Spontan portosistemik şantlar

Özet

Spontan portosistemik şantlar, portal hipertansiyon sırasında portal venöz sistemi sistemik venöz dolaşıma bağlayan genişlemiş kollateral kanallardır; özellikle sirozlu hastalarda değerlendirilir. Portal venöz fazlı BT, şantın portal girişini ve sistemik çıkışını tüm güzergâhı boyunca göstererek doğrudan splenorenal bağlantıyı gastrik varisler üzerinden sol renal vene ulaşan gastrorenal yoldan ayırmaya yardımcı olur. Büyük şantlar hepatik ensefalopatiyle ilişkili olabilir; varis terimi tek başına portal ve sistemik dolaşımı birleştiren şant yolunu tanımlamaz. Şantın portal girişini, damar güzergâhını ve sistemik çıkışını birlikte tanımlayın; bu anatomik haritalama eşlik eden portal ven trombozu veya başka kollaterallerin değerlendirilmesine yardımcı olur.

Faz ve pencere

Portal tanısal

Portal venöz kontrastlanmada portal/splenik ven veya bu sistemden beslenen gastrik kollateraller ile renal ven, vena kava ya da epigastrik venler arasında kontrastla dolu, kıvrımlı venöz kanal izlenir; kanalın iki ucunu ve çevre varislerle ilişkisini aksiyel görüntüler ile koronal/sagittal MPR'de takip et.

Önerilen pencereler: Anjiyo (G 600 / M 150), Batın (G 400 / M 50), Karaciğer (G 150 / M 30).

BT bulguları

• Splenorenal şant — splenik ven veya dalak hilusu venöz kanallarından sol renal vene doğrudan uzanan geniş, kıvrımlı bağlantı.
• Gastrorenal şant — fundik gastrik varislerden sol renal vene uzanan kıvrımlı retroperitoneal venöz bağlantı.
• Paraumbilikal şant — sol portal ven dalından çıkarak falciform ligament ön kenarı boyunca umbilikusa uzanan ve epigastrik ya da internal thoracic venlerle anastomoz yapan rekanalize damar.
• Mezokaval veya mezorenal yol — mezenterik venöz dallardan retroperitoneal kollateraller aracılığıyla vena kava ya da renal vene ulaşan bağlantı.
• Portal venöz fazlı BT'de şant boyunca kontrastlanma ve damar devamlılığı değerlendirilir; portal giriş, gövde ve sistemik çıkış ayrı ayrı gösterilebilir.
• Şantla birlikte portal veya splenik ven lümeninde trombüs/darlık ve tıkanıklık çevresinde gelişmiş alternatif venöz yollar bulunabilir.
• Sirotik karaciğer morfolojisi, splenomegali, asit ve gastroözofageal ya da mezenterik varisler portal hipertansiyona eşlik edebilir.

Ölçütler ve sınıflamalar

Büyük spontan portosistemik şant (derlemede kullanılan tanım)

çap ≥8 mm

Drenaj yollarına göre örnekler

Anatomik örnekler arasında sol renal vene bağlanan splenorenal ve gastrorenal yollar ile retroperitoneal mezokaval, mezorenal ve mezogonadal yollar bulunur. Paraumbilikal yol sol portal daldan ön karın duvarı venlerine uzanır; bu adlandırma drenaj anatomisini tarif eder, klinik şiddeti tek başına ölçmez.

Normalde

Normal portal venöz anatomide splenik ven ile SMV pankreas boynu arkasında birleşerek portal veni oluşturur ve portal ven karaciğer hilusuna yönelir; hilus, sol renal ven, vena kava ya da epigastrik venler arasında geniş, kıvrımlı bir kollateral kanal beklenmez.

Ayırıcı tanı

Portal kavernom

kronik ana portal ven tıkanıklığı sonrası hilusta çok sayıda kıvrımlı portoportal kollateral gelişir; tek bir portal-sistemik çıkış kanalı değildir.

İzole sol taraflı portal hipertansiyon

kısa gastrik ve fundik varisler ön plandadır; splenik ven trombozu gösterilebilir ve karaciğer sirozu bulunmayabilir.

Cerrahi splenorenal şant, spontan kollateral olarak adlandırılmamalıdır; bir çalışmada cerrahi şant varlığı spontan şant analizinin dışında tutulmuştur.

