Özet
Soliter kemik plazmasitomu, kemikte klonal plazma hücreleri gösterilmiş tek lezyondur; vertebra korpusunda litik destrüksiyonla görülebilir. BT lezyonun kemik içindeki yayılımını ve kortikal konturunu, ayrıca varsa çökme/kırığı gösterir; yumuşak doku veya nöral uzanım için MR daha duyarlıdır. Görüntüde tek lezyon görülmesi soliterliği kanıtlamaz; ek odakların araştırılması ve sistemik hastalığın dışlanması için tüm vücut görüntüleme ile hematolojik değerlendirme gerekir. Soliter plazmasitom tanısı biyopsi bulgusu, kemik iliği değerlendirmesi ve ek lezyonların dışlanmasını birlikte gerektirir.
Faz ve pencere
- Kontrastsız tanısal
- Aksiyel ve sagittal kontrastsız kemik penceresinde korpus içi litik destrüksiyon, kortikal kontur kaybı ve vertebra yüksekliği azalması aranır; paravertebral veya epidural uzanım yumuşak doku penceresinde ve gerekirse MR ile değerlendirilir.
- Kemik algoritması tanısal
- İnce kesit kemik rekonstrüksiyonları lezyonun korpus içindeki sınırını ve kortikal destrüksiyonu gösterir; paravertebral yumuşak doku bileşeni ayrı yumuşak doku penceresinde incelenir.
Önerilen pencereler: Kemik (G 1800 / M 400), Yumuşak doku (G 400 / M 40).
BT bulguları
- Soliter litik kitle — vertebra korpusunda tek odaklı trabeküler kemik kaybı; tek BT alanında tek odak görülmesi sistemik tekliği kanıtlamaz.
- Heterojen destrüksiyon — korpus içi litik alanın kenarında kısmi kortikal korunma veya düzensiz sklerotik odaklar bulunabilir.
- Kortikal incelme veya destrüksiyon — lezyon korpus korteksini inceltebilir ya da bozabilir; BT kortikal konturun değerlendirilmesini sağlar.
- Posterior duvar ve epidural uzanım — vertebral plazmasitom epidural yumuşak doku bileşeni oluşturup spinal kanal içindeki nöral yapılara bası yapabilir.
- Paravertebral yumuşak doku — vertebral plazmasitom kortikal sınır dışına paravertebral veya epidural yumuşak doku bileşeniyle uzanabilir.
- Patolojik kompresyon — tümörle zayıflayan korpusta son plak çökmesi veya vertebra yüksekliğinde azalma görülür.
- Komşu disklerin korunması — enfeksiyöz spondilodiskitte disk aralığı ve karşılıklı son plaklar birlikte etkilenebilir; disk korunumu tümör tanısını tek başına kanıtlamaz.
Ölçütler ve sınıflamalar
- Lezyon ve klonalite
- Tek kemik lezyonu biyopside klonal plazma hücreleri içermelidir.
- Kemik iliği
- Kemik iliğinde %10'dan az klonal plazma hücresi bulunmalıdır; saptanırsa minimal kemik iliği tutulumu eşlik eden soliter plazmasitom olarak ayrıca belirtilir.
- Tüm vücut görüntüleme
- Sistemik görüntülemede başka kemik veya ekstramedüller plazmasitom odağı saptanmamalıdır.
- Multipl miyelom ölçütleri
- Hastada multipl miyelom tanımlayıcı olayları (SLiM-CRAB ölçütleri dahil) bulunmamalıdır.
Normalde
Normal vertebra korpusunda korteks kesintisiz, trabeküler örüntü düzenli ve vertebra yüksekliği korunmuştur; komşu disk aralığı incelenen düzeyle kıyaslanır. Şüpheli düzeyde fokal kemik kaybını, korteksi ve pedikülleri komşu vertebralarla karşılaştırın; paravertebral yumuşak doku ile disk-son plak bütünlüğünü ayrıca kontrol edin.
Normal BT ile kıyasla
Aynı bölgenin, kaynak veri setinde patoloji içermediği belirtilen bir BT incelemesini kesit kesit kaydırın; organ sınırlarını açarak anatomiyi hasta görüntüsüyle karşılaştırın. Küçük rastlantısal bulgular tümüyle dışlanmamıştır.
