Klinik Atölye

Periton ve mezenter · Patoloji · Orta öncelik

Sklerozan mezenterit

Sclerosing mesenteritis

Sklerozan mezenterit: yayımlanmış olgu görüntüsü, aksiyel kesit
Görüntü konuyu kısmen gösteriyor; bulgunun bir bölümü seçilebilir.

5 adım

Görüntü: Vlachos K, Archontovasilis F, Falidas E ve ark., “Sclerosing Mesenteritis: Diverse clinical presentations and dissimilar treatment options. A case series and review of the literature.”, 2011, Figure 1. PMC3128041 · doi:10.1186/1755-7682-4-17 · CC BY 4.0. Değişiklik: yeniden boyutlandırıldı.

Özet

Sklerozan mezenterit, mezenter yağında değişen oranlarda yağ nekrozu, kronik inflamasyon ve fibrozisin bulunduğu nadir bir süreçtir; fibrozis baskınlaştığında retraktil mezenterit görünümü alır. Kontrastlı BT, mezenter kökündeki kitle benzeri dokunun bağırsak anslarını çekip çekmediğini, damarları sarıp daraltıp daraltmadığını ve obstrüksiyon ya da iskemi bulgularını göstermede yararlıdır. Görüntüleme paterni benign fibrozis ile lenfoma, karsinoid desmoplazi ve mezenterik desmoid gibi kitleleri her zaman kesin ayıramaz. Retraksiyonun oluşturduğu ans angülasyonu ve damar etkisi fark edilmezse gelişen mekanik tıkanma veya dolaşım bozukluğu atlanabilir.

Faz ve pencere

Portal tanısal
Mezenter kökünde yağ atenüasyonu artışıyla karışık yumuşak doku veya daha solid fibrotik kitle izlenebilir. Portal kontrastlanmada SMA/SMV ve dallarının kitle içindeki seyri, lümen kalibresi, mezenterin kısalıp kısalmadığı, komşu bağırsak duvarı ve olası geçiş noktası birlikte değerlendirilir.

Önerilen pencereler: Batın (G 400 / M 50), Yumuşak doku (G 400 / M 40).

BT bulguları

  • Jejunal mezenter kökünde kitle benzeri yumuşak doku ve yağ dokusu bulanıklığı; baskın fibroziste lezyon yağdan çok solid görünür.
  • Kenarları ışınsal/spiküle fibrotik bantlar mezenter yapraklarına ve komşu bağırsak anslarına uzanabilir.
  • Mezenterin kısalması, ince bağırsak anslarının kümelenmesi, açılanması veya sabit çekilmesi retraktil bileşeni gösterir.
  • Mezenterik damarlar kitle içinde sarılabilir; ileri fibroziste dallarda daralma, yer değiştirme veya çevre dokuda çekilme araştırılır.
  • Lezyonda yağ korunumu halkası ya da ince psödokapsül bulunabilir; bu bulgular sklerozan spektrumla uyumludur fakat tek başına özgül değildir.
  • Kaba kalsifik odaklar ve küçük dağınık nodlar kronik hastalıkta görülebilir.
  • Proksimal ince bağırsak dilatasyonu, belirgin geçiş noktası veya duvar kontrastlanma kusuru varsa retraksiyona bağlı obstrüksiyon/iskemi olasılığı artar.

Ölçütler ve sınıflamalar

Sklerozan mezenterit histopatolojik spektrumu
Yağ nekrozu/lipodistrofi, inflamasyonun baskın olduğu mezenterik pannikülit ve fibrozisin baskın olduğu retraktil mezenterit aynı klinik-radyolojik spektrum başlıkları olarak kullanılır. BT'deki solidlik ve retraksiyon fibrozis yükünü düşündürür; alt tipin kesinleştirilmesi görüntülemeyle yapılamaz.

Normalde

Normal mezenter kökü aortadan çıkan SMA ile SMV çevresinde gevşek yağ planları taşır; jejunal anslar bu kökten düzenli yelpaze gibi uzanır ve mezenter yapraklarında çekinti yapan solid bant görülmez. Aynı düzlemde damar dallarının kalibresini ve bağırsak anslarının yayılım yönünü karşılaştır; sklerozan süreçteki kısalma, angülasyon ve damar çevresi yumuşak dokuyu normal yağlı aralıktan ayır.

Normal BT ile kıyasla

Aynı bölgenin, kaynak veri setinde patoloji içermediği belirtilen bir BT incelemesini kesit kesit kaydırın; organ sınırlarını açarak anatomiyi hasta görüntüsüyle karşılaştırın. Küçük rastlantısal bulgular tümüyle dışlanmamıştır.

