Klinik Atölye

Böbrek: diğer hastalıklar · Patoloji · Yüksek öncelik

Ksantogranülomatöz piyelonefrit

Xanthogranulomatous pyelonephritis

Eğitim amaçlıdır; hasta başında tanı ve tedavi kararının yerine geçmez.

Ksantogranülomatöz piyelonefrit: yayımlanmış olgu görüntüsü, aksiyel kesit

4 adım

Görüntü: Bolger MP, Hennebry J, Byrne C ve ark., “Xanthogranulomatous Pyelonephritis: A Narrative Review with Current Perspectives on Diagnostic Imaging and Management, Including Interventional Radiology Techniques.” 2021, Figure 4. PMC8434833 · doi:10.2147/ijnrd.s236552 · CC BY-NC 4.0. Değişiklik: kırpıldı, yeniden boyutlandırıldı, odak işaretleri eklendi.

Özet

Ksantogranülomatöz piyelonefrit çoğunlukla kronik enfeksiyon ve kısmi obstrüksiyon zemininde gelişen, böbrek dokusunu destrükte edebilen granülomatöz inflamasyondur. BT, büyümüş böbreği, kalikslerin parankim içine yayılan genişlemesini, taş yükünü ve inflamasyonun böbrek dışına uzanımını birlikte gösterir. Ayı pençesi görünümü tanıyı destekler; tek başına kesin tanı koydurmaz ve fokal hastalık tümörü taklit edebilir. Tanınmaması apse, fistül veya komşu organ yayılımının gözden kaçmasına ve kitle değerlendirmesinin gecikmesine yol açabilir.

Faz ve pencere

Kontrastsız
Kontrastsız kesitlerde özellikle renal pelvisteki dallanan taşın kalsifikasyonu, böbrek büyümesi ve düşük atenüasyonlu genişlemiş kaliksler seçilir; kontrastsız görüntü inflamatuvar doku canlılığını değerlendiremez.
Nefrografik tanısal
Kontrastlı parankim fazında kontrakte pelvis çevresinden kortekse uzanan yuvarlak, düşük atenüasyonlu kaliks/ksantom odakları ve bunları çevreleyen ince kontrastlanan parankim izlenir; perinefrik yağ, fasya ve apse uzanımı haritalanır.
Ekskretuar
Gecikmiş ekskretuar görüntülerde etkilenmiş böbrekte kontrast atılımının belirgin azalması veya kaybı ve kalikslerin düzensiz dolumu görülebilir; eşlik eden obstrüksiyonun düzeyi de izlenir.

Önerilen pencereler: Batın (G 400 / M 50), Yumuşak doku (G 400 / M 40).

BT bulguları

  • Böbrek genellikle büyür; reniform kontur korunabilir veya silikleşebilir, korteks incelir.
  • Ayı pençesi görünümü — kontrakte renal pelvis çevresinden dışa yayılan çok odacıklı, düşük atenüasyonlu kaliksler korunmuş parankim şeritleriyle ayrılır.
  • Dallanan pelvis taşı sıktır ancak hastalık taş olmadan da görülebilir; taş tek başına XGP anlamına gelmez.
  • Kaliks içindeki düşük atenüasyonlu odaklar kontrastlanmaz; çevresindeki inflamatuvar parankim ince halka biçiminde kontrastlanabilir.
  • Perinefrik yağda çizgilenme ve Gerota fasyasında kalınlaşma böbrek çevresindeki inflamasyonu gösterir.
  • Perinefrik veya pararenal koleksiyon, psoas/karın duvarına uzanım ve cilde ya da barsağa fistül gelişimi araştırılır.

Ölçütler ve sınıflamalar

Ayı pençesi odaklarının bildirilen atenüasyonu
−10 ile +30 HU
Malek–Elder XGP yayılım evrelemesi
Evre 1: hastalık renal parankimle sınırlıdır. Evre 2: perinefrik yağa uzanır. Evre 3: pararenal alan veya retroperitona yayılır.

Normalde

Normal kontrastlı böbrekte korteks ve medulla düzenli kontrastlanır; pelvis ve kaliksler ince, düzgün konturlu ve birbirinden ayrık görünür. Şüpheli böbreği karşı tarafla hacim, kortikal kalınlık ve kalikslerin genişleyerek parankimi bölmesi açısından kıyasla; renal pelvisin kontrakte olup olmadığını ve çevre yağ planının korunmasını da kontrol et.

Normal BT ile kıyasla

Aynı bölgenin, kaynak veri setinde patoloji içermediği belirtilen bir BT incelemesini kesit kesit kaydırın; organ sınırlarını açarak anatomiyi hasta görüntüsüyle karşılaştırın. Küçük rastlantısal bulgular tümüyle dışlanmamıştır.

Kaynak: TotalSegmentator v2.01 veri seti (Wasserthal ve ark., Radiology: Artificial Intelligence 2023), CC BY 4.0, vaka s0541; organ sınırları veri setinin otomatik segmentasyonundan, birleştirilerek sadeleştirildi. Görüntüler 2,5 mm kesit aralığına yeniden örneklendi.

