Özet
IgG4 ilişkili sialadenit, sistemik fibroinflamatuvar hastalığın tükürük bezlerini tuttuğu ve sıklıkla iki submandibular bezi belirgin büyüttüğü bir örüntüdür. Kontrastlı BT, bezlerin simetrik dağılımını, homojen parankim görünümünü ve başka bez ya da boyun nodu tutulumunu ortaya koyabilir; görüntü tek başına histolojik tanı sağlamaz. Bez içinde ayrı infiltratif odak veya belirgin asimetri varsa lenfoma ve primer bez tümörü ayırıcı tanıda tutulmalıdır. Hastalığı tek bir bez kitlesi olarak okumak, sistemik dağılım bilgisini kaçırabilir.
Faz ve pencere
- Kontrastlı tanısal
- Kontrastlı BT ve MR'da bezlerde diffüz veya lokalize hacim artışı ve yumuşak doku yoğunluğu izlenirken, lenf nodu genişlemeleri de sık eşlik eder.
- Kontrastsız
- Kontrastsız BT ve MR'da bezlerde diffüz veya lokalize hacim artışı izlenir; ancak bu görüntüleme yöntemleri IgG4 ilişkili sialadenit tanısında sınırlılıklar gösterdiğinden klinik ve histolojik verilerle birlikte değerlendirilir. BT ve MR bez şişliğini değerlendirmede yararlı olsa da IgG4 ilişkili sialadenit tanısında sınırlılıklara sahiptir.
Önerilen pencereler: Yumuşak doku (G 400 / M 40).
BT bulguları
- Submandibular bezlerde bilateral ve çoğu kez simetrik hacim artışı
- Tutulmuş bez parankiminde diffüz veya lokalize yumuşak doku yoğunluğu ve hacim artışı izlenir.
- Submandibular bezlerle birlikte parotislerin de yaygın glandüler genişlemesi
- Bez içinde baskın, ayrık tümöral kitle olmadan bez konturunun genel olarak korunması
- Servikal zincirlerde eşlik eden lenf nodları; dağılım ve morfoloji tek başına özgül değildir
- Nadiren tek taraflı tutulum görülebilir; belirgin asimetri veya fokal odak alternatif bez patolojilerini de düşündürmelidir.
Normalde
Normal submandibular bezler mandibula gövdesinin medial-alt tarafında, mylohyoid kasın altında ve iki yanda benzer boyutlu, düzgün konturlu yapılardır; parotisler masseterin arkasında homojen bez dokusu olarak seçilir. Kıyaslamada en belirgin bezin hacmini karşı tarafla ölçüsüz kıyasla, parankimin yamalı mı homojen mi olduğunu ve büyümenin fokal kitle yerine bezin tamamına yayılıp yayılmadığını değerlendir.
Normal BT ile kıyasla
Aynı bölgenin, kaynak veri setinde patoloji içermediği belirtilen bir BT incelemesini kesit kesit kaydırın; organ sınırlarını açarak anatomiyi hasta görüntüsüyle karşılaştırın. Küçük rastlantısal bulgular tümüyle dışlanmamıştır.
Kaynak: TotalSegmentator v2.01 veri seti (Wasserthal ve ark., Radiology: Artificial Intelligence 2023), CC BY 4.0, vaka s0622; organ sınırları veri setinin otomatik segmentasyonundan, birleştirilerek sadeleştirildi. Görüntüler 2,5 mm kesit aralığına yeniden örneklendi.
Ayırıcı tanı
- Sjögren sialadeniti
- kronik evrede parankim heterojenitesi, küçük kistik değişiklikler ve yağlı atrofi daha belirgin hale gelir.
- Lenfoma
- fokal veya infiltratif yumuşak doku, bez mimarisinin silinmesi ve eşlik eden patolojik nodlar IgG4 örüntüsünden ayrılmalıdır.
- Sialadenoz
- iki taraflı bez büyümesi yapabilir, fakat çoğunlukla homojen veya yağlı parankim değişikliği inflamatuvar sistemik dağılım kanıtı olmaksızın görülür.
