Rathke yarığı kisti

Özet

Rathke yarığı kisti, Rathke kesesi kalıntılarından gelişen, çoğunlukla sella içinde orta hatta yer alan benign epitel döşeli bir kisttir. İçeriğindeki protein, müsin, kolesterol veya kan ürünleri nedeniyle BT dansitesi BOS'tan farklı olabilir; küçük duvar değişiklikleri de görünümü değiştirebilir. Kontrastsız BT sellar kemik remodellingini ve kalsifikasyonu göstermede yardımcıdır, ancak kistin adenoma veya başka sellar lezyona kesin ayrımını sağlayamaz; MRI karakterizasyon için gereklidir. Kistin suprasellar büyüyüp kiazmayı itmesi görsel yakınmalarla ilişkili olabilir ve BT'de yumuşak doku sınırının eksik değerlendirilmesi bu basıyı hafife aldırabilir.

Okuma sırası

1. Sella turcica. Koronal kesitte sella turcica'nın orta hattını bulun; hipofiz yatağı içindeki yuvarlak veya oval kistik görünümü normal bez dokusuyla kıyaslayın.
2. Kist çevresi hipofiz dokusu. Lezyon çevresinde seçilebilen adenohipofiz dokusunu izleyin; bezin kist etrafında ince hilal biçiminde kalması bu yerleşimin anatomik ipucudur.
3. Sellar taban. Kemik penceresine geçerek sellar taban ve dorsumda düzgün genişleme olup olmadığını gösterin; destrüksiyon varsa tipik basınç remodellinginden ayrıştırın.
4. Suprasellar sistern ve kiazma. Son olarak kistin üst kenarını suprasellar sistern ve kiazma düzeyine kadar takip edin; bası şüphesini CT'nin yumuşak doku sınırıyla birlikte kaydedin.

Faz ve pencere

Kontrastsız tanısal

Sella içinde düzgün sınırlı, çoğu kez orta hat kistik odak görülür; sıvı içeriği tipik olarak düşük, ancak proteinli/müsinöz içerikte izodens veya hiperdens olabilir. Rathke yarığı kistinde kalsifikasyon bildirilmiştir; bu nedenle kalsifikasyon tek başına kraniyofaringiom tanısı koydurmaz.

Önerilen pencereler: Beyin (G 80 / M 40), Kemik (G 1800 / M 400), Yumuşak doku (G 400 / M 40).

BT bulguları

• Orta hat sellar kist — sellar boşlukta düzgün konturlu, yuvarlak/oval kistik lezyon yer alır; pars intermedia komşuluğu MRI'da daha iyi gösterilir.
• İçerik serözden müsinöz veya proteinli yapıya kadar değişebilir; bu durum kistin görüntülenme özelliklerinde belirgin değişikliklere yol açar.
• Belirgin solid bileşen yokluğu — kontrastsız BT yumuşak doku yapısını sınırlı gösterir; kontrastlı görüntüde güçlü nodüler doku beklenmesi başka tanıları düşündürür.
• Kist duvarı — çoğu basit kistte belirgin kalsifiye duvar yoktur; inflamasyonlu duvar kontrastlı incelemede halka biçiminde belirginleşebilir.
• Sellar ve suprasellar uzanım — sella içi odak diyafragma sellae üzerinden suprasellar sistern içine çıkabilir.
• Sellar taban remodellingi — uzun süreli kitle etkisinde düzgün kemik genişlemesi görülebilir; CT kemiği yumuşak dokudan daha iyi değerlendirir.
• Kiazma komşuluğu — büyük kist optik kiazma ve infundibulumu yer değiştirebilir; basının gerçek derecesi MRI'da değerlendirilir.

Normalde

Normal adenohipofiz sella içinde küçük yumuşak doku olarak yer alır; pars intermedia düzeyinde ayrı bir kistik boşluk bulunmaz ve suprasellar sistern açıktır. Aynı koronal düzeyde kistin orta hat konumuna, bez dokusunun kist çevresinde seçilip seçilmediğine, sellar taban konturuna ve kiazma düzeyindeki yukarı uzanıma bakın; içerik dansitesinin BOS'a eşit olmasını şart koşmayın.

Ayırıcı tanı

Kistik hipofiz adenomu

sıklıkla eksantrik yerleşim, kalan solid adenohipofiz dokusu veya nodüler kontrastlanma gösterebilir; kan ürünleri sıvı dansitesini değiştirebilir.

Kraniyofaringiom

suprasellar merkez, kistik-solid mimari ve kaba/duvar kalsifikasyonu ayırıcı ipuçlarıdır.

Sellar araknoid kist

içerik BOS ile aynı yoğunlukta ve homojen olabilir; MRI'da tüm sekanslarda BOS'u takip eder.