Kaynak: TotalSegmentator v2.01 veri seti (Wasserthal ve ark., Radiology: Artificial Intelligence 2023), CC BY 4.0, vaka s0119; organ sınırları veri setinin otomatik segmentasyonundan, birleştirilerek sadeleştirildi. Görüntüler 2,5 mm kesit aralığına yeniden örneklendi.

Ayırıcı tanı

Mezenterik lenfomada lenf nodları birleşerek damarları sarabilir; damar lümeninde daralma olmayabilir ve başka nodal kitleler eşlik edebilir.
İnce bağırsak karsinoidi
fokal hipervasküler bağırsak odağı ve çevresinde radyal fibrotik mezenter reaksiyonu, desmoid fibrozisten çok primer tümör aramayı gerektirir.
Mezenterik desmoid
genellikle belirgin solid, infiltratif yumuşak doku kitlesidir; mezenter köküne uzanabilir ve klinik/FAP öyküsü ile ayırıcı tanı önemlidir.
Peritoneal karsinomatozis
mezenterle sınırlı çekintiden ziyade peritoneal yüzeylerde nodüler implant, omental kek ve asit gösterebilir.
İnflamatuvar mezenterik pannikülit
yağ atenüasyonu ve yağ halkası baskındır; belirgin ans retraksiyonu ve spiküle solid fibrozis daha az belirgindir.

Tuzaklar

  • Sklerozan mezenterit ile mezenterik pannikülit adları ve bulguları örtüşebilir; fibrotik solidlik ve ans retraksiyonu baskınsa sklerozan/retraktil bileşeni tarif et.
  • Damarların sarılması maligniteyi tek başına kanıtlamaz; damar lümeni, yağ halkası, kitle nodülerliği ve uzak nodal istasyonlar beraber okunmalıdır.
  • İnce bağırsak anslarının birbirine yakın durması tek başına yapışıklık veya obstrüksiyon değildir; proksimal dilatasyon ve gerçek geçiş noktasını ara.
  • Küçük kalsifikasyonlar sklerozan sürece eşlik edebilir; fakat spiküle mezenter kitlesinde kalsifiye karsinoid metastazı da dışlanmalıdır.

Kendini dene

  1. Jejunal mezenter kökünde yağ halkası ve psödokapsülle çevrili fibrotik doku ansları çekiyor; belirgin hipervasküler ileal primer odak veya karaciğer metastazı yok. En olası tanı?

    Cevabı göster

    Sklerozan mezenterit. Yağ halkası ve psödokapsülle birlikte fibrotik retraksiyon sklerozan mezenteriti destekler. Karsinoid metastazı spiküle fibrozis ve ans çekintisi yapabilir; hipervasküler bağırsak odağı ve karaciğer metastazları bu olasılığı artırır. Lenfoma genellikle nodal yumuşak doku kitlesi, karsinomatozis ise peritoneal implant/omental tutulumla ayırıcı tanıya girer.

  2. Retraktil mezenteritte fibrotik kitle bağırsak anslarını ve damarları sardığında hangi komplikasyonlar gelişebilir?

    Cevabı göster

    Bağırsak obstrüksiyonu ve içi boş organ iskemisi. Retraktil mezenterit bağırsak anslarını ve damar yapılarını sararak obstrüksiyon veya içi boş organ iskemisi bulgularına yol açabilir.

İlgili konular

Kaynaklar

Bu sayfadaki 40 cümle ve 2 quiz sorusu aşağıdaki kaynaklardan alıntılarla tek tek karşılaştırıldı; 1 cümle bu karşılaştırmada düzeltildi (2026-10-09).