- Akut bakteriyel sialadenit
- tek bezde ödem, çevre yağ planı kirlenmesi ve olgunlaşmışsa rim kontrastlanan apse oluşturabilir.
- Submandibular bez tümörü
- bezin genel büyümesinden ayrılan sınırlı solid kitle ve komşu planlarda infiltrasyon şüphe uyandırır.
Tuzaklar
- Simetrik büyümeyi otomatik olarak IgG4 sayma; Sjögren ve lenfoproliferatif hastalıklar da iki taraflı bezleri etkileyebilir.
- Servikal lenf nodu varlığı bu tanıya özgü değildir; bezlerin homojenliği ve tutulumun hangi glandlarda olduğu ile birlikte raporla.
- Küçük fokal parankim farklılığını genel glandüler genişleme içinde kaybetme; tek taraflı belirgin nodül ayrı inceleme gerektirir.
Kendini dene
Ağrısız bez şişliği olan hastada en az iki büyük tükürük bezi çiftinde üç aydan uzun süredir simetrik büyüme izleniyor.
Cevabı göster
IgG4 ilişkili sialadenit. Kaynaklar, IgG4 ilişkili sialadenitte (eskiden Mikulicz hastalığı) en az iki büyük bez çiftinde simetrik ve ağrısız büyümenin temel klinik bulgu olduğunu belirtir. Sjögren sendromunda anti-Ro/SSA ve anti-La/SSB antikorları ile labial biyopside ≥1 fokus skoru belirleyici olup, IgG4-RS ile Castleman hastalığı, sarkoidoz ve lenfoma gibi patolojiler ayırıcı tanıda yer alır.
İki taraflı bez büyümesine rağmen solda belirgin infiltratif solid odak ve bozulmuş glandüler kontur dikkati çekiyor. Hangi taklitçi özellikle dışlanmalıdır?
Cevabı göster
Lenfoma. Fokal infiltratif doku ve mimari kayıp lenfoproliferatif hastalık şüphesini artırır, yalnız simetrik inflamasyon kabul edilmemelidir. Sialadenoz yaygın büyüme, viral parotit yaygın akut bez şişliği, sialolitiazis ise kanal içinde kalsifiye taş yapar.
İlgili konular
Kaynaklar
Bu sayfadaki 35 cümle ve 2 quiz sorusu aşağıdaki kaynaklardan alıntılarla tek tek karşılaştırıldı; 6 cümle bu karşılaştırmada düzeltildi (2026-10-08).
- Challenges in Differential Diagnosis and Management of Lymphoepithelial Sialadenitis (LESA): A Scoping Reviewpmc.ncbi.nlm.nih.gov
- Salivary Gland Pathology in IgG4-Related Disease: A Comprehensive Reviewpmc.ncbi.nlm.nih.gov
- Are Classification Criteria for IgG4-RD Now Possible? The Concept of IgG4-Related Disease and Proposal of Comprehensive Diagnostic Criteria in Japanpmc.ncbi.nlm.nih.gov
- Symmetrical polyarthritis in IgG4-related sialadenitis: a diagnostic challenge with seronegative rheumatoid arthritispmc.ncbi.nlm.nih.gov
- Autoimmune Pancreatitis Presenting as Multifocal Masses: A Rare Case Reportpmc.ncbi.nlm.nih.gov
- Internal Organ Involvement in IgG4-related Sialadenitis: A Systemic Review.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
- IgG4-related disease: a rheumatologist's perspective.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
- Clinical features of IgG4-related rhinosinusitis.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
- Salivary Gland Pathology in IgG4-Related Disease: A Comprehensive Review.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
- [Studies on newly recognized chronic sialadenitis].pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
- Impact of Screening for Salivary Gland by Ultrasonography.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
- Immunoglobulin G4 (IgG4)-Related Sialadenitis and Dacryoadenitis With Chronic Rhinosinusitis.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
- Treatment of immunoglobulin G4-related sialadenitis: outcomes of glucocorticoid therapy combined with steroid-sparing agents.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
- Comorbid diseases of IgG4-related sialadenitis in the head and neck region.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
- [Clinicopathological characteristics and diagnosis of IgG4related sialadenitis].pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
- [Analysis of clinicopathological characteristics of IgG4-related sialadenitis].pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
- TNF-α Suppresses Autophagic Flux in Acinar Cells in IgG4-Related Sialadenitis.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
- [Research hotspot in IgG4-related sialadenitis].pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
- [Volume measurements of human parotid and submandibular glands].pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
- An Overview of IgG4-Related Disease.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
- Challenges in Differential Diagnosis and Management of Lymphoepithelial Sialadenitis (LESA): A Scoping Review.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
- An Ultrasound-Based Machine Learning Model for Differentiating IgG4-Related Sialadenitis and Primary Sjögren's Syndrome.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
- Role of endoscopic ultrasound in diagnosis and management of autoimmune pancreatitis.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
- IgG4-related disease - focus on digestive system involvement.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
