Pulmoner arterin anormal aortik kökeni (hemitruncus)

Özet

Hemitrunkusta sağ veya sol pulmoner arter dalı ana pulmoner arterden değil, çıkan aortadan doğrudan köken alır; karşı taraf dalı ana pulmoner arterle bağlantısını korur. Konjenital kalp BT anjiyografisi iki pulmoner arterin kökenini ve mümkün olduğunda distal dallanmasını multiplanar görüntülerle gösterir. Aortik kökenli dal etkilenen akciğer yatağını sistemik basınçlı akıma maruz bırakabilir; zamanla pulmoner vasküler hastalık ve pulmoner hipertansiyon gelişebilir. Hemitrunkusu tek taraflı pulmoner arter atrezisi veya truncus arteriosusla karıştırmamak gerekir; damar kökenleri ve büyük damarların ayrı ya da ortak çıkışı farklı anatomik tanımlardır.

Okuma sırası

1. Ana pulmoner arter. Koronal büyük damar rekonstrüksiyonunda önce çıkan aorta ve ana pulmoner arter gövdesini aynı seviyede bul; iki damarın ayrı çıkışını seç.
2. Çıkan aortadan doğan pulmoner arter dalı. Ana pulmoner arter bifurkasyonundan ayrılan dalı takip et ve diğer dalın bifurkasyona hiç katılmadığı tarafı saptayıp çıkan aortaya kadar izle.
3. Aortik kökenli dalın akciğer hilusuna uzanımı. Aortik kökenli damarın ilgili hilusa ve lober dallara devamını doğrula; karşı pulmoner arterin ana gövdeden olağan çıkışını da göster.
4. Karşı tarafın normal kökenli pulmoner arter dalı. Son olarak BT'de aorta, pulmoner arterler ve varsa kollateral damarlar veya şantları değerlendir.

Faz ve pencere

BTA tanısal

Konjenital kalp BT anjiyografisinde çıkan aorta, ana pulmoner arter, her iki pulmoner arter dalının kökeni ve akciğer içi dallanma birlikte incelenir; doğrudan aortik bağlantı multiplanar rekonstrüksiyonlarda doğrulanır.

Önerilen pencereler: Anjiyo (G 600 / M 150), Mediasten (G 350 / M 50).

BT bulguları

• Sağ veya sol pulmoner arter dalı ana pulmoner arter bifurkasyonuna katılmaz; çıkan aortadan doğrudan kökeni kesintisiz lümen bağlantısıyla doğrulanır.
• Karşı taraf pulmoner arter ana pulmoner arterden çıkar ve olağan akciğer dallarına ayrılır.
• Aortik kökenli dal çıkan aortadan ilgili akciğer hilusuna uzanan ayrı bir damar olarak izlenebilir; köken düzeyi multiplanar görüntüde doğrulanır.
• Aortik kökenli akciğerde damar dolgunluğu artışı veya karşı tarafla perfüzyon asimetrisi görülebilir.
• Aortik kökenli dal ile ana pulmoner arterin ayrı çıkışları ve iki ayrı semilunar kapak, ortak arteriyel trunkustan ayrımı destekler.
• Aortik kökenli pulmoner dolaşımda sistemik basınç ve akım, pulmoner hipertansiyon veya vasküler yüklenmeye eşlik edebilir; bu ikincil bulgular köken anomalisine özgü değildir.
• Büyük damar bağlantıları ve aortik ark anatomisi birlikte değerlendirilir; eşlik eden konjenital anomaliler görüntüde tanımlanır.

Normalde

Normal anatomide sağ ve sol pulmoner arter ana pulmoner arter bifurkasyonundan çıkar; pulmoner arter dalı çıkan aortadan doğrudan köken almaz. Anormal kökeni multiplanar görüntülerde kesintisiz takip et, karşı dalın ana pulmoner arterle sürekliliğini göster ve akciğer damar dağılımını karşılaştır.

Ayırıcı tanı

Pulmoner arter sling

sol pulmoner arter sağ pulmoner arterden çıkar ve distal trakeanın arkasından geçer; çıkan aortadan köken almaz.

Truncus arteriosus

aorta ve pulmoner arterler ortak tek arteriyel gövdeden çıkar; hemitrunkusta aorta ile ana pulmoner arter ayrı gövdelerdir.

Patent duktus arteriozus

aortik ark ile proksimal pulmoner arter arasında kısa bir bağlantı vardır; pulmoner arter dalının doğrudan aortik kökeni değildir.

Aortopulmoner pencere

çıkan aorta ile ana pulmoner arter arasında doğrudan yan yana iletişim vardır; bu, pulmoner arter dalının aortadan çıkması anlamına gelmez.

Tek taraflı pulmoner arter atrezisi/yokluğu

ana pulmoner arter bağlantısı ve distal devamlılık gösterilmez; hemitrunkusta ise patent pulmoner arter dalı çıkan aortadan köken alır.