Kaynak: TotalSegmentator v2.01 veri seti (Wasserthal ve ark., Radiology: Artificial Intelligence 2023), CC BY 4.0, vaka s1338; organ sınırları veri setinin otomatik segmentasyonundan, birleştirilerek sadeleştirildi. Görüntüler 2,5 mm kesit aralığına yeniden örneklendi.
Ayırıcı tanı
- Multipl miyelom
- benzer litik görünüm yapar; diğer vertebral ve iskelet odakları ile yaygın kemik hastalığı soliter lezyondan ayırmada önemlidir.
- Vertebral metastaz
- litik vertebra kitlesi ve ekstraosseöz yumuşak doku bileşeni oluşturabilir; tek lezyon görünümü metastazı dışlamaz, sistemik bağlam ve diğer odaklar değerlendirilir.
- Agresif vertebral hemanjiyom
- korteks aşımı ve epidural doku görülebilir; korpusta düzensiz kalın trabeküller veya bal peteği ağı tanıya yardım eder.
- Spondilodiskit
- komşu son plakların karşılıklı erozyonu ve disk aralığı tutulumu enfeksiyonu destekler; disk korunumu tek başına plazmasitom tanısı koydurmaz.
- Dev hücreli tümör
- sakrumda üst seviyelerde eksantrik ve ekspansil litik lezyon yapabilir; sakral yerleşim ve kemik genişlemesi ayırıcı tanıda yardımcıdır.
Tuzaklar
- Tek bir vertebral kitleyi yalnız görüntüyle soliter plazmasitom olarak kesinleştirmeyin; miyelom ve metastaz da benzer litik destrüksiyon yapabilir.
- BT’de ek kemik odağı görülmemesi yaygın plazma hücre hastalığını dışlamaz; BT erken veya osteolitik olmayan kemik iliği tutulumuna daha az duyarlıdır, bu nedenle tüm vücut MR veya PET/BT ile değerlendirme gerekir.
- Komşu disk aralığı ve iki son plağın birlikte tutulumu enfeksiyöz spondilodiskiti destekler; disklerin korunması tek başına plazmasitom tanısı koydurmaz.
- Korpus çökmesi patolojik kırıkla ilişkili olabilir; sagittal ve aksiyel görüntülerde lezyon sınırları ile posterior duvar ve epidural uzanım ayrıca incelenmelidir.
Kendini dene
BT'de L3 korpusunda ekspansil litik kitle ve paravertebral komponent var; diğer iskelet henüz görüntülenmemiş. Hangi ifade en doğrudur?
Cevabı göster
Plazmasitom olası; soliterlik kanıtlanmadı. Soliter plazmasitom bu görünümle uyumludur; ancak tek düzeyli BT tüm iskeleti göstermediğinden lezyonun soliter olduğunu kanıtlamaz. Miyelom dışlanamaz, hemanjiyom için trabeküler örüntü yoktur ve disk-son plak bulgusu verilmemiştir.
L1 korpus litik kitleye komşu disk aralığı ve iki son plakta karşılıklı erozyon da var. En güçlü alternatif nedir?
Cevabı göster
Spondilodiskit. Disk aralığı tutulumu ve karşılıklı son plak erozyonları enfeksiyöz spondilodiskiti destekler. Bu örüntü, tek başına korpus litik kitlesinden çok disk-son plak ünitesini merkez alan bir sürece uyar.
İlgili konular
Kaynaklar
Bu sayfadaki 41 cümle ve 2 quiz sorusu aşağıdaki kaynaklardan alıntılarla tek tek karşılaştırıldı; 15 cümle bu karşılaştırmada düzeltildi (2026-10-08).
