Vena cava inferior trombozu

Özet

Vena cava inferior trombozu, alt ekstremitelerden kalbe venöz dönüşü bozabilen ve renal ya da hepatik venlere uzanabilen santral bir pıhtılaşmadır. BT venografi, bağırsak gazı ve vücut yapısı nedeniyle ultrasonografinin sınırlı kalabildiği derin abdominal/pelvik segmentlerde trombüsün yayılımını ve eşlik eden kitle, filtre ya da venöz varyantları değerlendirmeye yardımcı olur. Akut bland trombüs lümende dolum defekti oluşturabilir; kronik tıkanıklıkta küçük kalibreli vena cava inferior ve kollateral yollar görülebilir. Hepatik çıkış veya renal ven tutulumunun atlanması organ konjesyonu ve trombüs yayılımının eksik değerlendirilmesine yol açar.

Faz ve pencere

Gecikmiş tanısal

Gecikmiş venöz fazda (yaklaşık 70–90 saniye) dengeli opaklaşmış vena cava inferior içinde kalıcı intraluminal dolum defekti veya tam tıkanmada kesintili opaklaşma; duvara yapışık trombüs, renal/hepatik ven ostiumlarına uzanım ve azygos, gonadal ya da lomber kollateraller değerlendirilir.

Önerilen pencereler: Batın (G 400 / M 50), Yumuşak doku (G 400 / M 40), Anjiyo (G 600 / M 150).

BT bulguları

• Vena cava inferior lümeninde çevresel kontrast sütunuyla sınırlanan santral dolum defekti
• Vena cava inferior lümeninde kısmi veya tam dolum defekti ya da oklüzyon görülebilir; damar kalibresi tek başına trombüsün akut-kronik ayrımını güvenilir biçimde yapmaz.
• Trombüsün renal ven ostiumlarına veya hepatik ven bileşkesine devamlı uzanması
• Kronik oklüzyonda küçük kalibreli vena cava inferior ile paravertebral, lomber veya azygos kollateraller görülebilir.
• Karaciğer, böbrek veya alt ekstremite venöz konjesyonuna eşlik eden organ bulguları
• Vena cava filtresi içinde veya komşuluğunda trombüs; dolum defektinin filtre düzeyine uzanımı ayrıca değerlendirilir.

Normalde

Yeterli gecikmiş venöz opaklaşmada vena cava inferior renal ven düzeyinden sağ atriyuma kadar izlenir; renal ve hepatik ven çıkışları açıktır. Normal görünümde kalıcı intraluminal dolum defekti beklenmez; belirgin kollateral varsa kronik tıkanıklık kadar anatomik varyant da düşünülmelidir. Bulguyu aynı fazdaki ardışık aksiyel kesitlerde ve koronal reformatlarda doğrulayın.

Ayırıcı tanı

Akım-karışım yalancı dolum defekti

erken görüntüde renal venlerden gelen opak kan alt ekstremitelerden gelen daha az opak kanla karışabilir; dengeli/gecikmiş venöz opaklaşmada defekt kaybolabilir.

Tümör trombüsü

intraluminal yumuşak doku, kontrastlanma ve damar genişlemesi gösterebilir; primer tümörle devamlılık tanıyı destekler.

Ekstrinsik bası

vena cava inferior dıştan yassılaşır; intralüminal kontrast halkalı materyal izlenmez.

Tuzaklar

• Renal venlerden gelen kontrastlı kanın alt ekstremitelerden dönen henüz opaklaşmamış kanla karışması erken fazda yalancı santral defekt oluşturabilir; şüpheli alanı daha homojen gecikmiş venöz görüntüde yeniden değerlendirin.
• Kaudat lob komşuluğunda perikaval yağın kısmi hacim etkisi vena cava inferiorda yalancı dolum defekti (psödolipom) oluşturabilir; gerçek intraluminal defektin ardışık kesitlerde ve farklı düzlemlerde sürdüğünü doğrulayın.
• Filtre içindeki trombüs filtrenin üstüne ya da altına uzanabilir; aksiyel görüntülere ek olarak koronal ve sagittal rekonstrüksiyonlarda tüm kaval segmenti izleyin.

Kendini dene

1. Venöz gecikmiş BT’de homojen kontrastlanmış vena cava inferior içinde kontrastla çevrili kalıcı defekt renal ven ostiumlarına uzanıyor; eşlik eden kitleyle devamlılık veya defekt içi kontrastlanma yok. En olası tanı nedir?

   • Vena cava inferior trombozu
   • Akım karışım artefaktı
   • Kaval tümör invazyonu
   • Ekstrinsik kaval bası
   Cevabı göster

   Vena cava inferior trombozu. Yeterli venöz opasifikasyonda süren, kontrastla çevrili intralüminal defekt bland vena cava inferior trombozunu destekler. Akım artefaktı fazlar arasında düzelir; tümör trombüsünde kontrastlanan intralüminal doku ve çoğu kez primer kitleyle bağlantı beklenir.

2. Erken görüntüde vena cava inferiorda katmanlı opasite farkı var, geç venöz görüntüde lümen homojen. En olası taklitçi nedir?

   • Akım karışım artefaktı
   • Kronik kaval oklüzyon
   • Renal hücreli tümör trombüsü
   • Filtre ilişkili tromboz
   Cevabı göster

   Akım karışım artefaktı. Opasitenin venöz fazda homojenleşmesi, farklı akım kollarının geçici karışımını destekler. Kronik oklüzyon kollateral ve kalibre değişikliğiyle; tümör trombüsü kontrastlanan intralüminal doku ve renal kitleyle; filtre trombozu ise filtre çevresinde kalıcı defektle tanınır.

İlgili konular

• İliokaval derin ven trombozu

Kaynaklar

Bu sayfadaki 34 cümle ve 2 quiz sorusu aşağıdaki kaynaklardan alıntılarla tek tek karşılaştırıldı; 16 cümle bu karşılaştırmada düzeltildi (2026-10-09).

1. Imaging Evaluation of the Inferior Vena Cavapubs.rsna.org
2. Imaging of inferior vena cava normal variants, anomalies and pathologies, Part 2: Acquiredpubmed.ncbi.nlm.nih.gov
3. The inferior vena cava: anatomical variants and acquired pathologiespubmed.ncbi.nlm.nih.gov
4. Imaging of Deep Venous Pathologypubmed.ncbi.nlm.nih.gov
5. Catheter directed interventions for inferior vena cava thrombosiscdt.amegroups.org
6. Considerations for Imaging the Inferior Vena Cava (IVC) with/without IVC Filterspubmed.ncbi.nlm.nih.gov
7. The inferior vena cava: anatomical variants and acquired pathologiespmc.ncbi.nlm.nih.gov
8. Imaging of inferior vena cava normal variants, anomalies and pathologies, Part 2: Acquiredpmc.ncbi.nlm.nih.gov
9. Inferior vena cava thrombosis: A review of current practicejournals.sagepub.com
10. wjgnet.comwjgnet.com
11. onlinelibrary.wiley.comonlinelibrary.wiley.com

Eğitim amaçlıdır; hasta başında tanı ve tedavi kararının yerine geçmez. İçerik yapay zekâ destekli bir süreçle güncel literatüre göre cümle cümle kaynaklarla karşılaştırıldı, ancak uzman radyolog incelemesinden geçmedi. Klinik kararlarda güncel kılavuzları, kurum protokollerini ve radyoloji raporunu esas alın.