Özet
İntrakraniyal ampiyem, çoğunlukla sinüzit, otomastoidit, cerrahi veya travma sonrası dura çevresinde irin birikmesidir; subdural ve epidural yerleşimi yayılım biçimi ve komşu anatomik ilişkiyle ayrılır. BT'de ekstraaksiyel koleksiyonun biçimi, kitle etkisi, kemik/sinüs kaynağı ve eşlik eden hidrosefali ya da parankim komplikasyonu hızla incelenir; kontrastlı BT koleksiyon kenarı ve meningeal boyanmayı, MRI difüzyon ise püyü daha iyi gösterir. Subdural koleksiyon geniş yayılıp hemisfer boyunca ilerleyebilirken epidural koleksiyon dura ile kafatası arasında sınırlanır. Hızlı ilerleme, venöz tromboz, serebrit/apse ve herniasyon riski nedeniyle acil tanı önemlidir.
Faz ve pencere
- Kontrastsız tanısal
- Subdural ampiyem genellikle beyin yüzeyine komşu hilal biçimli ekstraaksiyel yumuşak doku/sıvı koleksiyonudur; epidural ampiyem kafatası iç yüzüne dayalı daha bikonveks-lentiform görünür. Çevresel ödem, sulkus silinmesi, orta hat etkisi ve komşu kemik/sinüs değişiklikleri aranır; kontrastsız BT püyü kesinleştirmeyebilir.
- Kontrastlı tanısal
- İntravenöz kontrastlı BT koleksiyon sınırını, özellikle subdural ampiyemin medial kenarındaki çevresel boyanmayı ve komşu kortikal boyanmayı belirginleştirebilir; bulgu tek başına etkeni kanıtlamaz.
Önerilen pencereler: Beyin (G 80 / M 40), Kemik (G 1800 / M 400), Yumuşak doku (G 400 / M 40).
BT bulguları
- Subdural hilal koleksiyon — iç yüzü beyin yüzeyine konkav ekstraaksiyel materyal; hemisfer konveksitesi boyunca uzanabilir ve dural yansımalarla sınırlanır.
- Epidural lentiform koleksiyon — kafatası iç tabulası ile dura arasında bikonveks/lentiform yerleşim; sütürler boyunca subdural yayılım gibi davranmaz.
- Koleksiyon içi dansite — püy çoğu zaman BOS'a yakın veya değişken yumuşak doku dansitesindedir; yoğunluk tek başına ampiyem tanısını doğrulamaz.
- Kenar boyanması — kontrastlı incelemede ince veya belirgin çevresel kontrastlanma; subdural koleksiyonda medial sınır belirginleşebilir.
- Komşu ödem ve kitle etkisi — kortikal sulkuslarda silinme, ventrikül basısı ve orta hat itilmesi.
- Komşu sinüzit veya mastoidit — frontal/etmoid sinüs opasifikasyonu, kemik erozyonu ya da mastoid hastalık olası yayılım kaynağını gösterir.
- Venöz sinüs veya parankim komplikasyonu — sigmoid/sagittal sinüs trombozu şüphesi, serebrit, apse, infarkt ya da kanama eşlik edebilir.
Normalde
Normal ekstraaksiyel aralık anatomisi ve tipik özellikler bilginin yanı sıra, hilal morfoloji, komşu yapı değişiklikleri ve klinik detayların titizlikle incelenmesi tanısal belirsizliği azaltır. Aynı düzeyde iki hemisferin sulkuslarını, korteks ile iç tabula arasındaki mesafeyi ve falx/tentorium sınırlarını kıyaslayarak koleksiyonun subdural mı epidural mi uzandığını belirleyin.
Normal BT ile kıyasla
Aynı bölgenin, kaynak veri setinde patoloji içermediği belirtilen bir BT incelemesini kesit kesit kaydırın; organ sınırlarını açarak anatomiyi hasta görüntüsüyle karşılaştırın. Küçük rastlantısal bulgular tümüyle dışlanmamıştır.
Kaynak: TotalSegmentator v2.01 veri seti (Wasserthal ve ark., Radiology: Artificial Intelligence 2023), CC BY 4.0, vaka s0103; organ sınırları veri setinin otomatik segmentasyonundan, birleştirilerek sadeleştirildi. Görüntüler 2,5 mm kesit aralığına yeniden örneklendi.
Ayırıcı tanı
- Subdural hematom
- hilal biçimi benzer olabilir; akut kan genellikle belirgin hiperdens, kronik kan daha düşük dansitelidir ve kontrastlı kenar boyanması yerine kan ürünleri/yaş değişimi değerlendirilir.
- Epidural hematom, kraniyal travma sonrası görülebilen bir kanama olduğundan, travma öyküsü bulunan hastada ekstraaksiyel koleksiyonun ayırıcı tanısında düşünülmelidir.
- Subdural higroma, kronik subdural hematomdan önce bulunabilir.
