Orak hücre hastalığında akut splenik sekestrasyon görünümü

Özet

Akut splenik sekestrasyon, orak hücre hastalığında dalakta kanın hızla göllenmesiyle gelişen; çoğunlukla çocuklarda görülen ve ağır anemi ile dolaşım çökmesine yol açabilen klinik bir krizdir. BT tek başına klinik tanıyı koymaz; dalak büyümesini, parankim kontrastlanmasını, büyük damar açıklığını ve eşlik eden kanama ya da rüptür bulgularını değerlendirmeye yardımcı olur. Kontrastlı BT genişlemiş dalakta hipoperfüze veya infarkt alanlarını gösterebilir; kontrastsız BT akut kan ürünleri ve hemoperitoneumu yüksek atenüasyonla belirginleştirebilir. Akut splenik büyüme ve kanama ya da rüptür bulguları hemodinamik kötüleşmeye eşlik edebilir; önceki incelemeyle karşılaştırma boyut değişimini gösterebilir.

Faz ve pencere

Portal tanısal

Önceki incelemeye göre belirgin büyümüş dalakta heterojen kontrastlanma veya hipoperfüze alanlar, eşlik eden infarkt ve perisplenik hematom ya da hemoperitoneum görülebilir. Splenik arter ve ven açık kalabilir; portal venden splenik vene retrograd doluş seçilebilir, ancak BT bulguları klinik sekestrasyon tanısının yerini tutmaz.

Kontrastsız

Dalak içi veya subkapsüler akut hematom, kontrastsız BT’de çevre yumuşak dokudan daha yüksek atenüasyonlu alan ya da koleksiyon olarak görülebilir. Kanama görülmemesi sekestrasyonu dışlamaz; olgular kanama eşlik etmese de akut splenik büyüme ve hipoperfüzyonla görülebilir.

Önerilen pencereler: Batın (G 400 / M 50), Yumuşak doku (G 400 / M 40).

BT bulguları

• Önceki BT veya bilinen bazal anatomiyle kıyaslandığında hızlı ve belirgin splenik hacim artışı.
• Genişlemiş parankimde yamalı kontrastlanma ve hipoperfüze alanlar; infarkt eşlik edebilir.
• Splenik arter ve ven kontrastlı incelemede açık izlenebilir; damar açıklığı göllenme sürecinde korunmuş olabilir.
• Portal venöz doluşla splenik venin retrograd opasifikasyonu görülebilir.
• Subkapsüler hematom, parankim içi kanama veya perisplenik hiperdens koleksiyon rüptür ya da kanama kuşkusu doğurur.
• Serbest intraperitoneal sıvı, özellikle yüksek atenüasyonluysa, eşlik eden hemoperitoneum açısından incelenir.

Normalde

Normal dalak sol üst kadrandadır; kişiye özgü hacim farkını değerlendirmede aynı hastanın önceki görüntüsü yararlı bir karşılaştırmadır. Sekestrasyon şüphesinde büyüklük ve dış konturu, parankim kontrastlanmasını, hilus damarlarını ve perisplenik alanı eski BT ile yan yana değerlendir. Önceki görüntü yoksa dalak boyutundaki kişisel değişkenliği dikkate al; klinik muayene ve hemoglobin değişimini klinik bağlamda yorumla.

Ayırıcı tanı

Akut splenik infarkt

kontrastlı BT’de çoğunlukla kama biçimli periferik hipoperfüze alan görülür; akut hacim artışı ve kan havuzlanması varsa sekestrasyon da düşünülür.

Dalak rüptürü

perisplenik veya serbest kanama ve hematomla görülebilir; sekestrasyona eşlik edebilir ve travma öyküsü olmaması rüptürü dışlamaz.

Dalak apsesi

kontrastlı BT’de düşük atenüasyonlu, çevresel kontrastlanan ya da çok bölmeli koleksiyon görülebilir; enfeksiyon bulguları ayırıcı tanıyı destekler.

Splenik lenfoma

dalak büyümesi ve bir veya çok sayıda hipoatenüe nodül ya da infiltratif odak yapabilir; klinik bağlam ve lezyon paterni ayırımda önemlidir.

Portal hipertansiyona bağlı konjestif splenomegali

splenomegaliye eşlik eden venöz kollateraller ve kronik portal sistem bulguları kronik konjesyonu destekler.

Tuzaklar

• Tek bir BT’de splenomegali sekestrasyon tanısını kanıtlamaz; tanı kliniktir ve bazal dalak boyutu ile akut anemi bulguları birlikte değerlendirilir.
• Perisplenik sıvı tek başına hemoperitoneumu kanıtlamaz; atenüasyonunu, dağılımını, eşlik eden hematomu ve klinik bağlamı birlikte değerlendir.
• Splenik arter ve venin açık olması sekestrasyonu dışlamaz; sekestrasyon küçük damar yatağında hücrelerin tutulmasıyla gelişebilir.

Kendini dene

1. Orak hücre hastasında önceki görüntüye göre dalak belirgin büyümüş ve parankim heterojen; klinik hemoglobin hızla düşüyor. En olası kriz hangisidir?