  1. A systematic investigation of sclerosing mesenteritis through CT and MRIpmc.ncbi.nlm.nih.gov
  2. Ultrasound and computed tomography in the evaluation of mesenteric lesions: A pictorial reviewpmc.ncbi.nlm.nih.gov
  3. Acute total intestinal volvulus caused by sclerosing mesenteritis: a case report and review of the literaturepmc.ncbi.nlm.nih.gov
  4. Risk Factors, Clinical Features and Diagnostic Workup of Sclerosing Mesenteritis: a Single-Center Study of 219 Patientspmc.ncbi.nlm.nih.gov
  5. A rare case report of immunoglobulin G4-related sclerosing mesenteritis and review of the literaturepmc.ncbi.nlm.nih.gov
  6. AGA Clinical Practice Update on Sclerosing Mesenteritis: Commentary.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
  7. [Mesenteric panniculitis].pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
  8. Mesenteric Panniculitis (MP): A Frequent Coincidental CT Finding of Debatable Clinical Significance.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
  9. Mesenteric masses: approach to differential diagnosis at MRI with histopathologic correlation.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
  10. [Diseases of connective tissue in IgG4-associated autoimmune diseases].pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
  11. Misty mesentery: a pictorial review of multidetector-row CT findings.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
  12. Mesenteric panniculitis: systematic review of cross-sectional imaging findings and risk of subsequent malignancy.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
  13. Sclerosing Mesenteritis: A Concise Clinical Review for Clinicians.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
  14. Imaging of Mischievous Intra-abdominal Fat Presenting with Abdominal Pain: A Pictorial Review.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
  15. Refractory sclerosing mesenteritis involving the small intestinal mesentery: a case report and literature review.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
  16. A rare case report of immunoglobulin G4-related sclerosing mesenteritis and review of the literature.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
  17. More than just metastases: a practical approach to solid mesenteric masses.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
  18. Acute total intestinal volvulus caused by sclerosing mesenteritis: a case report and review of the literature.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
  19. Mesenteric Panniculitis and the Gut-Mesentery-Metabolic Axis: A Hypothesis-Generating Narrative Review.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
  20. Mesenteric Fat Necrosis Mimicking a Malignant Mesenteric Tumor: A Case Report.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
  21. Neoplastic Lesions of the Mesentery: A Case Series of Rare Pathologies.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
  22. Clinical associations, outcomes, and therapeutic management of patients with symptomatic sclerosing mesenteritis.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
  23. Case Report: Strangulated transverse colon inguinal hernia complicated by cecal perforation in a patient with sclerosing mesenteritis.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
  24. Mesenteric panniculitis: prevalence, clinicoradiological presentation and 5-year follow-up.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
  25. Twist of fate: Acute small-bowel volvulus caused by a giant mesenteric desmoid-type fibromatosis: A case report and literature review.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
  26. Sclerosing Mesenteritis Presenting With Small Bowel Obstruction in a Patient With Systemic Lupus Erythematosus: A Case Report.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
  27. Characteristic CT Imaging Features of Atraumatic Peritoneal and Subperitoneal Pathologies in Emergency Settings: A Pictorial Review.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
  28. A clinician's perspective on the new organ mesentery and non-vascular mesenteropathies.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
  29. Ultrasound and computed tomography in the evaluation of mesenteric lesions: A pictorial review.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
  30. Pancreatic cancer in 2021: What you need to know to win.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
  31. Mesenteric Abscess Secondary to Panniculitis: A Rare Case Report.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
  32. Mesenteric Panniculitis in a Patient with Ulcerative Colitis in Remission on Vedolizumab Therapy: A Case Report and Literature Review.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
  33. Sclerosing mesenteritis: a case series detailing importance of early diagnosis.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
  34. Research progress on abdominal cocoon syndrome.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
  35. Uncommon Causes of Acute Abdominal Pain - A Pictorial Essay.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
  36. Infarcts and ischemia in the abdomen: an imaging perspective with an emphasis on cross-sectional imaging findings.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
  37. Large Bowel Ischemia/Infarction: How to Recognize It and Make Differential Diagnosis? A Review.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
  38. Mesenteric ischemia: what the radiologist needs to know.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
  39. 불분명한 소아 복부 종괴: 영상 기반 진단 접근법.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
  40. International Society of Paediatric Surgical Oncology (IPSO) Minimally Invasive Surgery (MIS) Guidelines.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
  41. Subcentimeter Ileal Neuroendocrine Tumor Resection for Obscure Gastrointestinal Bleeding Followed by Pacemaker-Treated Sick Sinus Syndrome: A Case Report.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
  42. Imaging of malignancies of the biliary tract- an update.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
  43. Imaging features of superficial and deep fibromatoses in the adult population.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
  44. Obstructive Pyelonephritis Secondary to Ureteral Compression by an Intra-Abdominal Desmoid Tumor in Familial Adenomatous Polyposis: A Case Report.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
  45. Familial adenomatous polyposis-associated desmoid disease: comprehensive review.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
  46. Case Report: Ureteral obstruction reveals rare underlying fibro-inflammatory, infiltrative, and proliferative disorders: report of four cases.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