- Dural metastaz veya lenfoma
- ekstraaksiyel kitle/dural kuyruk ve nodüler boyanma yapabilir; sıvı koleksiyonu ve pürülan yayılım özellikleri tipik değildir.
- Serebral apse
- parankim içinde merkezlenmiş halka tarzı lezyondur; ekstraaksiyel hilal ya da kafatası-dura arası lentiform şekil oluşturmaz.
Tuzaklar
- Erken ampiyem kontrastsız BT'de izodens veya silik olabilir; sinüzit/mastoidit ve açıklanamayan kitle etkisi varsa normal görünen ekstraaksiyel aralık hastalığı dışlamaz.
- Subdural ampiyemin medial sınırı ince kalabilir ve kitle etkisi koleksiyonun kendisinden daha dikkat çekebilir; beyin yüzeyini kesitler boyunca takip edin.
- Epidural ve subdural şekil mutlak ayrım sağlamaz; kemik, dura, sütür ve venöz sinüsle ilişkiyi çok düzlemli inceleyin, püy için MRI difüzyonu tercih edin.
- Koleksiyonla yetinmeyin: komşu sinüs/mastoid kaynağı, venöz sinüs trombozu ve komşu serebrit ya da apse hastalık yayılımını değiştirebilir.
Kendini dene
Sinüzitli hastada frontal konveksite boyunca beyin yüzeyine konkav koleksiyon, ödem ve sulkus basısı izleniyor. En olası tanı nedir?
Cevabı göster
Subdural ampiyem. Sinüzit sonrası gelişen subdural ampiyem BT'de ekstraaksiyel koleksiyon, kitle etkisi ve eşlik eden sinüs opasifikasyonuyla görülebilir.
Koleksiyon kafatası iç tabulasına yaslanan bikonveks odak biçiminde ve komşu sinüs enfeksiyonu var. Hangi yerleşim daha olasıdır?
Cevabı göster
Epidural ampiyem. Kafatası ile dura arasında kalan bikonveks ekstraaksiyel koleksiyon epidural yerleşimi destekler; sinüs enfeksiyonu ampiyem olasılığını artırır. Higroma ve subdural ampiyem beyin yüzeyine komşu hilal şeklindedir; intraparenkimal apse beyin dokusu içindedir.
İlgili konular
Kaynaklar
Bu sayfadaki 38 cümle ve 2 quiz sorusu aşağıdaki kaynaklardan alıntılarla tek tek karşılaştırıldı; 5 cümle bu karşılaştırmada düzeltildi (2026-10-08).
- Bilateral subdural empyema diagnosed after middle meningeal artery embolization: illustrative casepmc.ncbi.nlm.nih.gov
- Rapidly progressive subdural empyema secondary to acute pansinusitis complicated by superior sagittal sinus thrombosis in a young adult: a multidisciplinary case reportpmc.ncbi.nlm.nih.gov
- Postoperative Subdural Empyema Caused by Staphylococcus pseudintermedius: A Case Reportpmc.ncbi.nlm.nih.gov
- Intentional Self-Inflicted Transcranial Screwdriver Injury: A Case Reportpmc.ncbi.nlm.nih.gov
- Pott’s Puffy Tumor: A Case Report of a Rare Complication of Frontal Sinusitispmc.ncbi.nlm.nih.gov
- Subdural haematoma mimics.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
- Symmetrical Interhemispheric Subdural Hematoma.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
- Subdural Hematoma Mimickers: A Systematic Review.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
- Subdural Pneumocephalus Aspiration Reduces Recurrence of Chronic Subdural Hematoma.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
- Chronic Subdural Hematoma (cSDH): A review of the current state of the art.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
- Traumatic acute subdural hematoma and coma: retrospective cohort of surgically treated patients.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
- Imaging of Subdural Hematomas.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
- Systematic review and case report: Intracranial complications of pediatric sinusitis.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
- What's around the spinal cord? Imaging features of extramedullary diseases.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
- Malignant Meningioma Mimicking Chronic Subdural Hematoma.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
- Evidence based diagnosis and management of chronic subdural hematoma: A review of the literature.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
- [Surgical techniques for severe brain injury : With special emphasis on polytrauma].pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
- Migration of an Intracranial Subdural Hematoma to the Spinal Subdural Space: A Case Report.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
- Dating of Early Subdural Haematoma: A Correlative Clinico-Radiological Study.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
- Imaging for Pediatric Head and Neck Emergencies: Critical Insights.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
- Acute Otomastoiditis in Children: An Observational Study on the Role of Mastoid Morphology in the Development of Intracranial Complications.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
- Post-Traumatic Meningitis Is a Diagnostic Challenging Time: A Systematic Review Focusing on Clinical and Pathological Features.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
- Subdural empyema in a 14-year-old female initially diagnosed as meningitis: a case report of a rare <i>Streptococcus constellatus</i> infection.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
- Treatment of brain abscess rupturing into ventricle: a case report and literature review.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
- Diagnosis and management of subdural empyema with negative cultures: The value of magnetic resonance imaging and early surgical.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
- Review of imaging modalities and radiological findings of calvarial lesions.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
- Fulminant <i>Fusobacterium necrophorum</i> Meningoencephalitis Secondary to Frontal Sinusitis in a Previously Healthy Young Adult: A Case Report.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
- Otitis Media and Its Intracranial Complications: A Delicate Scenario.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
- Community-Acquired Escherichia coli Meningoencephalitis and Brain Abscess in an Immunocompromised Patient: A Case Report and Literature Review.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
- Epidural abscess presenting as severe depression with suicidal ideations: Case report.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
- Imaging of Skull Base Tumors.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