Gonadal veya lumbar venöz kollateral

retroperitoneal kollateral portal/splenik ya da mezenterik bir damardan sistemik venlere uzanabilir; portal besleyiciyle devamlılık gösterilmeden yalnız geniş bir sistemik ven portosistemik şant olarak adlandırılmaz.

Portal ven anevrizması

portal ven içinde fokal genişleme vardır; renal ven veya başka sistemik vene uzanan devamlı bir drenaj kanalı yoktur.

Tuzaklar

• Spontan splenorenal şant BT'de dalak ve sol renal hilus bölgesindeki geniş, kıvrımlı venlerin genişlemiş sol renal vene drenajıyla tanımlanır; damarlar çok kıvrımlı olduğunda bağlantının splenik ven üzerindeki kesin başlangıcı seçilemeyebilir.
• Gastrorenal şantı splenorenal şant diye adlandırmak drenaj yolunu değiştirir; gastrorenal tipte fundik varisler yolun parçasıyken splenorenal tipte splenik ven ile sol renal ven doğrudan birleşir.
• Şant kanalı tek kesitte izlenmiyorsa komşu aksiyel görüntülerde ve çok düzlemli rekonstrüksiyonlarda anatomik devamlılığı kontrol edin; görüntüdeki kesintiyi tek başına trombüs olarak yorumlamayın.

Kendini dene

1. Portal fazlı BT'de splenik ven ile sol renal ven arasında doğrudan geniş damar görülüyor; fundik varisler bu yola katılmıyor. En uygun ad nedir?

   • Splenorenal şant
   • Gastrorenal şant
   • Portal kavernom
   • Paraumbilikal ven
   Cevabı göster

   Splenorenal şant. Splenik ven ile sol renal venin doğrudan bağlantısı splenorenal şanttır. Gastrorenal yol mide fundusundaki varisleri içerir; portal kavernom hilus çevresinde portoportal kanallardan, paraumbilikal ven ise ön karın duvarına uzanır.

2. Sol portal dalından çıkan damar ligamentum teres boyunca umbilikusa ve epigastrik venlere ulaşıyor. Bu bağlantı hangi kollateraldir?

   • Paraumbilikal şant
   • Gastrorenal şant
   • Mezokaval şant
   • Portal kavernom
   Cevabı göster

   Paraumbilikal şant. Sol portal dalından umbilikus üzerinden epigastrik venlere uzanan yol paraumbilikal şanttır. Gastrorenal ve mezokaval yolların çıkışları farklıdır; portal kavernom ise portal hilusta portoportal damar ağı biçimindedir.

İlgili konular

• Ektopik varisler
• Portal ven tümör trombüsü

Kaynaklar

Bu sayfadaki 38 cümle ve 2 quiz sorusu aşağıdaki kaynaklardan alıntılarla tek tek karşılaştırıldı; 3 cümle bu karşılaştırmada düzeltildi (2026-10-09).