- Clinicopathological Pearls and Diagnostic Pitfalls in IgG4-Related Disease: Challenging Case Series and Literature Review.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
- Juvenile Sjögren disease: time for age-specific classification criteria.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
- Cross-sectional pictorial review of IgG4-related disease.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
- Rare Diseases of the Salivary Glands and of Facial Nerve.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
- Diagnostic delay and histopathological subtyping challenges in idiopathic multicentric Castleman disease, not otherwise specified: a case report of a three-hospital odyssey.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
- Spatial transcriptomics reveals an SPP1-centered immune-fibrotic axis associated with fibrosis-related tissue remodeling in IgG4-related disease.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
- A case of an immunoglobulin G4 related inflammatory pseudotumor involving the clivus and the nasopharynx: A challenging case of a perplexing entity with an exhaustive overview.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
- Unilateral Orbital Lymphomas: A Structured Multidisciplinary Workflow for Diagnosis and Management.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
- Rosai-Dorfman Disease in Nasal Cavity and Paranasal Sinuses: Imaging Features in a Series of 23 Patients.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
- Progressive Transformation of Germinal Centers: A Systematic Review.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
- Evaluation and management of dry mouth and its complications in rheumatology practice.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
- Advances in Sjögren's Syndrome Dry Eye Diagnostics: Biomarkers and Biomolecules beyond Clinical Symptoms.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
- Demystifying anti-inflammatory therapeutic strategies against pancreatitis and concomitant diseases: a 2025 perspective.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
- Advanced magnetic resonance imaging techniques for structural and functional assessment of salivary glands.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
- MRI-based volumetric and histogram analysis of parotid and submandibular salivary glands in type 2 diabetes mellitus: a retrospective study.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
- Complementary roles of 68Ga-FAPI and 18 F-FDG PET/CT in evaluating IgG4-related disease: a systematic review and pooled analysis.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
- Can Ultrasound Elastography Be Used as an Objective Measure in Tonsillectomy Indications?pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
- Atypical adenoid cystic carcinoma of the palate during pregnancy: a case report.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
- Mandibular Inflammatory Myofibroblastic Tumors: A Literature Review with a New Case Presentation.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
- Imaging features of lacrimal gland disease.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
- A Case Report of Eosinophilic Sialodochitis with Right Submandibular Sialolithiasis and Hyperattenuating Material Along Wharton's Duct.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
- Case Report: Pembrolizumab-associated seronegative sicca syndrome during continued immunotherapy and after drug withdrawal in metastatic urothelial carcinoma.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
- Autoimmune Pancreatitis Presenting as Multifocal Masses: A Rare Case Report.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
- Sjögren's Disease-Associated Parotid MALT Lymphoma: Diagnostic Pitfall of Ultrasound-Guided Core Needle Biopsy.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
- From inflammatory initiation to fibrotic remodeling: mechanisms and precision therapeutic strategies in otorhinolaryngologic involvement of IgG4-related disease.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
- When the nerve speaks first: IgG4-related disease unmasked by peripheral neuropathy.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
- Autoimmune fibroinflammation in IgG4-related ophthalmic disease: TLR8-dependent signaling pathways and fibrotic remodeling revealed by proteomic profiling.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
- Anatomical variability of the lingual artery: a comprehensive narrative review with clinical and surgical applications.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
- Evaluation of parotid and submandibular salivary glands by ultrasonography in patients using antidepressants: a case control study.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
- Trends in Head and Neck Cancer: Oral Cavity Carcinoma and What the Radiologist Needs to Know.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
