Klinik Atölye

Kitleler · Varyant · Düşük öncelik

Cavum septum pellucidum ve cavum vergae

Cavum septum pellucidum and cavum vergae

Cavum septum pellucidum ve cavum vergae: yayımlanmış olgu görüntüsü, aksiyel kesit
Görüntü konuyu kısmen gösteriyor; bulgunun bir bölümü seçilebilir.

4 adım

Görüntü: Hellerhoff, “Cavum septi pellucidi CT”, Wikimedia Commons · CC BY-SA 3.0. Değişiklik: yeniden boyutlandırıldı.

Özet

Cavum septum pellucidum (CSP), frontal boynuzlar arasındaki septal yapraklar arasında yer alan BOS boşluğudur. Cavum vergae, bu boşluğun forniks kolonları düzleminin arkasına uzanan devamıdır. İzole persistan CSP ve cavum vergae anatomik varyantlardır ve erişkinde tesadüfen saptanabilir. Kontrastsız beyin BT’sinde CSP frontal boynuzlar arasında, cavum vergae ise forniks kolonları düzleminin arkasında izlenebilir.

Faz ve pencere

Kontrastsız tanısal
CSP frontal boynuzlar arasındaki BOS içerikli, ince septal yapraklarla sınırlı orta hat aralığıdır; cavum vergae forniks kolonları düzleminin arkasına uzanır. Bu varyantın anatomik görünümü kontrastsız BT’de değerlendirilebilir.

Önerilen pencereler: Beyin (G 80 / M 40), Yumuşak doku (G 400 / M 40).

BT bulguları

  • CSP, iki septum pellucidum yaprağı arasında ve lateral ventriküllerin frontal boynuzlarından ayrı bir BOS aralığıdır.
  • CSP, forniks kolonlarının önünde yer alır; kolonların posterioruna uzanan kavite bölümü cavum vergae olarak adlandırılır.
  • Posterior cavum vergae, forniks kolonları düzleminin arkasına uzanır ve genellikle korpus kallozum splenyumunun alt yüzeyi ile forniks gövdesi arasında konumlanır.
  • Normal CSP yaprakları birbirine paraleldir; 10 mm’yi aşan transvers genişliğe dışa bombeleşme eşlik ediyorsa CSP kisti düşünülür.
  • CSP ve cavum vergae BOS içerikli boşluklardır; kontrastsız BT’de BOS dansitesinde izlenmeleri beklenir.
  • Eşlik eden ventrikül genişlemesi kavumun kendisinden ayrı bir bulgudur ve tüm ventrikül sistemi içinde ayrıca değerlendirilmelidir.

Ölçütler ve sınıflamalar

Septal yaprakların dışa bombeleşmesi eşliğinde CSP transvers çapı
>10 mm ve lateral yapraklarda dışa bombeleşme

Normalde

Normal septum pellucidum, frontal boynuzları ayıran ince orta hat yapısıdır; kavum varsa yapraklar arasında BOS içerikli aralık görülür. Forniks kolonlarının düzlemi önde CSP ile arkada cavum vergae’yi ayırır; ventrikül genişliği kavum boşluğundan bağımsız incelenir.

Normal BT ile kıyasla

Aynı bölgenin, kaynak veri setinde patoloji içermediği belirtilen bir BT incelemesini kesit kesit kaydırın; organ sınırlarını açarak anatomiyi hasta görüntüsüyle karşılaştırın. Küçük rastlantısal bulgular tümüyle dışlanmamıştır.

Kaynak: TotalSegmentator v2.01 veri seti (Wasserthal ve ark., Radiology: Artificial Intelligence 2023), CC BY 4.0, vaka s0103; organ sınırları veri setinin otomatik segmentasyonundan, birleştirilerek sadeleştirildi. Görüntüler 2,5 mm kesit aralığına yeniden örneklendi.

Ayırıcı tanı

Hidrosefali
CSP ve CV septal yapraklar arasındaki sınırlı orta hat boşluklarıdır; hidrosefali değerlendirmesinde diğer ventrikül bölümleri ve eşlik eden kitle etkisi ayrıca incelenir.
Cavum veli interpositum
forniksin altında ve üçüncü ventrikül tavanının üzerinde, daha posterior bir potansiyel boşlukta yerleşir; septum yaprakları arasında değildir.
Septum pellucidum kisti
transvers çapın 10 mm’yi aşması ve septal yaprakların dışa bombeleşmesi kist şüphesini destekler.
İntraventriküler kitle
BOS içerikli kavumdan ayrı bir solid ya da kalsifiye nodül varsa, yerleşim ve görüntü özelliklerine göre ayrı intraventriküler lezyonlar düşünülür.