1. Portal hypertension: Imaging of portosystemic collateral pathways and associated image-guided therapypmc.ncbi.nlm.nih.gov
2. Clinical Implications and Management of Spontaneous Portosystemic Shunts in Liver Cirrhosispmc.ncbi.nlm.nih.gov
3. Closing spontaneous portosystemic shunts in cirrhosis: Does it make sense? Does it work? What does it take?pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
4. Clinical Implications and Management of Spontaneous Portosystemic Shunts in Liver Cirrhosis.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
5. Pathophysiological management of gastric varices: From hemodynamics to targeted therapies.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
6. Management of Large, Spontaneous Portosystemic Shunts in Liver Transplantation: Case Report and Review of Literature.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
7. Imaging of spontaneous portosystemic shunts in portal hypertension: clinical significance and structured reporting.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
8. Management of Portal vein Thrombosis in Cirrhosis.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
9. Clip-Assisted Endoscopic Cyanoacrylate Injection: A Novel Technique for Acute Gastroesophageal Variceal Bleeding.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
10. Clinical Outcomes of Portosystemic Shunts on the Outcome of Liver Transplantation.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
11. Spontaneous portosystemic shunts in cirrhosis: Detection, implications, and clinical associations.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
12. Association Between Portosystemic Shunts and Increased Complications and Mortality in Patients With Cirrhosis.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
13. Simultaneous embolization of a spontaneous porto-systemic shunt and intrahepatic arterioportal fistula: A case report.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
14. Development and validation of machine learning models to predict esophagogastric variceal rebleeding risk in HBV-related cirrhosis after endoscopic treatment: a prospective multicenter study.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
15. Friend or Foe? Spontaneous Portosystemic Shunts in Cirrhosis-Current Understanding and Future Prospects.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
16. Can Preoperative Multidetector Computed Tomography Identify Predictive Features of Difficult Native Hepatectomy at Liver Transplantation?pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
17. Reversal of hepatic encephalopathy following a trans-scrotal approach to mesogonadal shunt embolization: a case report.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
18. Clinical applications of 4D flow magnetic resonance imaging in hepatic vascular disorders: practical biomarkers, protocol design, and translational implementation.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
19. Congenital Extrahepatic Portosystemic Shunts: Spectrum of Findings on Ultrasound, Computed Tomography, and Magnetic Resonance Imaging.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
20. A 7-mm Covered TIPS Reduces Hepatic Encephalopathy Without Increasing Rebleeding in Cirrhotic Patients With Small Liver: A Randomized Study.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
21. Radiologic Interventions for Gastrointestinal Bleeding.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
22. Portal vein recanalization and transjugular intrahepatic portosystemic shunt in chronic portal vein thrombosis: a narrative review.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
23. Right portal branch to ovarian vein anastomosis: An unusual portosystemic shunt secondary to pelvic venous congestion.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
24. Contemporary sequential segmental approach to congenital heart disease using four-dimensional magnetic resonance imaging with ferumoxytol: an illustrated editorial.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
25. The Role of Imaging in Portal Vein Thrombosis: From the Diagnosis to the Interventional Radiological Management.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
26. Preoperative vascular parameters and proximal splenorenal shunt patency in pediatric extrahepatic portal vein thrombosis.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
27. Percutaneous retroperitoneal splenorenal shunt creation after failed PVR-TIPS attempt.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
28. Efficacy and safety of EUS-guided coil embolization in combination with cyanoacrylate injection versus conventional endoscopic cyanoacrylate injection in the treatment of gastric varices with spontaneous portosystemic shunts.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
29. Endoscopic ultrasound in portal hypertension: navigating venous hemodynamics and treatment efficacy.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
30. A Comprehensive Review of Portosystemic Collaterals in Cirrhosis: Historical Aspects, Anatomy, and Classifications.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
31. Navigating Portal Hypertension and Splenomegaly: A Clinical Encounter With an Unusual Variant of Cruveilhier-Baumgarten Syndrome.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
32. All about portal vein: a pictorial display to anatomy, variants and physiopathology.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
33. Non-variceal Extrahepatic Portosystemic Shunts: A Review of Pathogenesis, Diagnosis, and Treatment.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
34. Contrast-Enhanced CT Finding of Hot Spot Sign Secondary to Supra Hilar Mass Causing Superior Vena Cava Syndrome: A Case Report.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
35. Umbilical vein recanalization with a diameter greater than 6.48mm may promote deterioration of liver reserve function: A retrospective cohort study.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
36. Gastric varices: a contemporary review of vascular anatomy and therapeutic strategies.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
37. Use of a recanalized umbilical vein to embolize bleeding varices: A case report.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
38. Budd-Chiari Syndrome Manifesting in Pregnancy: Case Report and Review of Management and Outcomes.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
39. Ultra-Large Spontaneous Portosystemic Shunt is Correlated With a Higher Hepatic Venous Pressure Gradient and Increased Risk of Hepatic Encephalopathy.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
40. Risk factors for hepatic encephalopathy in patients following transjugular intrahepatic portosystemic shunt: a meta-analysis and systematic review.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