Kanamalı adenoma/apopleksi

RCC apopleksisi ile klinik ve radyolojik bulgular (baş ağrısı, kanama, hormonal bozukluklar) büyük ölçüde örtüşür; kesin ayrım genellikle histopatoloji gerektirir.

Dermoid veya epidermoid

sellar kistik lezyonların ayırıcı tanısında yer alırlar.

Tuzaklar

• Kistin BOS'tan yüksek dansitesini tek başına tanısal kabul etmeyin; sellar lezyonların görüntüleme görünümleri örtüşebilir ve değerlendirmede MRI tercih edilir.
• Rathke yarığı kistinde kalsifikasyon bildirilmiştir; bu nedenle küçük bir kalsifikasyon tek başına kraniyofaringiom tanısı koydurmaz.
• Kontrastsız BT'de seçilemeyen ince duvarı veya solid nodül yokluğunu kesinleştirmeyin; MRI kontrast serileri bu ayrımda daha duyarlıdır.
• Kiazmaya temas eden kisti basısız diye yorumlamayın; yumuşak doku kontrastı sınırlı BT, optik yol deformasyonunu olduğundan az gösterebilir.

Kendini dene

1. BT'de sella içinde orta hat kistik lezyon var. MR'da pars intermedia merkezli, BOS'tan farklı içerikli ve solid kontrastlanan nodülü olmayan kist görülüyor; BT'de belirgin kalsifikasyon yok. En olası tanı hangisidir?

   • Rathke yarığı kisti
   • Kraniyofaringiom
   • Sellar araknoid kist
   • Sellar meningiom
   Cevabı göster

   Rathke yarığı kisti. Pars intermedia merkezli, BOS'tan farklı içerikli ve solid kontrastlanan nodülü olmayan orta hat kist Rathke yarığı kistini destekler. Araknoid kist BOS'u izler; kraniyofaringiomda suprasellar/kalsifiye bileşen, meningiomda ise solid dural kitle beklenir. Kesin karakterizasyon MR ile yapılır.

2. Sellar kistik lezyonun dansitesi BOS'tan yüksek, akut baş ağrısı yok ve MRI'da solid nodül görülmüyor. Hangi açıklama mümkündür?

   • Yoğun müsinli Rathke kisti
   • Kesin akut apopleksi
   • Kavernöz anevrizma
   • Kalsifiye meningiom
   Cevabı göster

   Yoğun müsinli Rathke kisti. Rathke kisti yoğun protein/müsin içeriği nedeniyle BT'de BOS'tan izo- ya da hiperdens olabilir. Hiperdensite tek başına akut kanama veya apopleksi tanısı koydurmaz. Apopleksi ani şiddetli baş ağrısı, görme/okülomotor bulgular ve MRG'de kan ürünleriyle desteklenir; ancak kompleks ya da kanamalı Rathke kisti klinik ve görüntülemede apopleksiyi taklit edebilir. Bu senaryodaki bulgular proteinli Rathke kistini öne çıkarır, fakat apopleksiyi kesin dışlamaz.

İlgili konular

• Hipofiz makroadenomu ve sellar kitle
• Kraniyofaringiom

Kaynaklar

Bu sayfadaki 41 cümle ve 2 quiz sorusu aşağıdaki kaynaklardan alıntılarla tek tek karşılaştırıldı; 6 cümle bu karşılaştırmada düzeltildi (2026-10-08).

