Özet
AVM, kapiller yatağı atlayan niduslu arteriyovenöz şanttır; rüptür intraparenkimal, subaraknoid veya intraventriküler kanamayla ortaya çıkabilir. Kontrastsız BT akut kanı ve kitle etkisini gösterir; BTA nidus, besleyici arter ve drene edici venleri gösterebilir. AVM ilişkili hematomlarda malforme damarlar heterojeniteye, çevredeki genişlemiş venler sınır girintilenmesine neden olabilir; bu özellikler primer hematomdan ayrımda ipucu sağlar, ancak çıplak gözle ayrım zor olabilir. Nontravmatik intrakraniyal kanamanın olası nedenleri arasında hipertansif küçük damar hastalığı, vasküler malformasyon, venöz tromboz, tümör ve enfeksiyöz anevrizma bulunur; hipertansiyon öyküsü tek başına nedeni kanıtlamaz.
Faz ve pencere
- Kontrastsız tanısal
- Akut parankimal kan kontrastsız BT’de saptanır; hematomun yeri ve boyutu, kitle etkisi/orta hat kayması, hidrosefali ve intraventriküler uzanım değerlendirilir.
- BTA tanısal
- BTA’da kontrastlanan nidus, besleyici arterler, drene edici venler ve ilişkili anevrizmalar değerlendirilebilir; erken venöz dolum şantı destekler, ancak tek fazlı BTA dolum sırasını kesin göstermez. Negatif BTA, yüksek yapısal damar şüphesinde makrovasküler nedeni tek başına dışlamaz.
Önerilen pencereler: Beyin (G 80 / M 40), Subdural (G 200 / M 75), Anjiyo (G 600 / M 150), Kemik (G 1800 / M 400).
BT bulguları
- Nidus — kompakt veya dağınık damar yumağı kanama odağıyla ilişkili olabilir; hematom içindeki malforme damarlar kontrastsız BT’de ayrımı zorlaştırabilir.
- Hematoma komşu şant damarları — hematom içinde malforme damarlar ve çevresinde genişlemiş venler görülebilir; bunlar sınır girintilenmesine eşlik edebilir.
- Besleyici arter — internal karotid veya vertebrobaziler sistem dalları nidusa ulaşabilir; MCA, ACA ve PCA dalları olası kaynaklardır.
- Drenaj veni — nidustan çıkan geniş kortikal ya da derin venöz yol BTA’da görülebilir; erken venöz dolumun zamanlaması kateter anjiyografide daha iyi değerlendirilir.
- İntranidal veya akım ilişkili anevrizma — nidus içinde ya da besleyici arter üzerinde eşlik eden anevrizma bulunabilir.
- Kanama dağılımı — AVM rüptüründe en sık intraparenkimal kanama görülür; subaraknoid veya intraventriküler kanama da eşlik edebilir.
- Ventriküler kan — kan ventriküler sistemin farklı bölümlerinde görülebilir; BOS akımını tıkayarak veya emilimini bozarak hidrosefaliye yol açabilir.
- Kitle etkisi — hematomun yeri ve boyutu, kitle etkisi/orta hat kayması, hidrosefali ve intraventriküler uzanım BT’de değerlendirilir.
Ölçütler ve sınıflamalar
- Spetzler–Martin derecesi
- Spetzler–Martin derecesi nidus çapı, komşu beynin eloquent olup olmaması ve derin venöz drenaj varlığı bileşenlerini içerir. Toplam puan I'den V'e kadar olan derecelere karşılık gelir ve cerrahi planlama ile hastalık prognozunu öngörmede standart olarak kullanılır.
Normalde
AVM, parankimal arteriyel besleyicilerle drene edici ven arasında nidus içeren, kapiller yatağı olmayan bir şanttır; bu mimari normal beyin parankiminde bulunmaz. Kontrastsız BT’de hematomun yeri ve boyutu, kitle etkisi/orta hat kayması, hidrosefali ve intraventriküler uzanım değerlendirilir.