Tuzaklar

• Aortaya komşu pulmoner arter dalını yalnız yakınlığına bakarak aortik kökenli sayma; doğrudan lümen bağlantısını ince kesitlerde kesintisiz izle.
• Ana pulmoner arterden dal çıkmamasını tek başına hemitrunkus kabul etme; çıkan aortayla doğrudan bağlantıyı ve karşı dalın ana gövde kökenini göster.
• Pulmoner arter sling ile karışan vakada damarın trakeaya göre seyrini değerlendir; slingde sol dal sağ pulmoner arterden çıkar ve trakeanın arkasından geçer, hemitrunkusta dal aortadan köken alır.
• Görüntü kalitesi veya kontrast opasifikasyonu kökeni seçmeye yetmiyorsa doğrudan aortik bağlantı doğrulanmış sayılmaz; anatomiyi kesinleştirmeden kesin köken tanımı yapma.

Kendini dene

1. Bebekte sol pulmoner arter çıkan aortadan çıkıyor; sağ pulmoner arter ana pulmoner arter bifurkasyonuna bağlı. Tanı nedir?

   • Sol hemitrunkus
   • Pulmoner arter sling
   • Truncus arteriosus
   • Aortopulmoner pencere
   Cevabı göster

   Sol hemitrunkus. Bir dalın çıkan aortadan doğrudan çıkarken karşı dalın ana pulmoner arterden devam etmesi hemitrunkus tanımıyla uyumludur. Pulmoner arter slingde sol dal sağ pulmoner arterden çıkar ve trakea arkasından geçer; truncus arteriosusta ortak tek gövde bulunur; aortopulmoner pencerede ise aorta ile pulmoner arter arasında yan yana iletişim vardır.

2. Sol pulmoner arter sağ pulmoner arterden çıkıp distal trakeanın arkasından geçiyor. En olası tanı hangisidir?

   • Pulmoner arter sling
   • Sağ hemitrunkus
   • Patent duktus arteriozus
   • Sol pulmoner arter atrezisi
   Cevabı göster

   Pulmoner arter sling. Sağ pulmoner arterden köken alıp trakea arkasından geçen sol dal pulmoner arter sling anatomisidir. Hemitrunkusta anormal dal çıkan aortadan doğar; duktus arteriozus aortayla pulmoner arter arasında bir bağlantıdır; tek taraflı pulmoner arter atrezisi ise görüntülenen patent sol dala uymaz.

İlgili konular

• Pulmoner arter sling anomalisi
• Pulmoner arter hipoplazisi veya proksimal kesintisi

Kaynaklar

Bu sayfadaki 36 cümle ve 2 quiz sorusu aşağıdaki kaynaklardan alıntılarla tek tek karşılaştırıldı; 28 cümle bu karşılaştırmada düzeltildi (2026-10-09).

1. Congenital Pulmonary Artery Anomalies: A Review and Approach to Classificationpubmed.ncbi.nlm.nih.gov
2. Cross-sectional imaging of congenital pulmonary artery anomaliespubmed.ncbi.nlm.nih.gov
3. Major Aortopulmonary Collateral Arteriespubs.rsna.org
4. CT Assessment of Aortopulmonary Septal Defect: How to Approach It?pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
5. Definition and Management of Segmental Pulmonary Hypertensionpubmed.ncbi.nlm.nih.gov
6. Definition and Management of Segmental Pulmonary Hypertensionpmc.ncbi.nlm.nih.gov
7. A Rare Case of Uncorrected Tetralogy of Fallot With Right Hemitruncus in an Adult Survivor Highlighting the Role of Cardiac Computed Tomographypmc.ncbi.nlm.nih.gov
8. Anomalous origin of the right pulmonary artery from the ascending aorta: a case report and review of the literaturepmc.ncbi.nlm.nih.gov
9. Surgical treatment of the anomalous origin of the right pulmonary artery from the ascending aorta: report of two casespmc.ncbi.nlm.nih.gov
10. Abnormal origin of right pulmonary artery from the ascending aorta in an infant (“ Hemitruncus ”)pmc.ncbi.nlm.nih.gov
11. Left hemitruncus associated with tetralogy of fallot: fetal diagnosis and postnatal echocardiographic and cardiac computed tomographic confirmation.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
12. Diagnosis and follow-up of neonatal tetralogy of Fallot and hemitruncus with discontinuous pulmonary arteries noninvasively using awake ultra low-dose computed tomographic angiography.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
13. Anomalous origin of the right pulmonary artery from the ascending aorta: a case report and review of the literature.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
14. A Rare Case of Uncorrected Tetralogy of Fallot With Right Hemitruncus in an Adult Survivor Highlighting the Role of Cardiac Computed Tomography.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
15. Focal Dermal Hypoplasia with Unusual Cardiac Anomalies Presentation: A Report of Two Cases and Literature Review.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
16. An Unusual Relation in an Infant With Left Hemitruncus and Tetralogy of Fallot Along With Pulmonary Valve Syndrome: A Case Report.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov

Eğitim amaçlıdır; hasta başında tanı ve tedavi kararının yerine geçmez. İçerik yapay zekâ destekli bir süreçle güncel literatüre göre cümle cümle kaynaklarla karşılaştırıldı, ancak uzman radyolog incelemesinden geçmedi. Klinik kararlarda güncel kılavuzları, kurum protokollerini ve radyoloji raporunu esas alın.