Pankreatik duktal adenokarsinom (PDAC)

Özet

PDAC pankreas başı ve unsinat proseste gelişebilir; küçük/erken lezyonlar kontrastlı BT’de izodens veya silik kalabilir ve tümör-damar ilişkisi görüntüleme temelli evreleme ve rezektabilite değerlendirmesini etkiler. Çok fazlı pankreas protokollü kontrastlı BT, primer lezyonun parankimden ayrılmasını, kanal etkisini, peripankreatik damar temasını ve uzak karın yayılımını birlikte haritalar. Tipik PDAC pankreas parankimine göre hipoenhans görünür; kitle belirgin değilse duktal darlık, kanal genişlemesi, distal atrofi ve kontur düzensizliği ikincil bulgu olabilir. Vasküler tutulum veya karaciğer/periton metastazı evreleme ve görüntüleme temelli rezektabilite değerlendirmesini etkileyebilir; küçük karaciğer ve periton odakları BT’de gözden kaçabilir.

Faz ve pencere

Portal tanısal

Portal venöz fazda karaciğer lezyonları, SMV-portal ven konfluensi ve splenik venöz sistemin darlık, tromboz veya oklüzyonu ile karın içi yayılım değerlendirilir. Primer tümörün çevre pankreas parankimine göre hipoenhans görünümü ve arterlerle teması pankreas parankimal (geç arteriyel) fazda daha iyi değerlendirilebilir. Tek fazlı portal venöz çekim küçük/izodens lezyonları ve arter temasını değerlendirmede sınırlı kalabilir.

Arteriyel tanısal

Pankreas protokolünün geç arteriyel/pankreatik parankimal ediniminde normal pankreas belirgin kontrastlanırken hipovasküler PDAC görece hipoenhans kalabilir; ince kesitlerde SMA, çölyak arter ve ortak hepatik arterle temas açısı ve çevresel yayılım değerlendirilir.

Önerilen pencereler: Batın (G 400 / M 50), Yumuşak doku (G 400 / M 40), Anjiyo (G 600 / M 150).

BT bulguları

• Pankreas başı veya unsinat proseste sınırları silik ve çevre bezden daha az kontrastlanan solid kitle görülebilir.
• Kitle düzeyinde ana pankreatik kanal ani daralabilir veya kesilebilir; baş yerleşimli tümörde gövde-kuyruk yönündeki upstream kanalda genişleme görülebilir.
• Baş yerleşimli tümör koledok ve ana pankreatik kanalı birlikte genişletebilir; bu görünüm çift kanal bulgusu olarak adlandırılır.
• Kanal obstrüksiyonunun upstream tarafındaki gövde-kuyruk pankreasında hacim kaybı ve kontur düzensizliği gelişebilir.
• SMA ve çölyak arterle temas açısı; ortak hepatik arter boyunca uzanım, damar daralması, deformite ve düzensiz kontur ayrı ayrı kaydedilir.
• SMV ve portal ven temasında daralma, yassılaşma/deformite, tromboz, oklüzyon veya kollateral ven oluşumu araştırılır.
• Karaciğer hipovasküler odakları, periton nodülleri ve bölgesel/uzak lenf nodları metastatik yayılım açısından taranır.
• Rezektabilite değerlendirmesinde tümörün SMA, çölyak arter ve ortak hepatik arterle ilişkisi ile SMV/portal ven tutulumunu ayrı ayrı raporlayın.

Ölçütler ve sınıflamalar

Damar temas açısı (tanımlayıcıdır; rezektabilite ayrıca damar türü, kontur deformitesi, oklüzyon, venöz rekonstrüksiyon olanağı ve uzak yayılıma göre belirlenir)

≤180° abutment; >180° encasement

BT'de tümör-damar teması

Temas olmayan damar uninvolved olarak; damar çevresinin ≤180°’sine temas abutment, >180° çevresel temas encasement olarak raporlanır. Rezektabilite sınıfı yalnız temas açısıyla belirlenmez; damar türü, deformite/oklüzyon, venöz rekonstrüksiyon olanağı ve uzak yayılım da görüntüleme değerlendirmesine katılır.

Normalde

Pankreas protokollü BT’de odağın kontrastlanmasını aynı fazdaki komşu pankreas parankimiyle karşılaştırın; ana pankreatik kanal ve koledokta genişleme veya ani daralma/kesilme olup olmadığını değerlendirin. Şüpheli düzeyde kanal geçişini, kontur düzensizliğini ve SMA, çölyak arter, ortak hepatik arter, SMV ile portal ven temasını anatomik olarak eşleştirin.

Ayırıcı tanı

Fokal otoimmün pankreatit PDAC’yi taklit edebilir; uzun duktal darlık, lezyon içinden izlenen kanal ve belirgin upstream pankreatik kanal genişlemesinin olmaması fokal AIP lehine olabilir.