Normal BT ile kıyasla
Aynı bölgenin, kaynak veri setinde patoloji içermediği belirtilen bir BT incelemesini kesit kesit kaydırın; organ sınırlarını açarak anatomiyi hasta görüntüsüyle karşılaştırın. Küçük rastlantısal bulgular tümüyle dışlanmamıştır.
Kaynak: TotalSegmentator v2.01 veri seti (Wasserthal ve ark., Radiology: Artificial Intelligence 2023), CC BY 4.0, vaka s0103; organ sınırları veri setinin otomatik segmentasyonundan, birleştirilerek sadeleştirildi. Görüntüler 2,5 mm kesit aralığına yeniden örneklendi.
Ayırıcı tanı
- Hipertansiyonla ilişkili küçük damar hastalığı spontan intrakraniyal kanamanın önemli nedenlerindendir; hipertansiyon öyküsü tek başına makrovasküler nedeni dışlamaz.
- Rüptüre sakküler anevrizma
- subaraknoid kanamanın önemli nedenidir; BTA’da sakküler anevrizma gösterilebilir, AVM ise parankimal nidusla tanımlanır.
- Dural AV fistül
- dural/meningeal arterlerden beslenip dural sinüslere veya kortikal venlere drene olan bir şanttır.
- Hemorajik primer veya metastatik tümörler de nontravmatik intrakraniyal kanamanın olası etiyolojileri arasındadır.
- Serebral venöz tromboz nontravmatik intrakraniyal kanamanın olası nedenlerinden biridir; AVM’den farklı bir makrovasküler etiyoloji oluşturur.
Tuzaklar
- Hematom içindeki fokal kontrast birikimi komşu damarlardan kopuksa CTA spot sign (spot işareti), yani kontrast ekstravazasyonu olarak tanımlanır; tek başına AVM nidusunu göstermez.
- Erken venöz drenaj, AVM'lerin tanımlayıcı özelliğidir ve konvansiyonel anjiyografi ile BT anjiyografiden daha iyi değerlendirilebilir.
- Akut hematom içindeki malforme damarlar ve çevresindeki genişlemiş venler AVM ilişkili hematom ayrımını güçleştirebilir; kontrastsız BT’de çıplak gözle ayrım zor olabilir.
- Hematom içindeki kontrast odağı tek başına nidus değildir; komşu damarlardan ayrı fokal kontrast birikimi CTA spot sign olarak tanımlanır.
Kendini dene
Genç hastada lobar hematom kenarında parankim içi nidus, nidusa giren geniş besleyici arter ve çıkan kortikal drenaj veni görülüyor. En olası kaynak nedir?
Cevabı göster
Serebral AVM. Parankim içindeki nidus, besleyici arter ve geniş drenaj veni serebral AVM’yi destekler. Sakküler anevrizma CTA’da fokal kese, dural AV fistül dural arteriyel besleme ve venöz drenaj şantı olarak görülür; hemorajik primer veya metastatik tümörler de kanama etiyolojileri arasındadır.
Akut parankimal hematom içinde BTA’da komşu damarlardan kopuk fokal kontrast birikimi görülüyor. Hangi bulgu olarak tanımlanır?
Cevabı göster
CTA spot sign (spot işareti). Komşu damarlardan ayrı, hematom içindeki fokal kontrast birikimi CTA spot sign olarak tanımlanır ve ekstravazasyonu gösterir; AVM nidusu için parankim içi damar yumağı aranır.
İlgili konular
Kaynaklar
Bu sayfadaki 42 cümle ve 2 quiz sorusu aşağıdaki kaynaklardan alıntılarla tek tek karşılaştırıldı; 35 cümle bu karşılaştırmada düzeltildi (2026-10-08).