- Submandibular gland preservation versus removal during neck dissection in oral squamous cell carcinoma: a systematic review and meta-analysis.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
- Multilocular Thymic Cyst with High F 18 Fluorodeoxyglucose Uptake and Rheumatoid Arthritis: A Case Report.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
- Autoimmune disease of head and neck, imaging, and clinical review.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
- Actinomycosis of parotid gland after maxillary molar extraction, case report and review of literature.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
- Tiopronin-induced reversible bilateral parotid gland enlargement in a patient with alcoholic cirrhosis: Case report.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
- Idiopathic sialadenosis mimicking neoplasms: Clinical and histopathological considerations.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
- ESR Essentials: acute infections of the head and neck-practice recommendations by the European Society of Head and Neck Radiology.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
- Global Burden of Deep Neck Space Abscesses: Epidemiology, Challenges, and Outcomes.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
- Canine bilateral zygomatic sialadenitis: 20 cases (2000-2019).pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
- Approach to Secretory Carcinoma of the Minor Salivary Glands of the Buccal Mucosa: A Case Report With a Review of the Literature.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
- Pleomorphic adenoma arising from ectopic salivary glands in the submandibular region: a case report.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
- Spontaneous Infarction of Benign Salivary Gland Tumors: A Series of 5 Cases.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
- Sarcoidosis Presenting With Severe Hypercalcemia, Renal Dysfunction, and Bilateral Submandibular Swelling: A Case Report.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
- Preoperative ultrasound risk stratification of submandibular gland lesions: a retrospective cohort study.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
- Correlation between fine needle aspiration cytology with histopathology of non-thyroidal head and neck lesions: first report from Somalia.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
- Imaging-Endoscopy Discordance in Occult Tonsillar Tumors: Diagnostic Challenges of Submucosal Mucoepidermoid Carcinoma-A Case Report and Literature Review.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
- Case Report: A rare pediatric case of secretory carcinoma of the parotid gland with high-grade components misdiagnosed as pleomorphic adenoma.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
- Infiltrative and inflammatory systemic disorders involving the pituitary gland.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
- Sonographic Anatomy and Imaging of the Extracranial Component of the Hypoglossal Nerve (CNXII).pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
- Case Report: IgG4-related ophthalmic disease presenting with unilateral proptosis.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
- Chronic Unilateral Proptosis in Primary Care: A Case of IgG4-Related Orbital Disease.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
- Multimodal Imaging of Oncocytic Lipoadenoma Arising from the Parotid Deep Lobe with Medial Extension into the Parapharyngeal Space: A Case Report with Histopathologic Findings and Literature Review.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
- An Association Between Autoimmune Hepatitis (AIH) and Immunoglobulin G4-Related Disease (IgG4-RD) in a Male Diagnosed With Primary Sjögren's Syndrome (SJS): A Case-Based Review.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
- A case of suspected Sjögren's disease-associated pleuritis in a very elderly patient.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
- Parotid gland tumor computed tomography image segmentation and benign-malignant differentiation diagnosis.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
- Diagnostic and Therapeutic Perspectives on Parotid Mammary Analog Secretory Carcinoma: Two Case Reports and Literature Review.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
- IgG4-related periaortitis presenting as left flank pain.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
- Impact of Steroid Pulse Therapy on Early Treatment Response and Relapse in Type 1 Autoimmune Pancreatitis.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
Eğitim amaçlıdır; hasta başında tanı ve tedavi kararının yerine geçmez. İçerik yapay zekâ destekli bir süreçle güncel literatüre göre cümle cümle kaynaklarla karşılaştırıldı, ancak uzman radyolog incelemesinden geçmedi. Klinik kararlarda güncel kılavuzları, kurum protokollerini ve radyoloji raporunu esas alın.