  47. CT and MR in peritoneal malignancies: pearls and pitfalls at preoperative examination.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
  48. Neoadjuvant Pressurized Intraperitoneal Aerosol Chemotherapy for Conversion to Cytoreductive Surgery in Unresectable Malignant Peritoneal Mesothelioma: A Report of 2 Cases.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
  49. The Many Faces of the Angry Peritoneum.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
  50. Incidental findings in female pelvis MRI performed for gynaecological malignancies.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
  51. Idiopathic Sclerosing Mesenteritis: An Extremely Rare Cause of Mesenteric Mass.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
  52. Sclerosing Mesenteritis, a Rare Cause of Mesenteric Mass in a Young Adult: A Case Report.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
  53. Ileal Neuroendocrine Tumor in a Patient with Sclerosing Mesenteritis: Which Came First?pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
  54. Immunoglobulin G4-related Disease: A New Systemic Disease Emerging in Japan.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
  55. Benign Sclerosing and Fibrosing Conditions of the Abdomen and Their Potential Mimics.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
  56. Clostridioides difficile infection: history, epidemiology, risk factors, prevention, clinical manifestations, treatment, and future options.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
  57. Bowel Obstruction Due to the Mesenteric Mass Being an Enteritis Cystica Profunda: A Case Report.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
  58. Preoperative Computed Tomography Colonography-Angiography for Vascular Mapping to Guide and Standardize D3 Lymphadenectomy in Right-Sided and Transverse Colon Cancer.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
  59. A Rare Case of Asymptomatic Insulinoma with Mesocolonic Lymph Node Metastases and Long-Term Stability.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
  60. Surgical planning of small intestine neuroendocrine tumors: the concept of mesenteric tumor deposits.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
  61. Endoscopic Management of Post-Bariatric Surgery Complications: Diagnostic Work-Up and Innovative Approaches for Leak, Fistula, and Stricture Management.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
  62. International Society of Paediatric Surgical Oncology (IPSO) Surgical Practice Guidelines.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
  63. Commentary: an eye on PET quantification.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
  64. Abdominal applications of quantitative 4D flow MRI.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
  65. Imaging in pediatric small bowel transplantation.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
  66. Patterns of injury and violence in Yaoundé Cameroon: an analysis of hospital data.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
  67. Quantitative analysis of colon-lengthening techniques in laparoscopic low rectal cancer surgery with left colic artery preservation: a fresh cadaveric model study.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
  68. Contrast-enhanced ultrasound in critical care: a problem-solving approach.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
  69. Clinical characteristics of dysplasia in UC and the correlation between dysplasia and UC recurrence.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
  70. Midgut Volvulus with Necrosis: A Complication of Endometriosis.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
  71. Case Report: Bezoar-mimicking intraluminal gossypiboma causing small-bowel obstruction and chronic malabsorption 15 years after hysterectomy.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
  72. Role of magnetic resonance in bowel pathologies: Beyond inflammatory bowel disease.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
  73. Sclerosing Mesenteritis: A Diagnostic Challenge Between Benignity and Malignancy.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
  74. A case report: an unusual case of ulcerative intestinal IgG4-related disease with clinical features overlapping with probable intestinal Behcet's disease.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
  75. Mesenteric panniculitis as a possible cause of fever of unknown origin.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
  76. Sclerosing mesenteritis mimicking metachronous peritoneal metastases from descending colon adenocarcinoma.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
  77. A silent tumor, a loud valve: carcinoid heart disease as the first manifestation of a pelvic neuroendocrine tumor.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
  78. Laparoscopic resection of small bowel neuroendocrine tumors: A long-term survival analysis.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
  79. A Grade 1, Metastatic, Well-Differentiated Neuroendocrine Tumor Presenting as Closed-Loop Small Bowel Obstruction With Ischemic Bowel.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
  80. When Histology Is Unknown: Surgical Decision-Making in Small Bowel Tumors-From Preoperative Imaging to Intraoperative Findings: A Narrative Review.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
  81. Rare and uncommon tumours of the female pelvis: what the radiologist should know.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
  82. Prenatal Ultrasound Progression and Postnatal Retrospective Analysis of a Case of Small Intestinal Atresia with Volvulus.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
  83. How to use intestinal ultrasonography in patients with Crohn disease: its role in the assessment of disease activity and disease monitoring in the era of the treat-to-target strategy.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
  84. Case report: abdominal cocoon syndrome following peritoneal dialysis presenting as closed-loop small bowel obstruction.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
  85. Spontaneous transomental internal hernia causing small bowel obstruction in an elderly patient with a virgin abdomen: a case report.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
  86. Presumed septic shock from small-bowel obstruction due to a vitellointestinal remnant in a 12-year-old: successful surgical management - a case report.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov

Eğitim amaçlıdır; hasta başında tanı ve tedavi kararının yerine geçmez. İçerik yapay zekâ destekli bir süreçle güncel literatüre göre cümle cümle kaynaklarla karşılaştırıldı, ancak uzman radyolog incelemesinden geçmedi. Klinik kararlarda güncel kılavuzları, kurum protokollerini ve radyoloji raporunu esas alın.