- The features of computed tomography and digital subtraction angiography images of ruptured cerebral arteriovenous malformationaimspress.com
- Brain arteriovenous malformations: A review of natural history, pathobiology, and interventionspubmed.ncbi.nlm.nih.gov
- Central nervous system vascular malformations: A clinical reviewpmc.ncbi.nlm.nih.gov
- Acute intracerebral haemorrhage: diagnosis and managementpure.ed.ac.uk
- Computed tomography in acute intracerebral hemorrhage: neuroimaging predictors of hematoma expansion and outcomelink.springer.com
- CT of Ongoing Intracerebral Hemorrhagepubs.rsna.org
- Building nonenhanced CT based radiomics model in discriminating AVM related hematomas from hypertensive intracerebral hematomasfrontiersin.org
- Reporting of angiographic studies in patients diagnosed with a cerebral arteriovenous malformation: a systematic reviewf1000research.com
- A Review of Intracranial Aneurysm Imaging Modalities, from CT to State-of-the-Art MRpmc.ncbi.nlm.nih.gov
- Ruptured Cerebral Arteriovenous Malformation Initially Managed As Presumed Eclampsia: A Diagnostic Challenge Following Initial Management in a Resource-Limited Settingpmc.ncbi.nlm.nih.gov
- Ruptured cerebral arteriovenous malformation associated with enlarged parietal foramina: a rare surgical case with pathogenetic implicationspmc.ncbi.nlm.nih.gov
- Embolization of ruptured flow-related aneurysms arising from basilar artery perforators feeding lateral pontine arteriovenous malformations: a case seriespmc.ncbi.nlm.nih.gov
- Flow diverter for a dissecting aneurysm of the AICA serving as a feeding artery to a transverse-sigmoid sinus DAVFpmc.ncbi.nlm.nih.gov
- Contemporary Imaging of Cerebral Arteriovenous Malformations.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
- Ruptured cerebral arteriovenous malformations: Outcomes analysis after microsurgery.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
- Acute spontaneous subdural hematoma secondary to ruptured arteriovenous malformation: A rare entity.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
- Spontaneous subarachnoid hemorrhage of unknown origin: hospital course and long-term clinical and angiographic follow-up.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
- Novel use of 4D-CTA in imaging of intranidal aneurysms in an acutely ruptured arteriovenous malformation: is this the way forward?pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
- Novel use of 4D-CTA in imaging of intranidal aneurysms in an acutely ruptured arteriovenous malformation: is this the way forward?pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
- Patient Age, Hemorrhage Patterns, and Outcomes of Arteriovenous Malformation.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
- Successful perinatal management of a ruptured brain arteriovenous malformation in a pregnant patient by endovascular embolization followed by elective cesarean section: a single-case experience.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
- CT angiography versus 3D rotational angiography in patients with subarachnoid hemorrhage.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
- Multimodality treatment of a ruptured grade IV posterior fossa arteriovenous malformation in a patient pregnant with twins: case report.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
- Klippel-Trenaunay-Weber Syndrome Associated with Multiple Cerebral Arteriovenous Malformations: Usefulness of Gamma Knife Stereotactic Radiosurgery in This Syndrome.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
- Endovascular treatment of a ruptured posterior fossa pure arterial malformation: illustrative case.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
- [Ruptured Spinal Arteriovenous Malformation Mimicking Bacterial Meningitis:A Case Report].pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
- Management of a ruptured intraventricular aneurysm arising from distal anterior choroidal artery (AChA): pediatric case report.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
- Case Report: <b>"</b>Damage control" in obstetric neurosurgery: staged management of ruptured arteriovenous malformation with herniation.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
- Ruptured Brain Arteriovenous Malformation Coexisting With Reversible Cerebral Vasoconstriction Syndrome: A Case Report.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
- Spontaneous Right Thalamic Hemorrhage With Intraventricular Extension in a Two-Month-Old Preterm Infant Initially Suspected of Having Cow's Milk Protein Allergy.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
- A systematic review and meta-analysis of microsurgery and radiosurgery outcomes in low-grade cerebral arteriovenous malformations: Obliteration rates, morbidity, and mortality.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
- Cerebral arteriovenous malformations classification systems in comparison with Spetzler-Martin: A comparative review.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