Kitle oluşturan kronik pankreatitte parankimal/duktal kalsifikasyonlar, ana kanal kontur düzensizliği ve deforme/genişlemiş yan dallar görülebilir; bu bulgular kronik pankreatit lehine olabilir, ancak PDAC’yi dışlamaz. Kronik pankreatit ile PDAC birlikte bulunabileceğinden yeni fokal hipoenhans kitle ayrıca değerlendirilmelidir.

Pankreatik nöroendokrin tümörler çoğunlukla iyi sınırlı ve çevre pankreas parankimine göre izo/hiperenhans olabilir; PDAC genellikle hipoenhans görünür.

Fokal yağ infiltrasyonu pankreas başının ön bölümünü tutup koledok çevresini koruyabilir; belirgin kitle etkisinin ve pankreatik kanal obstrüksiyonunun olmaması PDAC’dan ayırmaya yardımcı olur.

Ampulla veya distal koledok tümörü safra ve pankreas kanallarını genişletebilir; ampullada/periduktal duvar kalınlaşması olup pankreas parankiminde primer kitle bulunmaması periampuller kökeni düşündürür.

Tuzaklar

• Pankreas parankim fazında PDAC çoğunlukla çevre parankime göre hipoenhans görünür; küçük veya izodens lezyonlarda ikincil bulgular kitleyi görünür kılabilir.
• Tümörün damar çevresindeki temas açısı tek başına damar duvarı invazyonunu kanıtlamaz; damar lümeni, kontur deformitesi, daralma/oklüzyon ve temas açısını birlikte tarif edin.
• Küçük karaciğer metastazları BT’de gözden kaçabilir; portal venöz fazda her iki lobu, özellikle subkapsüler alanları dikkatle inceleyin.

Kendini dene

1. Pankreas başında hipoenhans kitle, koledok ve ana kanal genişlemesi birlikte izleniyor. Bu görünümün adı nedir?

   • Çift kanal bulgusu
   • Hedef işareti
   • Halo bulgusu
   • Kama bulgusu
   Cevabı göster

   Çift kanal bulgusu. Pankreas başı düzeyinde koledok ve ana pankreatik kanalın birlikte genişlemesi çift kanal bulgusudur. Bu ad kanalların eşzamanlı genişlemesini tanımlar; diğer seçenekler bu paterni adlandırmaz.

2. Tümör SMA çevresinin yaklaşık üçte ikisini sarıyor. Temas sınıfı hangisidir?

   • Encasement
   • Abutment
   • Temas yok
   • Sadece venöz temas
   Cevabı göster

   Encasement. Damar çevresinin yarısından fazlasını saran temas encasement olarak adlandırılır. Abutment yarıya kadar temas anlamındadır; temas yok ve yalnız venöz temas bu arter ilişkisini tarif etmez.

İlgili konular

• İzodens veya küçük PDAC
• Pankreatik kanal taşı ve obstrüksiyonu
• Pankreatik nöroendokrin tümör (PanNET)

Kaynaklar

Bu sayfadaki 45 cümle ve 2 quiz sorusu aşağıdaki kaynaklardan alıntılarla otomatik olarak karşılaştırıldı; 36 cümle bu karşılaştırmada düzeltildi (2026-10-09).