   • Akut splenik sekestrasyon
   • Kronik otosplenektomi
   • Dalak hemanjiyomu
   • Splenik sarkoidoz
   Cevabı göster

   Akut splenik sekestrasyon. Ani dalak büyümesi ve akut anemi, dalakta kan göllenmesiyle uyumlu sekestrasyon krizini destekler. Otosplenektomide dalak küçülür; hemanjiyom iyi sınırlı fokal vasküler lezyon, sarkoidoz ise çoğunlukla çoklu küçük nodüllerle ilişkilidir.

2. Sekestrasyon şüphesinde kontrastsız serinin özellikle katkısı nedir?

   • Akut kan ürününü görünür kılmak
   • Splenik ven akım yönünü ölçmek
   • Lösemi alt tipini saptamak
   • Kemik iliği fibrozisini evrelemek
   Cevabı göster

   Akut kan ürününü görünür kılmak. Kontrastsız BT akut kan ürünlerini yüksek atenüasyonlu gösterebilir; damar açıklığı ve parankim perfüzyonu kontrastlı incelemede değerlendirilir.

İlgili konular

• Orak hücre hastalığında dalak
• Orak hücre hastalığında fonksiyonel otosplenektomi

Kaynaklar

Bu sayfadaki 36 cümle ve 2 quiz sorusu aşağıdaki kaynaklardan alıntılarla otomatik olarak karşılaştırıldı; 24 cümle bu karşılaştırmada düzeltildi (2026-10-09).

1. Multimodal imaging features to diagnose abdominal complications of sickle cell diseaselink.springer.com
2. Manifestations of Sickle Cell Disorder at Abdominal and Pelvic Imagingpubs.rsna.org
3. Imaging findings of splenic emergencies: a pictorial reviewlink.springer.com
4. CT imaging of splenic sequestration in sickle cell diseasepubmed.ncbi.nlm.nih.gov
5. Spleen Imagingncbi.nlm.nih.gov
6. Nontraumatic splenic emergencies in onco-hematological pathology: what is important to know in CT evaluation?medichub.ro
7. Considering the spleen in sickle cell diseasepubmed.ncbi.nlm.nih.gov
8. The spleen in the sickling disorders: an updatelink.springer.com
9. The Peritoneum: Anatomy, Pathologic Findings, and Patterns of Disease Spreadpubs.rsna.org
10. Splenic pathologies: A pictorial review of common, wandering, twisting and rare presentationspmc.ncbi.nlm.nih.gov
11. Computed Tomography and Sonography of Spleen-related Complications in Sickle Cell Anemiapmc.ncbi.nlm.nih.gov
12. Splenic Sequestration and Suspected Transient Aplastic Crisis in Sickle-Cell SC/Hemoglobin-G Disease in an Adult: A Case Reportpmc.ncbi.nlm.nih.gov
13. Severe Multiorgan Failure Triggered by Infection in an Adult With Decades of Untreated Sickle Cell Disease: A Case Reportpmc.ncbi.nlm.nih.gov
14. Multimodal imaging features to diagnose abdominal complications of sickle cell diseasepmc.ncbi.nlm.nih.gov
15. Sickle cell diseases: What can nuclear medicine offer?pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
16. Splenic sequestration in the adult: cross sectional imaging appearance of an uncommon diagnosis.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
17. Splenic sequestration crisis as an index manifestation of heterozygous hemoglobinopathy in an adult.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
18. Multi-center study on mortality in children, and adults with sickle cell anemia-risk factors and causes of death.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
19. Rescue splenic artery embolization in an adult patient of sickle cell disease presented with acute splenic sequestration crisis.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
20. Sudden death in a case of sickle cell anemia: post-mortem computed tomography and autopsy correlation from a radiologist's perspective.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
21. Severe Multiorgan Failure Triggered by Infection in an Adult With Decades of Untreated Sickle Cell Disease: A Case Report.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
22. Multimodal imaging features to diagnose abdominal complications of sickle cell disease.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
23. Imaging findings of splenic emergencies: a pictorial review.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
24. Computed Tomography and Sonography of Spleen-related Complications in Sickle Cell Anemia.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
25. Underlying thrombotic conditions in patients with splenic infarction: a 10-year retrospective analysis.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
26. Splenic Sequestration and Suspected Transient Aplastic Crisis in Sickle-Cell SC/Hemoglobin-G Disease in an Adult: A Case Report.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
27. Splenic Infarction in Babesiosis: A Case Series.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
28. Splenic pathologies: A pictorial review of common, wandering, twisting and rare presentations.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
29. Pneumonia in the immunocompetent patient.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov

Eğitim amaçlıdır; hasta başında tanı ve tedavi kararının yerine geçmez, tıbbi tavsiye değildir. Metinler yapay zekâ desteğiyle yazıldı ve otomatik bir adımda kaynak alıntılarıyla karşılaştırıldı; bu bir tıbbi doğrulama değildir ve içerik uzman radyolog incelemesinden geçmedi. Klinik kararlarda güncel kılavuzları, kurum protokollerini ve radyoloji raporunu esas alın.