- Predictors of complete obliteration and favourable outcome after single-modality treatment for low-grade arteriovenous malformations: a multicentre study.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
- Graded Epidural Anaesthesia for Caesarean Section in the Presence of an Untreated Spetzler-Martin Grade V Cerebral Arteriovenous Malformation With Radiological Progression Over Six Years: A Case Report.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
- Same-Session Hybrid Embolization and Microsurgery Versus Endovascular-Only Treatment for Cerebral Arteriovenous Malformations: A Retrospective Single-Center Comparative Cohort Study.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
- Reversible intracranial hypertension induced by unruptured arteriovenous malformation: A case report.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
- Dominant Orbitofrontal Pial Supply in Anterior Cranial Fossa Dural Arteriovenous Fistula: Angiographic Differentiation from Mixed Pial-Dural Arteriovenous Malformation and Anatomy-Based Treatment Selection.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
- Stroke-Mimic: An Intracranial Dural Arteriovenous Fistula Revealed by New-Onset Seizures and Post-Ictal Deficit.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
- Evaluation of intraoperative color Doppler ultrasonography in the surgical evacuation of acute intracranial hematoma: a single-center study from Botswana.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
- Retrospective clinical study of endoscopic transfrontal approach vs. transSylvian-transinsular craniotomy for hypertensive intracerebral hemorrhage in basal ganglia: efficacy comparison and value of anatomical cognition of Sylvian fissure.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
- Full Visualization of Contact Endoscopy for Basal Ganglia Hemorrhage: A Multicenter Retrospective Study Comparing With Microscopy and Neuroendoscopy.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
- Ruptured Cerebral Arteriovenous Malformation Initially Managed As Presumed Eclampsia: A Diagnostic Challenge Following Initial Management in a Resource-Limited Setting.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
- Ruptured cerebral arteriovenous malformation associated with enlarged parietal foramina: a rare surgical case with pathogenetic implications.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
- De novo ruptured intracranial aneurysm associated with cerebral proliferative angiopathy: illustrative case.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
- Beyond Resection: Determinants of Outcome After Pediatric Brain Arteriovenous Malformation Surgery.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
- Brain Arteriovenous Malformations Treated With Linear Accelerator-Based Stereotactic Radiosurgery: A Single-Institution Retrospective Experience From Latin America.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
- International multi-center study to quantify the effect of deep venous drainage after surgical resection of Spetzler-Martin Grade II-III brain arteriovenous malformations.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
- Clinical Presentation, Grading, and Treatment Outcomes of Temporal Arteriovenous Malformations: A Systematic Review and Meta-Analysis.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
- Optimizing imaging in orbital vascular anomalies: a review on matching modality to pathology for effective diagnosis and treatment planning.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
- Preliminary evaluation of a fractal-based collateral biomarker for thrombectomy candidate selection in acute ischemic stroke: a retrospective study.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
- Multimodal imaging in neuro-ophthalmology.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
- Associations of Brain Arteriovenous Malformation-Related Factors with Epileptic Seizure Presentations.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
- Influence of preoperative embolisation on resection of brain arteriovenous malformations: cohort study.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
- Outcomes of gamma knife treated large symptomatic arteriovenous malformations according to guidelines of Taiwan neurosurgical consensus.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
- Early ambulation after surgery in children with cerebral arteriovenous malformations: associated factors and care strategies.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
- Interobserver Agreement of R<sub>2</sub>eD Brain Arteriovenous Malformation Scoring.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
- pubs.rsna.orgpubs.rsna.org
Eğitim amaçlıdır; hasta başında tanı ve tedavi kararının yerine geçmez. İçerik yapay zekâ destekli bir süreçle güncel literatüre göre cümle cümle kaynaklarla karşılaştırıldı, ancak uzman radyolog incelemesinden geçmedi. Klinik kararlarda güncel kılavuzları, kurum protokollerini ve radyoloji raporunu esas alın.