequent Complication in the Radiology Suite.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
  15. Asymptomatic paradoxical and symptomatic pulmonary air embolism during central venous catheter insertion.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
  16. Delayed lethal pulmonary air embolism after a gunshot head injury.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
  17. Fatal central venous air embolism: a rare complication of esophageal dilation by rendezvous.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
  18. Fatal Air Embolism after Choroidal Melanoma Endoresection without Air Infusion: A Case Report.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
  19. Bilateral Intracardiac Microbubbles in a Patient With Giant Hiatus Hernia: A Case Report.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
  20. Anaesthetic Challenges During Colonoscopy-Induced Intestinal Perforation in a Cat.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
  21. Pulmonary Air Embolism Caused by an Air Turbine During Oral Surgery Under General Anesthesia: A Case Report.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
  22. Silent Air Embolism of the Pulmonary Artery and Right Ventricle Due to Suspected Intravenous Substance Use Found Incidentally on Outpatient Imaging.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
  23. Cardiothoracic Imaging Findings in Obesity Hypoventilation Syndrome (Pickwickian Syndrome): A Case Series.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
  24. Ruptured pulmonary arteriovenous malformation causing hemothorax during pregnancy: a case report.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
  25. Cerebral venous air embolism, a hidden precursor of arterial ischemia: a case report.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
  26. Common and Rare Radiological Findings of Pulmonary and Thoracic Hydatid Cysts.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
  27. Lung imaging methods: indications, strengths and limitations.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
  28. Management of Adult Bronchiectasis: Consensus-Based Guidelines of the German Respiratory Society.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
  29. Cerebral Air Embolism Occurring During Percutaneous Endoscopic Gastrostomy.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
  30. Paradoxical Acute Hypoxemic Deterioration During Treatment of Bilateral Bronchopneumonia: A Case Report.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
  31. Penetrating dural venous sinus injury: a scoping review of clinical presentation, operative management, and prognosis.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
  32. Air embolism resulting from contrast agent injection during coronary computed tomography: a case report.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
  33. From shadows to light: navigating the rare complication of cerebral air embolism from a case report.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
  34. Congenital Absence of the Left Pulmonary Artery Associated With Right-Sided Aortic Arch Presenting as Hemoptysis in an Adult: A Case Report.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
  35. Clinical Triage of Massive Pulmonary Embolism Masked by Giant Bullous Disease: The Diagnostic Value of Silent Hypoxia and Physical Examination.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov

Eğitim amaçlıdır; hasta başında tanı ve tedavi kararının yerine geçmez, tıbbi tavsiye değildir. Metinler yapay zekâ desteğiyle yazıldı ve otomatik bir adımda kaynak alıntılarıyla karşılaştırıldı; bu bir tıbbi doğrulama değildir ve içerik uzman radyolog incelemesinden geçmedi. Klinik kararlarda güncel kılavuzları, kurum protokollerini ve radyoloji raporunu esas alın.