Tuzaklar

  • Kavumu ventrikül boynuzlarına katmayın; CSP, septum pellucidum yaprakları arasında ayrı bir BOS aralığıdır.
  • Posterior uzanımı cavum veli interpositum olarak adlandırmayın; forniks kolonları arkasına uzanan CSP devamı cavum vergae’dir.
  • Tek bir geniş kesit görünümüyle kist tanısı koymayın; transvers çapı ve septal yapraklardaki dışa bombeleşmeyi birlikte inceleyin.

Kendini dene

  1. Aksiyel BT’de frontal boynuzlar arasında ince BOS dansitesinde bir aralık var; septal yapraklar paralel ve dışa bombeleşme göstermiyor, diğer ventrikül bölümleri geniş değil. Bu orta hat boşluğu nedir?

    Cevabı göster

    Cavum septum pellucidum. Ön orta hatta frontal boynuzlar arasındaki septal kavite CSP’dir. Soruda yaprakların paralel kalması ve dışa itilmemesi, kistik genişlemeyi destekleyen morfolojik bulgunun olmadığını gösterir.

  2. Sıvı boşluğu forniks kolonlarının arkasına uzanıyor, ventriküller normal çapta ve septal yapraklar düz. Bu uzantı nedir?

    Cevabı göster

    Cavum vergae. Forniks kolonlarının posteriorundaki devam cavum vergae olarak adlandırılır.

İlgili konular

Kaynaklar

Bu sayfadaki 34 cümle ve 2 quiz sorusu aşağıdaki kaynaklardan alıntılarla tek tek karşılaştırıldı; 31 cümle bu karşılaştırmada düzeltildi (2026-10-08).

  1. Imaging of the septum pellucidum: normal, variants and pathologypubmed.ncbi.nlm.nih.gov
  2. The Lateral Ventricles: A Detailed Review of Anatomy, Development, and Anatomic Variationspubmed.ncbi.nlm.nih.gov
  3. MR and CT of brain's cavapubmed.ncbi.nlm.nih.gov
  4. The Fornix: Functional Anatomy, Normal Neuroimaging, and Various Pathological Conditionsi-mri.org
  5. Incidental findings on brain magnetic resonance imaging (MRI) in adults: a review of imaging spectrum, clinical significance, and managementacademic.oup.com
  6. Cavum Septum Pellucidum | Pediatric Radiology Reference Articlepediatricimaging.org
  7. Imaging findings of intraventricular and ependymal lesionspubmed.ncbi.nlm.nih.gov
  8. Management of Pediatric Cavum Cysts: A Scoping Review and a Single Institution Case Seriespmc.ncbi.nlm.nih.gov
  9. Cranial ultrasound for beginnerspmc.ncbi.nlm.nih.gov
  10. Meningitis associated with HHV-7 in an Iranian immunocompetent adolescent girlpmc.ncbi.nlm.nih.gov
  11. Cavum velum interpositum, cavum septum pellucidum and cavum Vergae: a reviewpmc.ncbi.nlm.nih.gov
  12. Caval variations in neurologically diseased patientspmc.ncbi.nlm.nih.gov
  13. Cranial ultrasound for beginners.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
  14. Prevalence of cavum septum pellucidum and/or cavum Vergae in brain computed tomographies of Taiwanese.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
  15. Caval variations in neurologically diseased patients.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
  16. Symptomatic Cavum Septum Pellucidum and Vergae Cyst: A Case Report.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
  17. Symptomatic Cavum Vergae Cyst in a Geriatric Patient: A Report of a Rare Case and Conservative Management Approach.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
  18. Case Report: Giant acute hemorrhagic colloid cyst in the septum pellucidum-foramen of Monro region with obstructive hydrocephalus in an 8-month-old infant.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
  19. Radiologic analysis of cavum septi pellucidi and cavum vergae in children.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
  20. Multimodal anatomy of the human forniceal commissure.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
  21. Atypical presentation of Cavum Vergae.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov

Eğitim amaçlıdır; hasta başında tanı ve tedavi kararının yerine geçmez. İçerik yapay zekâ destekli bir süreçle güncel literatüre göre cümle cümle kaynaklarla karşılaştırıldı, ancak uzman radyolog incelemesinden geçmedi. Klinik kararlarda güncel kılavuzları, kurum protokollerini ve radyoloji raporunu esas alın.