Ayırıcı tanı

Renal hücreli karsinom
solid kontrastlanan kitle ve venöz invazyon tümör lehinedir; dallanan taşla çevrili çok odacıklı kaliks paterni XGP’yi destekler.
Renal apse
merkezinde sıvı dansitesi, çevresinde kalın kontrastlanan duvar ve bazen gaz bulunur; XGP’de çoklu kaliks benzeri odaklar böbrek mimarisini yaygın bozar.
Renal tüberküloz
papiller nekroz, kaliks düzensizliği ve ileri dönemde kalsifiye otonefrektomi görülebilir; klinik dağılım ve diğer üriner odaklar ayırıcıdır.
Piyonefroz
genişlemiş toplayıcı sistemde yoğun içerik ve çevresel inflamasyon vardır; belirgin yaygın parankim yıkımı XGP lehinedir.
Fokal bakteriyel nefrit
kama biçimli veya kitle benzeri hipoenhans alan yapabilir; kronik taş, kortikal incelme ve fistül uzanımı beklenen bulgular değildir.

Tuzaklar

  • Ayı pençesi işaretini kesin tanı gibi sunma; görünüm değişken olabilir ve inflamatuvar kitle renal maligniteyle örtüşebilir.
  • Pelvis taşı XGP için zorunlu değildir; taş bulunması da kendi başına XGP tanısı koydurmaz.
  • Yalnız böbrek düzeyinde kalmak psoas, karın duvarı veya barsağa ilerleyen apse ve fistülleri kaçırabilir; koronal kesitlerle tüm uzanımı izle.

Kendini dene

  1. Kronik enfeksiyonlu büyümüş böbrekte kontrakte pelvis çevresinden kortekse yayılan, ince kontrastlanan parankim halkalarıyla ayrılan çok sayıda düşük atenüasyonlu kaliks ve dallanan pelvis taşı var. En uygun tanı?

    Cevabı göster

    Ksantogranülomatöz piyelonefrit. Kontrakte pelvis çevresindeki çok odacıklı ayı pençesi paterni, dallanan pelvis taşı ve kontrastlanan ince parankim şeritleri XGP’yi destekler. Karsinom daha çok solid kitle yapar; tüberkülozda kalsifikasyon ve çok odaklı darlıklar, piyonefrozda ise genişlemiş toplayıcı sistemde enfekte içerik ön plandadır.

  2. XGP düşünülen böbrekte apse psoas ve retroperitona ulaşmış. Malek–Elder evresi hangisidir?

    Cevabı göster

    Evre 3. Pararenal alan veya retroperitona yayılım Evre 3 olarak tanımlanır. Evre 1 parankimle sınırlıdır; Evre 2 perinefrik yağ tutulumu gösterir.

İlgili konular

Kaynaklar

Bu sayfadaki 41 cümle ve 2 quiz sorusu aşağıdaki kaynaklardan alıntılarla otomatik olarak karşılaştırıldı; 2 cümle bu karşılaştırmada düzeltildi (2026-10-09).