1. Rathke’s cleft cyst: From history to molecular geneticspmc.ncbi.nlm.nih.gov
2. Radiological Differentiation of Pituitary Adenomas From Other Sellar Masses: A Systematic Reviewpmc.ncbi.nlm.nih.gov
3. Rathke cleft cyst apoplexy: Hormonal and clinical presentationpmc.ncbi.nlm.nih.gov
4. A rare case report of panhypopituitarism and suspected pituitary apoplexy secondary to Rathke cleft cystpmc.ncbi.nlm.nih.gov
5. Papillary craniopharyngioma following an initial diagnosis of Rathke cleft cyst: a case report and narrative reviewpmc.ncbi.nlm.nih.gov
6. Rathke's cleft cyst: From history to molecular genetics.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
7. What to Do with Incidentally Discovered Pituitary Abnormalities?pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
8. [Tumors of the sellar region].pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
9. Is there a need to diagnose Rathke's cleft cyst preoperatively?pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
10. Cystic lesions of the sellar-suprasellar region - diagnosis and treatment.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
11. Abscess inside craniopharyngioma: diagnostic and management implications.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
12. Craniopharyngioma and other cystic epithelial lesions of the sellar region: a review of clinical, imaging, and histopathological relationships.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
13. Secondary Pituitary Abscess Inside Adenoma: A Case Report and Review of Literature.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
14. Osteochondroma Presenting as a Calcified Mass in the Sellar Region and Review of the Literature.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
15. Juvenile Xanthogranuloma of the Sellar Region with a 5-Year Medical History: Case Report and Literature Review.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
16. Infection of a Rathke cleft cyst: a rare cause of pituitary abscess.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
17. Pituitary involvement in ANCA-associated vasculitis: Case report and literature review.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
18. Multiple occult intracranial diseases diverted diagnosis of glioma in a patient.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
19. Rapidly recurrent recalcitrant Rathke Cleft Cyst: Case report and review of the literature.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
20. S100A8-associated inflammatory microenvironment is related to its cell-of-origin and potentiates BRAF inhibitor resistance in papillary craniopharyngioma.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
21. Are Sellar Xanthogranulomas the Climax of a Spectrum of Secondary Inflammatory Reactions to Various Sellar Lesions?pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
22. The endocrine spectrum of Rathke cleft cysts.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
23. Neoplasms and tumor-like lesions of the sellar region: imaging findings with correlation to pathology and 2021 WHO classification.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
24. Sellar, suprasellar, and parasellar masses: Imaging features and neurosurgical approaches.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
25. A Clival Mass Posing a Diagnostic Challenge: Pituitary Adenoma With Rathke Cleft Cyst Mimicking Chordoma.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
26. Postoperative management of diabetes insipidus in a pediatric patient with Rathke's cleft cyst undergoing transsphenoidal endonasal surgery.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
27. Comparison of clinical and radiological characteristics of inflammatory and non-inflammatory Rathke cleft cysts.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
28. Cyst Type Differentiates Rathke Cleft Cysts From Cystic Pituitary Adenomas.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
29. The value of high-field MRI (3T) in the assessment of sellar lesions.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
30. Papillary craniopharyngioma following an initial diagnosis of Rathke cleft cyst: a case report and narrative review.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
31. MRI mimics of primary empty sella: a retrospective educational case series highlighting clinical and uncommon magnetic resonance imaging presentations.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
32. Sellar Dermoid Cyst Coexistence with Pituitary Adenoma/Pituitary Neuroendocrine Tumor.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
33. Multidisciplinary Management of Pediatric Craniopharyngioma: From Diagnosis to Long-Term Outcomes.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
34. Porous polyethylene implant for skull base reconstruction in transsphenoidal surgery: a systematic literature review and institutional case series.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
35. Enterogenous cyst at the cerebellopontine angle in an adult: the diagnostic challenge in a rare case report.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
36. Hemorrhagic sellar lesion mimicking pituitary adenoma apoplexy: MRI follow-up suggesting Rathke cleft cyst.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
37. Pituitary Apoplexy With Marked Hyperprolactinemia in a 19-Year-Old Woman: A Case Report of Diagnostic Challenges and Surgical Management.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
38. Case report of transsphenoidal meningocele presenting as airway obstruction and panhypopituitarism: Radiological findings and the role of CSF flow analysis.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
39. Rathke cleft cyst with squamous metaplasia and activating mutations of mitogen-activated protein kinase signaling: illustrative case.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
40. Intracranial cysts: an imagery diagnostic challenge.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
41. Unraveling the Mystery of Rathke's Cleft Cyst Presenting with Hyponatremia: A Case Report with a Comprehensive Review of Literature.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
42. Sellar colloid cyst: Peculiar radiological characteristics of a common lesion at an uncommon location.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
43. Sellar Lesions: Novel Aspects in Diagnosis and Management.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
44. Pediatric endocrine disorders: a review of intracranial findings and appropriate imaging.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
45. A dual-axis cisternal classification for congenital intracranial cystic lesions: implications for surgical strategy and long-term prognosis.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
46. Pituitary apoplexy within a prolactin-secreting macroadenoma in a child: A rare clinical entity with radiological correlation.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
47. Pituitary Apoplexy in a Child with Short Stature and Possible Recent SARS-CoV-2 Infection.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
48. Pituitary Xanthogranuloma Causing Sellar Mass in 2 Children With Hypopituitarism and Elevated Inflammatory Markers.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
49. Radiological Differentiation of Pituitary Adenomas From Other Sellar Masses: A Systematic Review.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
50. Pituitary apoplexy presenting as refractory hyponatremia.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
51. Endoscopic endonasal resection of ectopic suprasellar pituitary neuroendocrine tumors: comparison of intra-stalk and extra-stalk tumors. Illustrative cases.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
52. Behind the Curtain: A Pediatric Dermoid Tumor Masquerading as Craniopharyngioma.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
53. Primary Intracranial Cholesteatoma Presenting as a Cerebellar Mass Without Otologic Symptoms.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov

Eğitim amaçlıdır; hasta başında tanı ve tedavi kararının yerine geçmez. İçerik yapay zekâ destekli bir süreçle güncel literatüre göre cümle cümle kaynaklarla karşılaştırıldı, ancak uzman radyolog incelemesinden geçmedi. Klinik kararlarda güncel kılavuzları, kurum protokollerini ve radyoloji raporunu esas alın.