- Bone up on spinal osseous lesions: a case review seriespmc.ncbi.nlm.nih.gov
- Solitary Plasmacytomas: Current Status in 2025pmc.ncbi.nlm.nih.gov
- Primary Osseous Malignancies of the Spinepmc.ncbi.nlm.nih.gov
- Vertebral hemangiomas: a review on diagnosis and managementpmc.ncbi.nlm.nih.gov
- Giant Cell Tumor of the Sacrum: A Narrative Review of Management Challenges and Modalitiespmc.ncbi.nlm.nih.gov
- How to interpret computed tomography of the lumbar spinepmc.ncbi.nlm.nih.gov
- Imaging of spinal metastases: modality performance, complications, and differential diagnosisdoi.org
- International Myeloma Working Group Recommendations for the Diagnosis and Management of Solitary Plasmacytomasascopubs.org
- Imaging of Spondylodiscitis: A Comprehensive Updated Reviewpmc.ncbi.nlm.nih.gov
- Guidelines for the use of imaging in the management of patients with myelomaonlinelibrary.wiley.com
- 1086 Solitary Bone Plasmacytoma of the Spine: A Systematic Reviewacademic.oup.com
- Solitary vertebral plasmacytoma causing compression fracture in a patient with multiple vertebral hemangiomas: a diagnosis easily missed!pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
- FDG-PET in the evaluation of myeloma in 2012.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
- The Role of Imaging in the Treatment of Patients With Multiple Myeloma in 2016.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
- Solitary plasmacytoma of thoracic vertebra in a woman with Lynch syndrome: A case report.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
- Two cases of extramedullary plasmacytoma of the small intestine presenting with ileus: A case report.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
- Development of POEMS syndrome after an initial manifestation of solitary plasmacytoma.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
- Occipito-cervical instrumentation failure after radio-chemotherapy for axis solitary plasmacytoma: a case-based update.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
- An intramedullary capillary hemangioma of the spine with an underlying plasmocytoma.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
- Radiotherapy alleviates spinal cord compression caused by solitary bone plasmacytoma: A case report.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
- ¹⁸F-FDG PET/CT: a review of diagnostic and prognostic features in multiple myeloma and related disorders.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
- [Surgical intervention and radiotherapy outcome of solitary plasmacytoma of cervical spine].pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
- Surgical Resection of Solitary Bone Plasmacytoma of Atlas and Reconstruction with 3-Dimensional-Printed Titanium Patient-Specific Implant.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
- Reossification and prognosis following radiotherapy with/without surgery for spinal solitary plasmacytoma of the bone: a retrospective study of 39 patients.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
- Solitary plasmacytoma of cervical spine: treatment and prognosis in patients with neurological lesions and spinal instability.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
- Mandibular Plasmacytoma as the Initial Manifestation of Non-secretory Multiple Myeloma: A Rare Diagnostic Challenge.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
- Primary gastric plasmacytoma evolving to non-secretory multiple myeloma: A case report.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
- Solitary Pancreatic Extramedullary Plasmacytoma Diagnosed Through Endoscopic Ultrasound-Guided Fine-Needle Biopsy-The Role of Endoscopic Diagnosis and Multidisciplinary Approach: A Case Report and Literature Review.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
- Ocular adnexal plasmacytoma presenting as a lesion of the plica semilunaris and caruncle in a 21-year-old male.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
- A solitary lytic rib lesion mimicking primary Chest Wall malignancy as the initial presentation of multiple myeloma.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
- Spinal Castleman disease: An imposter-A rare case from Ethiopia.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
- Aggressive T1 vertebral haemangioma initially thought to be plasmacytoma: lessons from CT-MRI correlation.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
- Aggressive thoracic vertebral hemangioma managed with preoperative embolization and surgical decompression: A case report.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
- Atypical presentation of intraosseous plasmacytoma in a patient with POEMS syndrome.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
- Occult Esophageal Squamous Cell Carcinoma Presenting as Bone-Predominant Carcinoma of Unknown Primary: A Case Report of a p40-Negative Vertebral Metastasis.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
- Recommendations of the International Consensus Meeting (ICM) 2025 on Spinal Infections: Part B Tubercular Spondylodiscitis.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
- Preliminary Retrospective Analysis of X-Ray, CT, and MRI Imaging Features of Brucellar Spondylodiscitis Diagnosis.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
- IgG4-Related Disease Strikes the Cervical Spine: First Description of a Rare Cause for C1 Destruction and Tetraparetic Stenosis.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
- Unveiling Primary Bone Tumors of the Spine: A Review of Essential Imaging Clues.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
- Spinal lesions: a comprehensive radiologic overview.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
- Kyphoplasty of a C2 Body Intraosseous Schwannoma: A Case Report.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
- Recurrent Radiculopathy Caused by an Epidural Cervical Plasmacytoma Revealing Plasma Cell Leukemia: A Case Report and Literature Review.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
Eğitim amaçlıdır; hasta başında tanı ve tedavi kararının yerine geçmez. İçerik yapay zekâ destekli bir süreçle güncel literatüre göre cümle cümle kaynaklarla karşılaştırıldı, ancak uzman radyolog incelemesinden geçmedi. Klinik kararlarda güncel kılavuzları, kurum protokollerini ve radyoloji raporunu esas alın.