1. Multidisciplinary standards of care and recent progress in pancreatic ductal adenocarcinomaacsjournals.onlinelibrary.wiley.com
2. Imaging diagnosis and staging of pancreatic ductal adenocarcinoma: a comprehensive reviewinsightsimaging.springeropen.com
3. The Role of Imaging in Current Treatment Strategies for Pancreatic Adenocarcinomakjronline.org
4. Mass-forming pancreatitis versus pancreatic ductal adenocarcinoma: CT and MR imaging for differentiationlink.springer.com
5. Imaging after Pancreatic Surgery: Expected Findings and Postoperative Complicationspubs.rsna.org
6. Differential Diagnosis of Periampullary Carcinomas at MR Imagingpubs.rsna.org
7. Diagnostic Method Advancement to Improve the Prognosis of Pancreatic Ductal Adenocarcinomapmc.ncbi.nlm.nih.gov
8. Pretherapeutic radiological sarcopenia in pancreatic ductal adenocarcinoma: a narrative reviewpmc.ncbi.nlm.nih.gov
9. Intrapancreatic Fat and Risk of Pancreatic Ductal Adenocarcinoma—Pathophysiology, Clinical Implications, and Future Directionspmc.ncbi.nlm.nih.gov
10. Computed tomography quantitative imaging features for pancreatic ductal adenocarcinoma after neoadjuvant therapy: a narrative reviewpmc.ncbi.nlm.nih.gov
11. Biomarker-Driven Strategies for Stromal Reprogramming in Pancreatic Ductal Adenocarcinomapmc.ncbi.nlm.nih.gov
12. Pancreas Solid Tumors.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
13. Rare pancreatic tumors.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
14. AGA Clinical Practice Update on the Epidemiology, Evaluation, and Management of Exocrine Pancreatic Insufficiency: Expert Review.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
15. Artificial Intelligence in Pancreatic Imaging: A Systematic Review.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
16. Pancreatic Cancer Diagnostics and Treatment--Current State.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
17. International consensus on definition and criteria of borderline resectable pancreatic ductal adenocarcinoma 2017.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
18. Rare Pancreatic Tumors.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
19. Pancreatic Cysts and Guidelines.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
20. Postoperative surveillance of pancreatic cancer patients.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
21. Percutaneous ablation of pancreatic cancer.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
22. Inflammatory mimickers of pancreatic adenocarcinoma.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
23. Pancreatic Cancer: A Review.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
24. Imaging preoperatively for pancreatic adenocarcinoma.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
25. Progress report: familial pancreatic cancer.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
26. Durable response to selpercatinib in HOOK3-RET fusion positive, α-fetoprotein producing metastatic pancreatic ductal adenocarcinoma with intestinal-type differentiation.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
27. Computed tomography quantitative imaging features for pancreatic ductal adenocarcinoma after neoadjuvant therapy: a narrative review.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
28. Trans-arterial gemcitabine micro perfusion of locally advanced pancreatic cancer enabled by coil plus glue embolization of a pancreaticoduodenal branch.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
29. Prevalence and Clinical Significance of Abnormal Findings on Pre-Diagnostic Imaging in Pancreatic Ductal Adenocarcinoma.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
30. Early Detection of Pancreatic Adenocarcinoma Using Triple-phase contrast-enhanced Computed Tomography: A Case-control Study.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
31. Splenic-preserving total duodenopancreatectomy and a conservative postoperative management: a case report.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
32. Robotic right hemicolectomy for transverse colon cancer in a patient with stringer type IIa intestinal malrotation: a case report with intraoperative video.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
33. Imaging diagnosis and sequential conservative treatment of pediatric traumatic duodenal intraluminal hematoma.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
34. PTCD-stent complex for recurrent malignant afferent loop obstruction after pancreaticoduodenectomy.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
35. A modified stent-free Chen's U-suture technique in pediatric pancreaticojejunostomy: safety and efficacy.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
36. Quantitative classification of pancreatic atrophy: the İstanbul morphometric pancreatic atrophy classification based on CT and MRI measurements.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
37. Contrast-Enhanced CT of the Coelom in a Female Bald Eagle (<i>Haliaeetus leucocephalus</i>): Development of a Preliminary CT-Based Anatomical Segmentation Workflow.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
38. The evolving role of radiotherapy in oligometastatic pancreatic cancer: from palliation to disease-modifying multidisciplinary integration.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
39. Application of robotic-assisted hepatopancreatoduodenectomy in non-jaundiced gallbladder cancer patient with invasion of the common bile duct: A case report.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
40. Radiological Variability in Pancreatic Neuroendocrine Neoplasms: A 10-Year Single-Center Study on Atypical Presentations and Diagnostic Challenges.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
41. Radiological Assessment After Pancreaticoduodenectomy for a Precision Approach to Managing Complications: A Narrative Review.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
42. A narrative review of imaging for pancreas adenocarcinoma: staging, surgical considerations, and surveillance.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
43. Distal cholangiocarcinoma mimicking pancreatic ductal adenocarcinoma successfully converted to resection following PD-1/CTLA-4 bispecific immunotherapy (cadonilimab) combined with nab-paclitaxel-based chemotherapy: a case report providing preliminary real-world insight.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
44. CT-based vascular invasion in pancreatic ductal adenocarcinoma compared with intraoperative and histological findings.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
45. Dynamic volume perfusion CT for preoperative multidimensional resectability assessment of pancreatic ductal adenocarcinoma.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
46. Photon-counting CT for pancreatic cancer: advancing precision imaging and virtual surgical navigation.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
47. Pancreatic ductal adenocarcinoma staging: a narrative review of radiologic techniques and advances.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov

Eğitim amaçlıdır; hasta başında tanı ve tedavi kararının yerine geçmez, tıbbi tavsiye değildir. Metinler yapay zekâ desteğiyle yazıldı ve otomatik bir adımda kaynak alıntılarıyla karşılaştırıldı; bu bir tıbbi doğrulama değildir ve içerik uzman radyolog incelemesinden geçmedi. Klinik kararlarda güncel kılavuzları, kurum protokollerini ve radyoloji raporunu esas alın.