- Tuberculosis revisted: classic imaging findings in childhood.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
- Long-term safety and effectiveness of the "OptEase" vena cava filter.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
- Neuroimaging Patterns of Intracranial Infections: Meningitis, Cerebritis, and Their Complications.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
- The Endoscopic Management of Different Pediatric Frontal Sinus Pathologies.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
- Extrapulmonary tuberculosıs: an old but resurgent problem.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
- Extensive actinomycosis with intracranial and mediastinal involvement: a therapeutic challenge.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
- ESR Essentials: acute infections of the head and neck-practice recommendations by the European Society of Head and Neck Radiology.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
- The Clinical Value of Cranial CT Venography for Predicting <i>Fusobacterium necrophorum</i> as the Causative Agent in Children with Complicated Acute Mastoiditis.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
- Migratory Preseptal Cellulitis Secondary to Rhinosinusitis Complicated by Left Frontal Subdural Empyema in a Child: A Case Report.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
- Comprehensive review of post-treatment imaging in head and neck cancers: from expected to unexpected and beyond.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
- Pain in the back after a brain trauma-The revelation of a spinal subdural hematoma: A case report with a literature review.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
- Pilot Biomarker Analysis and Decision Tree Algorithm Modeling of Patients with Chronic Subdural Hematomas.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
- Armored Brain, Giant Calcified Chronic Subdural Hematoma, in 97-Year-Old Patient: Systematic Review.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
- Neurosarcoidosis resembling multiple meningiomas: A misleading presentation of the disease and diagnostic challenge.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
- Giant solitary primary intracranial lymphoma masquerading as meningioma: a case and review of literature.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
- Intraosseous hemangioma of the skull with dural tail sign: radiologic features with pathologic correlation.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
- Proceedings of the 15th International Congress on Circumpolar Health.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
- Role of the Ear in Meningitis: A Narrative Review of Neuroimaging.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
- Management of Otogenic Meningitis: A Proposal for Practical Guidelines from a Multicenter Experience with a Systematic Review.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
- Subdural Empyema in a Dog Originating From the Oral Cavity.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
- Ascending bacterial optic neuritis and meningoencephalitis following tooth extraction in a cat.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
- Crossing the Barrier: <i>Eikenella corrodens</i> Bacteremia Following CNS Infection in a Patient Treated with Nivolumab-A Case Report and Literature Review.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
- Cerebral Sinovenous Thrombosis in Children With Acute Bacterial Intracranial Infection.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
- Bilateral subdural empyema diagnosed after middle meningeal artery embolization: illustrative case.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
- Pott's Puffy Tumor: A Case Report of a Rare Complication of Frontal Sinusitis.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
- Postoperative Subdural Empyema Caused by Staphylococcus pseudintermedius: A Case Report.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
- A review of sub acute subdural hematoma (SASDH) with our institutional experience and its management by double barrel technique (DbT): A novel technique.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
- Bilateral subdural hematomas complicating intracranial hypotension following lumbar spine procedures: two case reports.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
- Predictors of Six-Month Functional Outcome After Chronic Subdural Hematoma Surgery: Logistic Regression Versus Machine Learning.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
- Anatomy-Guided Microsurgical Resection of a Dominant Frontal Lobe Tumor Without Intraoperative Adjuncts: A Case Report from a Resource-Limited Context.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
- Imaging Evaluation of Acute Traumatic Brain Injury.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
- Cerebrospinal fluid dysregulation and post-traumatic hydrocephalus after paediatric traumatic brain injury.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
- Case Report: Neurological examination, computed tomography, and magnetic resonance imaging in South American camelids and a dromedary.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
- The laminar subarachnoid hemorrhage of infant venous stroke: Evidence of a 4<sup>th</sup> meningeal layer?pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
- Do Serum Brain Biomarkers Differentiate the Hemorrhagic Head Injury Lesion Phenotypes? An Interim Analysis of an On-Going Randomized Clinical Trial.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
- Using non-invasive neuroimaging to enhance the care, well-being and experimental outcomes of laboratory non-human primates (monkeys).pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
Eğitim amaçlıdır; hasta başında tanı ve tedavi kararının yerine geçmez. İçerik yapay zekâ destekli bir süreçle güncel literatüre göre cümle cümle kaynaklarla karşılaştırıldı, ancak uzman radyolog incelemesinden geçmedi. Klinik kararlarda güncel kılavuzları, kurum protokollerini ve radyoloji raporunu esas alın.