  1. Xanthogranulomatous Pyelonephritis: A Narrative Review with Current Perspectives on Diagnostic Imaging and Management, Including Interventional Radiology Techniquespmc.ncbi.nlm.nih.gov
  2. Xanthogranulomatous pyelonephritis: a focus on microbiological and antibiotic resistance profilespmc.ncbi.nlm.nih.gov
  3. Xanthogranulomatous pyelonephritis infected with the Providencia stuartii : a case report and literature reviewpmc.ncbi.nlm.nih.gov
  4. Atypical focal xanthogranulomatous pyelonephritis without clinical symptoms presenting as infiltrative renal cancer: a case report and literature reviewpmc.ncbi.nlm.nih.gov
  5. Nephron-sparing management of Xanthogranulomatous pyelonephritis presenting as spontaneous renal hemorrhage: a case report and literature reviewpmc.ncbi.nlm.nih.gov
  6. Xanthogranulomatous pyelonephritis.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
  7. Xantogranulomatous pyeloneprhritis in children.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
  8. Xanthogranulomatous pyelonephritis: a focus on microbiological and antibiotic resistance profiles.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
  9. Imaging of Renal Infections and Inflammatory Disease.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
  10. CT imaging spectrum of infiltrative renal diseases.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
  11. Beyond ureterolithiasis: gamut of abnormalities affecting the ureter.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
  12. CT and MRI in Urinary Tract Infections: A Spectrum of Different Imaging Findings.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
  13. [Case of xanthogranulomatous pyelonephritis complicated by simultaneous septic pulmonary embolism].pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
  14. Complicated pyelonephritis associated with chronic renal stone disease.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
  15. Xanthogranulomatous pyelonephritis in pediatric patients: case report and review of literature.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
  16. Xanthogranulomatous Pyelonephritis: A Narrative Review with Current Perspectives on Diagnostic Imaging and Management, Including Interventional Radiology Techniques.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
  17. Role of CT in Pyelonephritis: A Comprehensive Pictorial Review.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
  18. Spontaneous Nephrocutaneous Fistula: A Case Report, Update of the Literature and Management Algorithm.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
  19. Management of Xanthogranulomatous Pyelonephritis: A Review of Current Evidence and Treatment Strategies and a Proposed Clinical Management Algorithm.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
  20. Xanthogranulomatous pyelonephritis presenting as a mass-like renal lesion mimicking neoplasia in a dog: first documented case and diagnostic considerations.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
  21. Xanthogranulomatous Pyelonephritis Presenting as Significant Hydronephrosis in an Adult Male Who Was Managed with Robotic-Assisted Radical Nephrectomy: A Case Report and Current Literature Review.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
  22. Sarcomatoid renal cell carcinoma masquerading as xanthogranulomatous pyelonephritis: a case report.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
  23. A pediatric case of xanthogranulomatous pyelonephritis in the setting of Covid-19 and multi-system inflammatory syndrome (MIS-C).pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
  24. Comments and Illustrations of Ultrasound Findings in Extrapulmonary Tuberculosis Manifestations.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
  25. Imaging Spectrum of Granulomatous Diseases of the Abdomen and Pelvis.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
  26. Multidetector computed tomography has replaced conventional intravenous excretory urography in imaging of the kidneys: A scoping review of multidetector computed tomography findings in renal tuberculosis.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
  27. Multimodality imaging of renal inflammatory lesions.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
  28. Case report of a giant kidney stone removed by transperitoneal laparoscopic pyelolithotomy.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
  29. Migrating Staghorn Calculus Secondary to a Renocolic Fistula: A Case Report and Review of the Literature.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
  30. Multifaceted Imaging of Renal Lesions With an Emphasis on Cross-Sectional Imaging.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
  31. Computed tomography of renal emergencies: A comprehensive diagnostic guide for radiology residents.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
  32. Xanthogranulomatous pyelonephritis presenting as a type IV renal cyst.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
  33. Common and uncommon adult unilateral renal masses other than renal cell carcinoma.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
  34. Nephrectomy for xanthogranulomatous pyelonephritis-a not-so-simple solution.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
  35. A Rare Case of Xanthogranulomatous Pyelonephritis with Spontaneous Renocolic Fistula and IVC Thrombosis.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
  36. Bilateral Pelvic Ectopic Kidneys With Bicornuate Uterus: A Rare Case of Congenital Association Complicated by Urolithiasis and Pregnancy.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
  37. Point-of-Care Kidney Ultrasonography in Pediatric Nephrology: Current Evidence and Clinical Relevance.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
  38. ESR Essentials: renal imaging in children-practice recommendations by the European Society of Paediatric Radiology.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
  39. MDCT Diagnosis and Staging of Xanthogranulomatous Pyelonephritis.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
  40. Clinical Presentation, Microbiological Characteristics, and Their Implications for Perioperative Outcomes in Xanthogranulomatous Pyelonephritis: Perspectives from a Real-World Multicenter Practice.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
  41. Computed Tomography of Neoplastic Infiltrating Renal Masses in Patients Without a Previous History of Cancer.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
  42. Expert consensus on surgical management of unilateral Wilms tumor (2025).pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
  43. Kidney involvement during the course of febrile urinary tract infection.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
  44. Scientific Status Quo of Small Renal Lesions: Diagnostic Assessment and Radiomics.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
  45. Extensive nephroureteric calcification presenting with renal failure: A rare case report.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
  46. A case of putty kidney without pulmonary tuberculosis.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
  47. Stage III xanthogranulomatous pyelonephritis with sarcomatoid degeneration.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
  48. Tuberculosis of the genitourinary system-Urinary tract tuberculosis: Renal tuberculosis-Part I.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
  49. Simultaneous High-Grade Upper-Tract Urothelial Carcinoma and Xanthogranulomatous Pyelonephritis.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
  50. Cholecystogastric fistula masquerading as gastrointestinal stromal tumour: Unusual presentation of gallbladder adenomyomatosis - a case report.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
  51. Inflammatory mass or malignancy? The radiology of fish bone phlegmon: a review of 3 cases.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
  52. Management of neonatal pyonephrosis in a low-resource setting: a case report.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
  53. Clinical utility of renal and urinary tract point-of-care ultrasound in the neonatal intensive care unit: insights from a case series.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
  54. Imaging of intestinal vasculitis focusing on MR and CT enterography: a two-way street between radiologic findings and clinical data.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
  55. Disease complexity, not surgical approach, predicts outcomes in xanthogranulomatous pyelonephritis.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov

Eğitim amaçlıdır; hasta başında tanı ve tedavi kararının yerine geçmez, tıbbi tavsiye değildir. Metinler yapay zekâ desteğiyle yazıldı ve otomatik bir adımda kaynak alıntılarıyla karşılaştırıldı; bu bir tıbbi doğrulama değildir ve içerik uzman radyolog incelemesinden geçmedi. Klinik kararlarda güncel kılavuzları, kurum protokollerini ve radyoloji raporunu esas alın.