Skapulotorasik dissosiyasyon

Özet

Yüksek enerjili çekme veya künt travma, skapula ile omuz kuşağını göğüs duvarından lateral yönde ayırabilir; deri bütünlüğünün korunması yaralanmanın ağırlığını gizleyebilir. BT kemik ve eklem kuşağındaki kopmayı gösterirken, BT anjiyografi subklavyen ve aksiller damar yaralanmasının yerini ve uzanımını ortaya koyar. Damar tıkanması, kanama ve brakiyal pleksus hasarı ekstremite işlevini ve yaşamı tehdit edebildiğinden bu örüntünün tanınması acil travma değerlendirmesini değiştirir.

Faz ve pencere

Kontrastsız tanısal

Kontrastsız toraks BT'de kemik algoritması, skapulanın toraks orta hattına göre lateral konumunu ve klavikula, akromiyoklaviküler ya da sternoklaviküler kuşak yaralanmalarını gösterir; çevre yumuşak doku şişliği ve hematom da seçilebilir.

BTA tanısal

Arteriyel BT anjiyografide subklavyen arterden aksiller artere uzanan opaklaşmış damar lümeni boyunca ani kesilme, daralma, intimal düzensizlik, dolum kusuru veya damar dışı kontrast birikimi araştırılır.

BT bulguları

• Skapulanın lateral translasyonu — medial kenar, aynı torasik düzeydeki spinöz çıkıntılardan karşı tarafa kıyasla daha uzakta görünür.
• Skapula indeksi artışı — yaralı taraftaki spinöz çıkıntı-medial skapula kenarı uzaklığının sağlam taraf uzaklığına oranı yükselir.
• Klavikula kuşağı bağlantı kaybı — deplase klavikula kırığı, akromiyoklaviküler ayrışma veya sternoklaviküler eklem yaralanması omuz kuşağının lateral çekilmesine eşlik edebilir.
• Periskapular yumuşak doku hasarı — göğüs duvarı, paraspinal kaslar ve omuz çevresindeki ödem ya da hematom kas ve bağ dokusu yırtılmasına eşlik edebilir.
• Subklavyen-aksiller arter lümen bozukluğu — fokal daralma, intimal flep, trombüs veya ani kontrast dolum kesilmesi BTA'da izlenebilir.
• Damar dışı kontrast odağı — arteriyel yoğunluktaki kontrastın damar sınırını aşarak hematom içinde birikmesi aktif kanama kuşkusunu artırır.
• Brakiyal pleksus yaralanması — BT kemik ve damar bileşenini haritalar; kök avülsiyonu veya pleksus bütünlüğü BT ile güvenilir biçimde dışlanamaz.
• Yüksek enerjili toraks travması eşlikçileri — kaburga kırıkları, akciğer kontüzyonu ve pnömotoraks aynı incelemede aranmalıdır.
• BT anjiyografide aksiller arterde ani kesilme, damar yaralanması bulgusu olarak izlenebilir.

Ölçütler ve sınıflamalar

Rotasyonsuz, iyi merkezlenmiş AP göğüs grafisinde taraflar arası spinöz çıkıntı-medial skapula kenarı uzaklık farkı

>1 cm

Aynı grafide skapula indeksi: yaralı/sağlam taraf spinöz çıkıntı-medial kenar uzaklık oranı

>1.29

Zelle modifiye Damschen sınıflaması

Tip I: yalnız kas-iskelet yaralanması. Tip IIA: kas-iskelet yaralanmasına damar hasarı eşlik eder. Tip IIB: kas-iskelet yaralanmasına parsiyel brakiyal pleksus yaralanması eşlik eder. Tip III: kas-iskelet yaralanması, damar hasarı ve parsiyel brakiyal pleksus yaralanması birliktedir. Tip IV: kas-iskelet yaralanmasına tam brakiyal pleksus avülsiyonu eşlik eder.

Normalde

Normal toraksta iki skapulanın medial kenarları vertebral spinöz çıkıntılara benzer uzaklıktadır; skapula, klavikula, akromiyoklaviküler eklem ve sternoklaviküler eklem omuz kuşağında süreklilik gösterir. Aynı aksiyel düzeyde sağ ve sol medial kenarların orta hatta uzaklığını, skapula rotasyonunu ve klavikula-eklem hizasını karşılaştırın; hasta rotasyonu ölçüm izlenimini değiştirebilir.

Ayırıcı tanı

Hasta rotasyonu

sternum ve vertebra gövdeleri aynı hizada değilse skapulaların orta hatta uzaklığı yalancı asimetrik ölçülebilir.

İzole klavikula kırığı

kortikal süreksizlik klavikulada sınırlıdır; skapulanın toraks duvarına göre belirgin lateral ayrılması eşlik etmez.

Skapula kırığı

kırık hattı ve kemik fragmanları seçilir; kırık olmadan da dissosiyasyon gelişebileceğinden skapula konumu ayrıca incelenmelidir.

Skapular kanatlanma

medial kenar arkaya doğru belirginleşir, fakat omuz kuşağının lateral translasyonu ve klavikula bağlantı hasarı beklenmez.

İzole akromiyoklaviküler ayrışma

distal klavikula akromiona göre yer değiştirir; toraks orta hattına göre tüm skapulanın lateral çekilmesi yoktur.