41. Preoperative CT-based 3D analysis of middle colic vein anatomy for complete mesocolic excision in right-sided colon cancer: a retrospective cohort study from a prospective clinical trial.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
42. Oral food challenge unmasks porto-systemic shunting: a case report of a novel provocation test for congenital porto-systemic shunts.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
43. Type Ib Abernethy Malformation Complicated by Hepatopulmonary Syndrome: A Case Report of a Rare Entity in a Pediatric Patient.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
44. Splenic infarction after endoscopic glue injection for gastric varices: proportion, exploratory correlates, and clinical outcomes from a propensity score-matched analysis.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
45. Long-term outcome of percutaneous transhepatic venous embolization for ectopic peristomal variceal bleeding: A case report.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
46. Understanding Portosystemic Collateral Anatomy.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
47. Septic Pylephlebitis and Cavernous Transformation Presenting as Pyrexia of Unknown Origin: A Diagnostic Challenge.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
48. Portal Vein Invasion Secondary to Hepatic Hydatid Disease: A Rare Case Report.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
49. Pseudotumoral portal cavernoma mimicking hilar cholangiocarcinoma: A diagnostic pitfall.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
50. A Rare Pediatric Intraductal Papillary Mucinous Neoplasm Presenting as a Pancreatic Pseudocyst With Splenic Vein Thrombosis and Gastric Variceal Hemorrhage.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
51. Massive Upper Gastrointestinal Bleeding From Ruptured Gastric Varices: A Rare Presentation of Type 1 Autoimmune Pancreatitis.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
52. Long-Term Renal Outcomes Following Left Renal Vein Ligation Versus Direct Splenorenal Shunt Ligation in Living Donor Liver Transplantation: A 10-Year Single-Center Study.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
53. Portal Vein Thrombosis, Management and Approaches in Liver Transplantation: A Narrative Review.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
54. Computed Tomography Images of Spontaneous Portosystemic Shunt in Liver Cirrhosis.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
55. Chylothorax after patent ductus arteriosus ligation in a dog with persistent left cranial vena cava.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
56. Hemobilia: A Narrative Review of Current Diagnostic Techniques and Emerging Management Strategies.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
57. Portal vein aneurysm-etiology, multimodal imaging and current management.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
58. Society for Cardiovascular Magnetic Resonance/European Society of Cardiovascular Imaging/American Society of Echocardiography/Society for Pediatric Radiology/North American Society for Cardiovascular Imaging Guidelines for the Use of Cardiac Magnetic Resonance in Pediatric Congenital and Acquired Heart Disease: Endorsed by The American Heart Association.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
59. Society for Cardiovascular Magnetic Resonance/European Society of Cardiovascular Imaging/American Society of Echocardiography/Society for Pediatric Radiology/North American Society for Cardiovascular Imaging Guidelines for the use of cardiovascular magnetic resonance in pediatric congenital and acquired heart disease : Endorsed by The American Heart Association.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
60. Case report: A rare case of IgA nephropathy associated with type II Abernethy malformation.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
61. Congenital Portosystemic Shunts: A Review.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
62. Management Strategies for Refractory Esophageal Varices.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
63. Collaterals in portal hypertension: anatomy and clinical relevance.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
64. Portosystemic shunts and refractory hepatic encephalopathy: patient selection and current options.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
65. Case Report: Varyingand Unique Symptomatic Presentations of Congenital Intrahepatic Portosystemic Venous Shunts.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
66. Clip-assisted endoscopic cyanoacrylate injection <i>vs</i> endoscopic ultrasound-guided coil and cyanoacrylate injection for gastric varices: A propensity score-matched study.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
67. Non-tumoral portal vein thrombosis in liver transplantation: Surgical perspectives and institutional protocol.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
68. Portosystemic Shunt Surgery for Extrahepatic Portal Venous Obstruction Beyond Endoscopic Variceal Eradication: Two Decades of Pediatric Surgical Experience.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
69. EUS-Guided Vascular Interventions: Recent Advances.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
70. Partial Splenic Artery Embolization for the Management of Symptomatic Hypersplenism in Portal Hypertension: Clinical Insights from a Case Series.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
71. Management of Preoperative Recipient Portal Vein Thrombosis in Living-donor Liver Transplantation.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
72. Infarcts and ischemia in the abdomen: an imaging perspective with an emphasis on cross-sectional imaging findings.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
73. Developmental Anomalies of the Inferior Vena Cava and its Tributaries: What the Radiologist Needs to Know?pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
74. Portosystemic shunt surgery in the era of TIPS: imaging-based planning of the surgical approach.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
75. Hepatic encephalopathy due to non-cirrhotic portal hypertension associated with non-alcoholic steatohepatitis and chronic hepatitis B: a Case Report.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
76. Porto-sinusoidal Vascular Disease: Classification and Clinical Relevance.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
77. Transjugular intrahepatic portosystemic stent-shunt in the management of portal hypertension.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
78. Patterns of injury and violence in Yaoundé Cameroon: an analysis of hospital data.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov

Eğitim amaçlıdır; hasta başında tanı ve tedavi kararının yerine geçmez. İçerik yapay zekâ destekli bir süreçle güncel literatüre göre cümle cümle kaynaklarla karşılaştırıldı, ancak uzman radyolog incelemesinden geçmedi. Klinik kararlarda güncel kılavuzları, kurum protokollerini ve radyoloji raporunu esas alın.