Tuzaklar

• 1 cm'den fazla taraf farkı ve 1,29'dan büyük skapula indeksi, rotasyonsuz ve iyi merkezlenmiş göğüs grafisinde dissosiyasyonu destekleyebilir; bu değerleri BT için doğrulanmış tanı eşikleri olarak kullanmayın.
• Yalnız hematomun büyüklüğüne bakmak damar hasarını dışlamaz; BTA'da subklavyen-aksiller aksın opaklaşmasını kesintisiz izleyip lümen konturunu inceleyin.
• İki taraflı yaralanmada sağlam taraf ölçüm karşılığı değildir; omurga orta hattı, klavikula eklemleri ve biliniyorsa önceki görüntülerden yararlanın.
• Damarların açık olması brakiyal pleksusun sağlam olduğunu göstermez; nörolojik bileşen klinik muayene ve gerektiğinde pleksusa yönelik incelemeyle ele alınır.

Kendini dene

1. Yüksek enerjili omuz kuşağı travmasında skapula laterale taşınmış ve klavikula deplasedir. BTA'da hangi damar hattı dikkatle incelenmelidir?

   • Subklavyen-aksiller arter
   • Pulmoner arter
   • Aort kökü
   • Koroner arter
   Cevabı göster

   Subklavyen-aksiller arter. Bu yaralanma örüntüsünde omuz kuşağına komşu subklavyen ve aksiller damarlar tehlike altındadır. Pulmoner arter, aort kökü ve koroner arterler bu lokal omuz kuşağı çekilmesinin beklenen doğrudan damar hedefleri değildir.

2. Rotasyonsuz göğüs grafisinde skapula indeksi 1,34 ölçülüyor. Bu değer en çok hangi tanıyı destekler?

   • Skapulotorasik dissosiyasyon
   • İzole AC eklem ayrışması
   • Skapula gövde kırığı
   • Skapular kanatlanma
   Cevabı göster

   Skapulotorasik dissosiyasyon. Skapula indeksinin 1,29’dan büyük olması skapulotorasik dissosiyasyonla genellikle uyumludur.

İlgili konular

• Medial klavikula kırığı
• Akromiyoklaviküler eklem ayrışması

Kaynaklar

Bu sayfadaki 45 cümle ve 2 quiz sorusu aşağıdaki kaynaklardan alıntılarla otomatik olarak karşılaştırıldı; 2 cümle bu karşılaştırmada düzeltildi (2026-10-09).

1. Scapulothoracic dissociation: a devastating “floating shoulder” injurypmc.ncbi.nlm.nih.gov
2. Open Scapulothoracic Dissociationpmc.ncbi.nlm.nih.gov
3. Scapulothoracic Dissociation With Polytrauma Following a High-Velocity Motor Vehicle Collisionpmc.ncbi.nlm.nih.gov
4. Scapulothoracic Dissociation Following a Fall From Standing Height: A Rare and Atypical Presentation of Severe Shoulder Girdle Injurypmc.ncbi.nlm.nih.gov
5. 3D-Assisted Scapular Fracture Fixation in a Polytraumatized Patient: A Case Reportpmc.ncbi.nlm.nih.gov
6. Road traffic accidents: a pictorial review.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
7. Imaging of Traumatic Shoulder Girdle Injuries.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
8. Scapulothoracic dissociation: a devastating "floating shoulder" injury.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
9. Diagnosis and Treatment of Scapular Fractures in Children and Adolescents: A Critical Analysis Review.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
10. A Case Report of Scapulothoracic Dissociation and Literature Review.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
11. History of diagnostics and treatment of scapular fractures in children and adolescents and its clinical importance.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
12. Scapulothoracic dissociation.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
13. Acromioclavicular dislocation associated with scapular fractures - pathoanatomy of the injury.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
14. A paradoxical triad: scapulothoracic dissociation with clavicle and humeral shaft fractures.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
15. Hybrid approach to complex vascular injury secondary to blast induced scapulothoracic dissociation.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
16. Can CT angiography replace conventional bi-planar angiography in the management of severe scapulothoracic dissociation injuries?pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
17. Scapulothoracic Dissociation Following a Fall From Standing Height: A Rare and Atypical Presentation of Severe Shoulder Girdle Injury.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
18. Dorsal Claviculectomy For Treatment Of Brachial Plexus Injury After Scapulothoracic Fusion: A Case Report And Literature Review.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
19. Forequarter amputation for open scapulothoracic dissociation: A case report and surgical technique.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
20. Scapulothoracic dissociation: An emerging high-energy trauma in medical literature.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
21. Scapulothoracic Dissociation With Polytrauma Following a High-Velocity Motor Vehicle Collision.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
22. Open Scapulothoracic Dissociation.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
23. Scapulothoracic separation: A severe injury to the upper extremity.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
24. Endovascular repair of traumatic axillary artery transection associated with scapulothoracic dissociation complicated by stent separation.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
25. Impact of routine upright clavicle radiographs on clavicle fracture management.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov

Eğitim amaçlıdır; hasta başında tanı ve tedavi kararının yerine geçmez, tıbbi tavsiye değildir. Metinler yapay zekâ desteğiyle yazıldı ve otomatik bir adımda kaynak alıntılarıyla karşılaştırıldı; bu bir tıbbi doğrulama değildir ve içerik uzman radyolog incelemesinden geçmedi. Klinik kararlarda güncel kılavuzları, kurum protokollerini ve radyoloji raporunu esas alın.